Metro Bến Thành – Thủ Thiêm: Hạ tầng chiến lược kết nối trung tâm TP.HCM với đô thị phía Đông

Hướng tới kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam (30/4/1975 - 30/4/2026), TP.HCM dự kiến khởi công đồng loạt 7 dự án trọng điểm với tổng vốn đầu tư lên đến hàng trăm ngàn tỷ đồng. Trong đó có tuyến đường sắt Bến Thành – Thủ Thiêm, với tổng mức đầu tư khoảng 46.300 tỷ đồng, đây là dự án giao thông lớn nhất trong nhóm ba công trình trung tâm, công trình dự kiến hoàn thành vào năm 2030.

Đây là tuyến hạ tầng giao thông chiến lược, cấp bách, có vai trò kết nối trực tiếp khu trung tâm hiện hữu với Thủ Thiêm, đồng thời liên kết với mạng lưới giao thông vùng và sân bay Long Thành trong tương lai. Dự án không chỉ giúp giảm áp lực giao thông qua sông Sài Gòn mà còn tạo nền tảng phát triển hệ thống đường sắt đô thị đồng bộ.

Việc hình thành tuyến này sẽ thúc đẩy mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và định hướng phát triển bền vững cho khu vực trung tâm mở rộng. Đồng thời, tăng cường kết nối giữa trung tâm TP.HCM với khu đô thị Thủ Thiêm, liên thông với tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành trong tương lai.

Tuyến Metro Bến Thành - Thủ Thiêm là đoạn 2 của tuyến đường sắt đô thị số 2 TP.HCM, nối tiếp đoạn Bến Thành - Tham Lương đã được khởi công đầu năm 2026. Theo đề xuất của Công ty CP Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh, tuyến có chiều dài khoảng 6km, đi ngầm hoàn toàn từ ga Bến Thành đến ga Thủ Thiêm.

Sơ đồ hướng tuyến Metro Bến Thành – Thủ Thiêm.

Trên toàn tuyến sẽ bố trí 6 nhà ga gồm: Hàm Nghi, Tố Hữu, Cung Thiếu Nhi, Bệnh viện Quốc tế, Bình Khánh và Thủ Thiêm. Theo phương án được đề xuất, tuyến Metro sẽ kết nối vào phía Bắc ga Bến Thành, sau đó đi ngầm dưới đường Hàm Nghi để đến ga Hàm Nghi, với chiều dài đoạn đầu tiên khoảng 800m. Nhà ga Hàm Nghi được thiết kế ngầm 4 tầng dưới lòng đất.

Rời ga Hàm Nghi, tuyến Metro tiếp tục đi ngầm vượt sông Sài Gòn về phía thượng lưu hầm Thủ Thiêm hiện hữu để đến ga Tố Hữu, dự kiến bố trí gần giao lộ giữa đường N15 quy hoạch và đường Tố Hữu. Đoạn tuyến này dài khoảng 1.200m.

Sau khi qua sông, tuyến tiếp tục rẽ phải vào dải phân cách giữa đường Mai Chí Thọ để đến ga Cung Thiếu Nhi, nằm gần giao lộ Mai Chí Thọ - Nguyễn Cơ Thạch. Từ đây, Metro đi tiếp dưới đường Mai Chí Thọ, giữa cầu Kênh 2 để đến ga Bệnh viện Quốc tế.

Ra khỏi ga Bệnh viện Quốc tế, tuyến tiếp tục đi ngầm giữa hai cầu Cá Trê Lớn hiện hữu để đến ga Bình Khánh. Sau đó, Metro đi dọc hành lang giữa đường Mai Chí Thọ, vượt qua Rạch Cá Trê Nhỏ tại vị trí giữa hai cầu Cá Trê Nhỏ hiện hữu rồi rẽ trái, đi ngầm dưới đường Mai Chí Thọ để đến ga cuối Thủ Thiêm.

Theo thiết kế, ga Thủ Thiêm sẽ gồm 1 tầng ngầm và 1 tầng trên mặt đất. Đây được xem là ga chuyển tiếp quan trọng, phục vụ kết nối từ tuyến Metro đi ngầm sang tuyến đường sắt đô thị Thủ Thiêm - Long Thành trong tương lai, đoạn dự kiến đi trên cao để vượt nút giao An Phú.

Liên quan đến dự án, Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM đã có tờ trình gửi UBND TP.HCM đề xuất chấp thuận phương án tuyến và vị trí công trình trên cơ sở nghiên cứu và tổng hợp ý kiến góp ý của các sở, ngành và đơn vị liên quan.

Một điểm đáng chú ý, do tuyến Metro đi ngầm hoàn toàn nên Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM đã tham mưu UBND TP.HCM xem xét không tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc cho các công trình trên tuyến. Thay vào đó, phần thiết kế các hạng mục nổi như lối lên xuống, tháp thông gió sẽ được giao cho Công ty Đại Quang Minh nghiên cứu, đề xuất phương án phù hợp để báo cáo UBND TP.HCM xem xét quyết định.

Metro Bến Thành – Thủ Thiêm khi hoàn thành không chỉ tăng cường liên kết nội đô mà còn mở rộng khả năng kết nối liên vùng giữa TP.HCM với các đô thị vệ tinh và khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam. Đây là bước đi quan trọng trong việc hình thành mạng lưới giao thông tích hợp, thúc đẩy sự phát triển cân bằng và lan tỏa của toàn vùng đô thị.