Tái hiện lịch sử truyền thống xứ Đoài từ mô hình đèn Trung thu

Không gian Phố đi bộ, Quảng trường và khu vực Thành cổ Sơn Tây (Hà Nội) trở nên rực rỡ khi những mô hình đèn Trung thu cỡ lớn lần lượt diễu hành. Mỗi tác phẩm mang một hình dáng, màu sắc khác nhau nhưng đều chuyển tải nét văn hóa đặc trưng của các tổ dân phố thuộc phường Sơn Tây.

Hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội “Trung thu Thành cổ - Sơn Tây xứ Đoài” năm 2026, diễn ra từ ngày 29/8 đến 26/9. Không chỉ tạo không khí vui tươi cho thiếu nhi, màn trình diễn còn mở ra không gian giao lưu cộng đồng, góp phần quảng bá di sản và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống.

Gửi gắm khát vọng giới thiệu vẻ đẹp quê hương, người dân Đường Lâm đã tái hiện cổng làng Mông Phụ và cây đa cổ thụ qua mô hình đèn mang tên “Vân Môn Làng Cổ”. Đây là hai hình ảnh thân thuộc nằm trong vùng lõi của làng cổ Đường Lâm từ lâu đã gắn bó với đời sống của nhiều thế hệ người dân xứ Đoài.

Những người thợ phối hợp tạo hình, phủ vật liệu màu lên bộ khung mô hình đèn Trung thu cỡ lớn tại Sơn Tây (Hà Nội).

Hệ thống khung thép, dây điện và vật liệu trang trí được lắp đặt tỉ mỉ, bảo đảm mô hình vừa chắc chắn, vừa có khả năng phát sáng khi trình diễn.

Từng lớp vật liệu màu được cắt, dán thủ công theo đường nét của khung thép để tạo hình cho tác phẩm.

Theo anh Nguyễn Thành Long, chỉnh sửa các chi tiết bên trong mô hình, công đoạn đòi hỏi sự khéo léo và độ chính xác cao.

Hệ thống điện được kiểm tra kỹ trước khi mô hình hoàn thiện, bảo đảm an toàn trong quá trình diễu hành.

Nổi bật trong số các tác phẩm là mô hình voi dài khoảng 5m, cao hơn 3m. Đây cũng là một trong những mô hình có kích thước lớn nhất tại cuộc thi năm nay. Hình tượng con voi gợi nhắc dấu ấn vùng “đất hai vua” cùng những truyền thuyết gắn với làng cổ Đường Lâm, trong đó có câu chuyện vua Ngô Quyền sử dụng voi trong các trận đánh chống giặc ngoại xâm và buộc voi dưới gốc cây duối sau khi trở về.

Để tác phẩm vừa thể hiện tinh thần dũng mãnh, vừa gần gũi với thiếu nhi, nhóm sáng tạo đã nghiên cứu tư liệu, tính toán kỹ tỷ lệ và từng đường nét tạo hình. Anh Nguyễn Thành Long, họa sĩ trực tiếp tham gia thực hiện, cho biết sau khi hoàn thiện bản vẽ, yêu cầu khó nhất là tạo sự sinh động và xây dựng hệ thống hoa văn thành một câu chuyện thống nhất.

Mỗi mô hình cần từ 3 đến 4 người phối hợp thực hiện các công đoạn hàn khung thép, tạo dáng, lắp hệ thống điện, dán vật liệu và trang trí. Thời gian thi công liên tục khoảng 10 ngày, trong khi toàn bộ quá trình chuẩn bị có thể kéo dài hơn một tháng.

Mô hình voi dài khoảng 5m, cao hơn 3m được hoàn thiện với màu sắc rực rỡ, trở thành một trong những tác phẩm có kích thước lớn nhất tại cuộc thi năm nay.

Anh Lê Hữu Trí kiểm tra, căn chỉnh nhằm tạo sự cân đối, sinh động và bảo đảm an toàn khi di chuyển.

Phần ngà voi – một trong những chi tiết tạo nên vẻ dũng mãnh nhưng vẫn gần gũi với thiếu nhi của tác phẩm.

Từ khung thép, vật liệu xuyên sáng và hệ thống đèn điện, những người thực hiện đã tái hiện cổng làng Mông Phụ với mái ngói, trụ cổng và cây đa cổ thụ. Tác phẩm không chỉ tạo điểm nhấn trong đêm hội Trung thu mà còn gửi gắm mong muốn quảng bá di sản, gìn giữ ký ức làng quê và tiếp nối những giá trị văn hóa truyền thống của vùng đất xứ Đoài.

Mô hình “Vân Môn Làng Cổ” tái hiện cổng làng Mông Phụ và cây đa cổ thụ, gửi gắm khát vọng quảng bá di sản, tiếp nối giá trị văn hóa xứ Đoài.

Các chi tiết trên mô hình cây đa cổ thụ được chỉnh sửa thủ công, tái hiện hình ảnh thân thuộc của làng cổ Đường Lâm.

Theo anh Lê Hữu Trí, giáo viên Mỹ thuật Trường Tiểu học Tây Đằng, thành viên Ban Tổ chức và cố vấn cuộc thi, các đơn vị được khuyến khích khai thác tối đa đặc trưng văn hóa địa phương. Bên cạnh phần diễu hành, mỗi mô hình còn có nội dung thuyết trình, giúp công chúng hiểu rõ câu chuyện lịch sử và ý nghĩa văn hóa phía sau tác phẩm.

Từ những thanh thép, lớp vật liệu màu và hệ thống ánh sáng hiện đại, bàn tay của các họa sĩ, giáo viên cùng người dân địa phương đã biến mô hình đèn Trung thu thành những “sứ giả” văn hóa. Qua đó, lịch sử xứ Đoài được kể lại bằng ngôn ngữ tạo hình gần gũi, khơi dậy niềm tự hào quê hương và tình yêu di sản trong thế hệ trẻ.