Tại sao người trưởng thành vẫn ám ảnh đi thi đến tận trong mơ?

Rất lâu sau khi tốt nghiệp, người trưởng thành vẫn mơ mình đang đi học, đi thi.

Bạn giật mình tỉnh dậy trong hoảng loạn vì mơ thấy sắp bước vào kỳ thi quan trọng, nhưng cả học kỳ bạn chưa từng đi học buổi nào. Dù đã tốt nghiệp nhiều năm, những giấc mơ kiểu này vẫn xuất hiện với không ít người.

Giải mã giấc mơ "thi cử"

TS Alex Dimitriu, bác sĩ tâm thần kiêm chuyên gia y học giấc ngủ tại Menlo Park, California (Mỹ), cho biết những giấc mơ về cảm giác chưa chuẩn bị kỹ lưỡng thường xuất phát từ căng thẳng trong cuộc sống hàng ngày. Tuy nhiên, bối cảnh giấc mơ là trường học không phải điều ngẫu nhiên.

Ông cho rằng trường học là nơi nhiều người lần đầu tiên trải nghiệm cảm giác căng thẳng vì thiếu chuẩn bị, sợ trễ hạn, sợ thất bại hoặc bỏ lỡ điều quan trọng. Vì thế, khi trưởng thành và đối mặt với áp lực công việc hay cuộc sống, não bộ dễ khơi lại những ký ức cũ như một dạng biểu tượng quen thuộc của sự lo âu.

Nhà nghiên cứu giấc mơ Dylan Selterman, giảng viên Tâm lý học tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ), nhận định các giấc mơ liên quan đến trường học thường mang cảm giác “rất đau đớn”. Nhiều người mơ thấy mình bỏ lỡ cả học kỳ, không tìm được lớp học hoặc bất ngờ phát hiện có bài kiểm tra lớn mà chưa hề ôn tập.

Theo ông, điều này phản ánh thực tế rằng môi trường học đường vốn là trải nghiệm mang nhiều cảm xúc tiêu cực với không ít người. Một khảo sát toàn quốc tại Mỹ cho thấy phần lớn học sinh trung học có cảm nhận không tích cực về trường học.

Học sinh thường phải học những môn mình không hứng thú, chịu áp lực tuân thủ kỷ luật và liên tục cạnh tranh với nhau. Nhiều em còn thiếu ngủ kéo dài vì phải dậy sớm đi học nhưng thức khuya học bài.

“Trường học là môi trường có áp lực rất cao, nơi học sinh luôn cảm thấy có quá nhiều thứ bị đặt cược”, Selterman nói. “Khi tất cả những yếu tố đó cộng lại, trải nghiệm đi học có thể trở nên rất khắc nghiệt.”

Ông cũng cho rằng một số thời điểm trong năm có thể kích hoạt ký ức liên quan đến trường lớp. Cuối tháng 8 hoặc đầu tháng 9 - thời gian bắt đầu năm học mới - thường khiến nhiều người dễ mơ về trường học hơn.

Nếu giấc mơ thi cử lặp lại liên tục, đó có thể là dấu hiệu cho thấy bạn đang chịu căng thẳng quá mức. Ảnh: Pexels.

Giấc mơ "thi cử" đang nhắc nhở

Dù vậy, các chuyên gia cho rằng những giấc mơ kiểu này khá phổ biến và không đáng lo nếu chỉ xuất hiện thỉnh thoảng. Tuy nhiên, nếu chúng lặp lại liên tục, đó có thể là dấu hiệu cho thấy bạn đang chịu căng thẳng quá mức.

TS Dimitriu khuyên mọi người nên tìm cách giảm căng thẳng, thay đổi điều gây áp lực, hoặc học cách thích nghi với nó.

Một số người cũng có thể gặp những giấc mơ kỳ quặc hoặc căng thẳng do thói quen ngủ không lành mạnh. Ông khuyến nghị duy trì giờ ngủ cố định, tránh ăn quá no hoặc uống rượu trước khi đi ngủ và dành thời gian thư giãn vào buổi tối.

“Bộ não con người không thể chuyển từ trạng thái hoạt động hết công suất xuống hoàn toàn thư giãn chỉ trong 20 phút”, ông nói. “Tôi luôn khuyên bệnh nhân tắt thiết bị công nghệ từ 22h - không màn hình, không email công việc, không gì cả.

Bởi lẽ, ngay cả việc mua sắm trực tuyến hay lướt Instagram ngay trước khi ngủ cũng quá kích thích và khiến não bộ tiếp tục hoạt động, trong khi điều nó thực sự cần là chậm lại. “Bạn cần sự yên tĩnh để chữa lành giấc ngủ. Điều đó cũng giúp xoa dịu lo âu", ông nói.

Ông gợi ý viết nhật ký như một cách giải tỏa cảm xúc và xử lý những điều khiến bản thân căng thẳng. Điều này có thể giúp con người cảm thấy chủ động, sẵn sàng hơn và giảm bớt những giấc mơ áp lực. TS Dimitriu nhận định về bản chất, những giấc mơ căng thẳng là lời nhắc rằng cơ thể đang cần nghỉ ngơi và ngủ đủ giấc hơn bao giờ hết.