Thói quen 'tiếp tay' huyết áp, ung thư, cần sớm loại bỏ

Muối là loại gia vị không thể thiếu trong các bữa ăn. Ảnh: Getty.

Thói quen nêm nếm đậm đà và ưa chuộng vị mặn trong bữa ăn hàng ngày của nhiều gia đình Việt đang vô tình tạo ra những hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe. Việc nạp quá mức natri (muối) không chỉ gây áp lực lên thận mà còn trực tiếp bào mòn lớp chất nhầy mucin - hàng rào bảo vệ niêm mạc dạ dày.

Khi "lá chắn" này suy yếu, axit dịch vị dễ dàng tấn công gây viêm loét, đồng thời tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) tăng sinh, làm tăng đột biến nguy cơ ung thư. Đáng chú ý, các thực phẩm chế biến sẵn hoặc đồ muối chua thường chứa hàm lượng nitrit cao. Trong môi trường axit dạ dày, nitrit phản ứng với amin từ protein tạo thành nitrosamine - hợp chất gây ung thư (carcinogen) mạnh đã được khoa học chứng minh.

Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC), kiểm soát lượng muối tiêu thụ mỗi ngày là yếu tố quan trọng giúp phòng ngừa tăng huyết áp, đột quỵ, tai biến mạch máu não, loãng xương và nhiều vấn đề sức khỏe khác. Dưới đây là 5 cách đơn giản giúp giảm muối mà vẫn đảm bảo bữa ăn ngon miệng.

Trước hết, người tiêu dùng nên hình thành thói quen đọc nhãn dinh dưỡng khi mua thực phẩm đóng gói. Việc chú ý hàm lượng natri (sodium) trên bao bì và ưu tiên sản phẩm ít muối sẽ góp phần kiểm soát tổng lượng muối nạp vào cơ thể mỗi ngày. Đây là kỹ năng quan trọng nhưng thường bị bỏ qua.

Bên cạnh đó, cần hạn chế sử dụng thực phẩm chế biến sẵn như mì ăn liền, xúc xích, đồ hộp hay thức ăn nhanh. Đây là nhóm thực phẩm chứa nhiều “muối ẩn” do được bổ sung để bảo quản và tăng hương vị. Thay vào đó, nên ưu tiên thực phẩm tươi sống và tự nấu tại nhà để chủ động điều chỉnh lượng gia vị.

Một giải pháp khác là giảm dần gia vị mặn khi nấu ăn. Người dân không nên cắt giảm đột ngột mà cần điều chỉnh từ từ lượng muối, nước mắm để khẩu vị thích nghi. Các phương pháp chế biến như hấp, luộc cũng được khuyến khích nhằm giữ trọn vị tự nhiên của thực phẩm.

Ngoài ra, việc sử dụng gia vị tự nhiên như hành, tỏi, gừng, tiêu, chanh, ớt hay các loại rau thơm có thể thay thế phần nào muối trong chế biến. Những nguyên liệu này giúp tăng hương vị đa dạng cho món ăn, từ đó giảm phụ thuộc vào vị mặn mà vẫn đảm bảo sự hấp dẫn.

Cuối cùng, HCDC khuyến cáo không nên đặt thêm muối, nước chấm hay gia vị mặn trên bàn ăn. Thói quen chấm lại thức ăn dù đã được nêm nếm sẵn có thể khiến lượng muối tiêu thụ tăng đáng kể mà người dùng không nhận ra. Có thể tập dần việc ăn nhạt bằng cách bỏ thói quen này hoặc pha loãng nước chấm.

Theo cơ quan y tế, giảm muối không chỉ là lựa chọn cá nhân mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cả gia đình. Những thay đổi nhỏ trong bữa ăn hàng ngày có thể tạo nền tảng cho một cuộc sống khỏe mạnh lâu dài.