Tái tạo động lực phát triển ở khu vực Tam Kỳ (cũ) sau chia tách

Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu tại buổi làm việc.

Đứt gãy vai trò trung tâm, suy giảm động lực tăng trưởng

Báo cáo tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND phường Tam Kỳ Đỗ Văn Minh đại diện lãnh đạo 4 phường cho biết, trong gần một năm qua, các địa phương đã nỗ lực duy trì ổn định tình hình KT-XH. Các chỉ tiêu cơ bản đạt và vượt kế hoạch; hoạt động thương mại - dịch vụ từng bước phục hồi, nhất là vào dịp cuối tuần, lễ, Tết. Công tác cải cách hành chính, giải quyết thủ tục cho người dân, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai, xây dựng, có chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, đằng sau những kết quả bước đầu đó là hàng loạt khó khăn mang tính căn cơ sau khi mô hình tổ chức mới đi vào vận hành.

Một trong những thay đổi lớn nhất là việc khu vực này không còn giữ vai trò đô thị tỉnh lỵ như trước đây. Điều này kéo theo sự dịch chuyển đáng kể về nguồn nhân lực, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, công chức về trung tâm hành chính mới; tần suất và quy mô các hoạt động chính trị - hành chính, sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch cũng giảm mạnh.

Hệ quả là các hoạt động thương mại, dịch vụ vốn phụ thuộc nhiều vào khối hành chính và nhóm dân cư có thu nhập ổn định bị thu hẹp rõ rệt, không chỉ tác động đến tăng trưởng kinh tế mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc làm, thu nhập và đời sống người dân, gia tăng áp lực đối với công tác an sinh xã hội.

Đáng chú ý, khi không còn vị thế trung tâm hành chính cấp tỉnh, sức hút đối với các nhà đầu tư suy giảm rõ rệt, đặc biệt là các dự án chiến lược đã từng được quan tâm trước đó. Song song đó, nguồn lực đầu tư phát triển cũng suy giảm mạnh. Tổng chi đầu tư của 4 phường hiện chỉ khoảng 230 tỷ đồng/năm, thấp hơn rất nhiều so với mức bình quân khoảng 850 tỷ đồng trước đây của TP Tam Kỳ. Nguồn thu từ đất - một trong những nguồn lực chủ lực - cũng giảm sâu, khiến nhiều kế hoạch đầu tư hạ tầng bị đình trệ, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tạo động lực tăng trưởng trong trung và dài hạn.

Không gian phát triển bị chia cắt

Một thách thức khác mang tính chiến lược là việc không gian phát triển bị chia cắt khi không còn một đầu mối điều phối thống nhất như trước. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền hai cấp, mỗi phường vận hành theo phạm vi quản lý riêng, dẫn đến nguy cơ triển khai đầu tư theo hướng cục bộ, thiếu sự liên kết vùng. Điều này có thể dẫn đến tình trạng phát triển manh mún, phân tán nguồn lực và không tận dụng được các lợi thế tổng thể vốn có của đô thị Tam Kỳ trước đây, đặc biệt trong quy hoạch không gian và phát triển hạ tầng.

Thực tế hiện nay cho thấy, nhiều dự án dở dang vẫn chưa được bố trí đủ nguồn lực để tiếp tục triển khai. Tổng nhu cầu vốn cho các dự án chuyển tiếp lên đến gần 2.000 tỷ đồng, nhưng chưa xác định được nguồn vốn cụ thể. Điều này không chỉ gây lãng phí nguồn lực đầu tư mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân trong vùng dự án, từ môi trường, hạ tầng đến nhu cầu nhà ở.

Bên cạnh đó, các vấn đề về tổ chức bộ máy và nhân lực cũng đặt ra nhiều áp lực. Biên chế công chức tại các phường chưa tương xứng với khối lượng công việc ngày càng gia tăng, đặc biệt ở những địa bàn đông dân. Chất lượng đội ngũ chưa đồng đều, thiếu nhân lực chuyên môn sâu trong các lĩnh vực then chốt như đất đai, tài chính, đầu tư, công nghệ thông tin… ảnh hưởng đến chất lượng tham mưu và hiệu quả quản lý…

Chủ tịch UBND phường Tam Kỳ Đỗ Văn Minh phát biểu tại buổi làm việc.

Đại tá Nguyễn Xuân Hoàng - Phó Giám đốc Công an TP phát biểu tại buổi làm việc.

Đề xuất nhiều giải pháp

Trước những thách thức nêu trên, các địa phương đã đề xuất nhiều giải pháp mang tính chiến lược. Trong đó, đáng chú ý là kiến nghị sớm lập quy hoạch chung với tầm nhìn liên kết vùng, kế thừa các giá trị và chức năng của đô thị Tam Kỳ trước đây, đồng thời gắn kết chặt chẽ với Khu kinh tế mở Chu Lai - một động lực phát triển quan trọng của khu vực miền Trung. Định hướng đặt ra là xây dựng khu vực này trở thành một cực tăng trưởng phía Nam của Đà Nẵng, phát triển các lĩnh vực dịch vụ chất lượng cao như giáo dục, y tế, đô thị sinh thái, đồng thời hình thành các trung tâm hỗ trợ công nghiệp và logistics.

Cùng với đó là đề xuất xây dựng cơ chế đặc thù để tăng cường liên kết giữa các phường với khu vực Núi Thành và các vùng lân cận, tận dụng lợi thế về hạ tầng như sân bay, cảng biển, quỹ đất phát triển. Ngoài ra, việc bố trí một số cơ quan, đơn vị, cơ sở giáo dục, nghiên cứu hoạt động theo mô hình hai địa điểm cũng được xem là giải pháp nhằm vừa giảm áp lực cho trung tâm, vừa khai thác hiệu quả cơ sở vật chất hiện có.

"Đề nghị lãnh đạo TP cho chủ trương và nghiên cứu phương án bố trí một số sở, ngành và cơ quan, đơn vị, hệ thống giáo dục đại học, cao đẳng, trung tâm nghiên cứu, phát triển khoa học công nghệ làm việc theo mô hình hai địa điểm; qua đó vừa tạo điều kiện thuận lợi cho đội ngũ cán bộ làm việc tại Quảng Nam trước đây trong việc đi lại, công tác, vừa góp phần khai thác hiệu quả quỹ đất, cơ sở vật chất hiện có vừa giảm bớt áp lực tại trung tâm TP", ông Đỗ Văn Minh kiến nghị.

Tái thiết không gian phát triển

Phát biểu kết luận tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng ghi nhận, đánh giá cao những kết quả bước đầu mà các địa phương đạt được sau khi thực hiện chính quyền 2 cấp. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, các địa phương cần khẩn trương cụ thể hóa bằng những chương trình hành động thiết thực, sát thực tiễn.

Bên cạnh đó, Chủ tịch UBND TP yêu cầu đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giúp người dân hiểu đúng, hiểu sâu và đồng thuận trong triển khai chủ trương, chính sách; đồng thời nghiên cứu mở các chuyên mục theo hướng "Hiểu sâu, làm đúng, làm đến cùng" để nâng cao hiệu quả thực thi. Đối với công tác đầu tư xây dựng, các địa phương cần rà soát toàn bộ các dự án đang triển khai, xác định rõ những khó khăn, vướng mắc để kịp thời tháo gỡ. Mốc thời gian trước ngày 30-4 phải hoàn tất việc bàn giao các dự án; dự án đủ điều kiện thì tiếp tục triển khai, dự án không khả thi cần mạnh dạn dừng, tránh kéo dài gây lãng phí nguồn lực.

Nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy trong công tác quy hoạch, Chủ tịch UBND TP Nguyễn Mạnh Hùng lưu ý phải thực hiện quy hoạch theo vùng, bảo đảm tính tổng thể, đồng bộ, tránh tình trạng quy hoạch manh mún theo từng phường làm phá vỡ không gian phát triển chung. Sở Xây dựng được giao nhiệm vụ khẩn trương tham mưu, triển khai nội dung này.

Trung tâm TP Tam Kỳ thưa vắng người sau khi chia tách.

Song song đó, việc sắp xếp, xử lý trụ sở dôi dư cần được đẩy nhanh. Các trụ sở sau khi bàn giao phải nhanh chóng đưa vào sử dụng, tránh bỏ hoang gây lãng phí tài sản công. Về tổ chức bộ máy, cần rà soát lại biên chế, chủ động điều tiết, luân chuyển cán bộ giữa các địa phương phù hợp với chuyên môn, năng lực. Đối với những nơi dôi dư ở khu vực đồng bằng, cần nghiên cứu điều động lên các xã biên giới, đi kèm cơ chế, chính sách phù hợp để bảo đảm hiệu quả công tác. Chủ tịch UBND TP cũng yêu cầu tập trung cao độ cho nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công, xem đây là động lực quan trọng góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Nhấn mạnh vai trò của chính quyền cơ sở, Chủ tịch UBND TP Nguyễn Mạnh Hùng yêu cầu lãnh đạo các phường, xã phải nâng cao tinh thần trách nhiệm, thực sự gần dân, sát dân, kịp thời có mặt để giải quyết những vấn đề phát sinh, nhất là trong các tình huống cấp bách, vì mục tiêu phục vụ nhân dân và lợi ích chung của địa phương.