Tài xế Lexus gây tai nạn cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ bị xử lý thế nào?

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội vừa ra lệnh tạm giữ hình sự đối với Nguyễn Văn Điện - người điều khiển ô tô Lexus có hành vi lạng lách, chèn ép và dừng xe đột ngột trên đường cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Ninh Bình, gây ra vụ tai nạn giao thông liên hoàn, xảy ra ngày 15/9.

Hiện trường vụ tai nạn.

Trao đổi với PV Tri thức và Cuộc sống, Tiến sĩ, Luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp cho rằng, hành vi chèn ép, dừng xe, chặn đường trên cao tốc của tài xế Lexus là đặc biệt nguy hiểm và hoàn toàn có thể gây ra một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng. Do đó, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội vừa ra lệnh tạm giữ hình sự đối với tài xế Lexus để điều tra là có cơ sở.

Thông tin vụ việc cho thấy, xe Lexus có hành vi lạng lách, chèn ép và dừng xe trên đường cao tốc (tại làn đường sát dải phân cách giữa đường), cản trở xe khác gây ra vụ tai nạn liên hoàn. Do đó cơ quan chức năng sẽ xác minh đầy đủ diễn biến, hậu quả và lỗi của người điều khiển phương tiện để xử lý theo quy định của pháp luật.

Đường cao tốc là loại đường có tốc độ lưu thông cao, các phương tiện di chuyển liên tục và khoảng cách xử lý tình huống thường rất ngắn. Vì vậy, việc một phương tiện cố tình đi chậm, liên tục chuyển hướng để cản trở phương tiện khác, sau đó dừng đột ngột ngay trên làn đường dành cho xe chạy là hành vi rất nguy hiểm, hoàn toàn có khả năng tạo ra tình huống bất ngờ khiến các phương tiện phía sau không kịp xử lý.

Điều 25 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 quy định rất chặt chẽ về giao thông trên đường cao tốc. Theo đó, người điều khiển phương tiện chỉ được dừng, đỗ tại nơi quy định; trường hợp gặp sự cố kỹ thuật hoặc bất khả kháng buộc phải dừng thì phải đưa xe vào làn dừng khẩn cấp và thực hiện các biện pháp cảnh báo an toàn theo luật định.

Do đó, nếu người điều khiển chiếc xe màu trắng không gặp sự cố hoặc tình huống bất khả kháng mà cố tình dừng xe trên làn đường cao tốc để chặn, cản trở phương tiện khác thì đây trước hết là hành vi vi phạm quy định về trật tự, an toàn giao thông đường bộ và có thể bị xử phạt hành chính rất nghiêm khắc.

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, hành vi dừng, đỗ ô tô trên đường cao tốc không đúng quy định mà gây tai nạn giao thông có thể bị phạt tiền từ 20 đến 22 triệu đồng và bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe. Quy định này cũng cho thấy pháp luật đánh giá rất nghiêm khắc đối với hành vi dừng, đỗ trái quy định trên cao tốc, bởi đây là hành vi có nguy cơ trực tiếp dẫn đến tai nạn nghiêm trọng. Trường hợp hành vi cản trở giao thông đường bộ gây hậu quả nghiêm trọng, người thực hiện hành vi này sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cản trở giao thông đường bộ. Trong vụ việc này thực tế tai nạn giao thông đã xảy ra nên nếu hậu quả nghiêm trọng, người điều khiển xe ô tô Lexus sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Cùng với đó cũng cần làm rõ hành vi của người điều khiển xe ô tô phía sau. Nếu người này không thể chuyển làn để tránh một vụ tai nạn giao thông thì không có lỗi. Tuy nhiên nếu 2 người bám đuổi khiêu khích nhau trên đường cũng phải xem xét xử lý cả đôi bên, clip chỉ là diễn biến một phần câu chuyện, cơ quan chức năng sẽ làm rõ tất cả diễn biến sự việc để xác định trách nhiệm pháp lý của các bên có liên quan.

Trong vụ việc này không chỉ có hành vi cản trở giao thông đường bộ mà còn có hành vi vi phạm về giao thông đường bộ đối với người điều khiển xe ô tô gây tai nạn, lỗi là thiếu chú ý quan sát và hành vi bám đuổi trên đường giao thông cũng có thể là hành vi vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ. Tất cả hành vi này đều được làm rõ để xử lý theo quy định của pháp luật theo nguyên tắc mọi hành vi vi phạm pháp luật đều phải chịu trách nhiệm pháp lý, người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đáng kể gây hậu quả nghiêm trọng sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Cơ quan điều tra có thể xem xét trách nhiệm hình sự của người điều khiển phương tiện giao thông trong tình huống này về các hành vi cản trợ giao thông đường bộ và vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.

Pháp luật quy định tham gia giao thông trên đường cao tốc phải đảm bảo các quy tắc an toàn, hành vi cản trở giao thông đường bộ trên đường cao tốc và vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ trên đường cao tốc gây hậu quả nghiêm trọng thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ theo Điều 260 BLHS và tội cản trở giao thông đường bộ theo Điều 261 BLHS là những tội danh có thể được xem xét trong tình huống này, tùy thuộc vào hành vi cụ thể và hậu quả cụ thể của sự việc.

Điều 260 BLHS được áp dụng đối với người tham gia giao thông đường bộ có hành vi vi phạm quy định về an toàn giao thông và gây hậu quả thuộc trường hợp luật định. Khoản 1 Điều 260 quy định các hậu quả như làm chết người; gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe cho một người từ 61% trở lên; gây thương tích cho từ hai người trở lên với tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 121%; hoặc gây thiệt hại về tài sản từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng. Khung hình phạt cơ bản là phạt tiền từ 30 đến 100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1 đến 5 năm.

Trong vụ việc này, nếu kết quả điều tra xác định chính hành vi điều khiển xe của tài xế ô tô Lexus vi phạm quy tắc giao thông, tạo ra tình huống nguy hiểm và có quan hệ nhân quả trực tiếp với hậu quả tai nạn, thì cơ quan tiến hành tố tụng cũng có thể xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 260 BLHS. Hành vi vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ của người điều khiển xe ô tô màu trắng có thể xác định là cản trở giao thông đường bộ, lạng lách, đánh võng... hoặc các hành vi khác nên nếu hậu quả nghiêm trọng có thể truy cứu trách nhiệm hình sự với người điều khiển phương tiện này theo điều 260 hoặc điều 261 bộ luật hình sự, tùy thuộc vào hành vi nào là chính và chủ yếu.

Điều 261 BLHS quy định về tội cản trở giao thông đường bộ, đây là tội danh có tính chất khác với Điều 260, trong đó điều luật điều chỉnh những hành vi như đặt, để trái phép vật liệu, chướng ngại vật gây cản trở giao thông; sử dụng trái phép phần đường xe chạy, lề đường, hành lang an toàn đường bộ hoặc các hành vi khác được điều luật quy định mà gây hậu quả cho người khác.

Đáng chú ý, đường cao tốc chính là một tình tiết định khung tăng nặng của Điều 261. Trường hợp phạm tội tại đường cao tốc, nếu thỏa mãn các điều kiện của điều luật, người phạm tội có thể bị áp dụng khung hình phạt từ phạt tiền 100 triệu đồng đến 300 triệu đồng hoặc phạt tù từ 2 năm đến 7 năm.

Vì vậy, trong vụ việc này, cơ quan chức năng cần làm rõ bản chất hành vi của tài xế xe màu trắng: người này chỉ vi phạm quy tắc điều khiển phương tiện hay có hành vi chủ động sử dụng phương tiện để cản trở, chặn đường, tạo chướng ngại vật trên phần đường xe chạy. Đồng thời phải xác định chính xác hậu quả và mối quan hệ nhân quả giữa hành vi đó với vụ tai nạn.

TS.LS Đặng Văn Cường

Theo luật sư Cường, trong tình huống nêu trên không chỉ có chiếc xe Lexus có dấu hiệu vi phạm giao thông đường bộ mà người điều khiển xe ô tô bám đuổi phía sau và người điều khiển ô tô tông vào phía sau xe có gắn camera hành trình cũng có dấu hiệu vi phạm pháp luật

Đối với xe có camera hành trình chạy phía sau, nếu phương tiện này bị xe Lexus cản trở, người lái cũng cần được xem xét một cách khách quan. Trong tình huống nguy hiểm trên cao tốc, nguyên tắc an toàn là phải giảm tốc độ, giữ khoảng cách, chủ động nhường hoặc chuyển sang làn phù hợp khi có đủ điều kiện an toàn, không nên cố bám đuổi, vượt bằng mọi giá hoặc thực hiện những thao tác có thể làm tình hình trở nên nguy hiểm hơn.

Nếu người điều khiển xe phía sau có đủ điều kiện để nhận biết nguy hiểm nhưng vẫn bám sát, không giữ khoảng cách an toàn hoặc có hành vi điều khiển phương tiện khác vi phạm quy tắc giao thông và hành vi đó góp phần gây ra tai nạn, cũng có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý tương ứng.

Tương tự, đối với chiếc xe trực tiếp tông vào xe phía trước, cơ quan chức năng phải kiểm tra tốc độ, khoảng cách an toàn, khả năng quan sát và khả năng xử lý tình huống của tài xế. Không phải cứ xe phía trước có lỗi thì xe phía sau mặc nhiên không có lỗi. Trong một vụ tai nạn liên hoàn, có thể tồn tại lỗi của nhiều người và mức độ lỗi của mỗi người phải được xác định độc lập.

Bài học quan trọng nhất từ vụ việc này là không được sử dụng phương tiện giao thông như một công cụ để “dạy dỗ”, trả đũa hoặc ngăn cản phương tiện khác trên đường cao tốc. Nếu cho rằng một phương tiện chạy quá chậm, chuyển làn nguy hiểm, chèn ép hoặc có biểu hiện vi phạm pháp luật, người điều khiển phương tiện phía sau nên chủ động giảm tốc độ, giữ khoảng cách an toàn, tìm cách vượt khi bảo đảm điều kiện an toàn và ghi nhận hình ảnh, biển số phương tiện để cung cấp cho cơ quan chức năng. Pháp luật đã có cơ chế để xử lý hành vi vi phạm; người tham gia giao thông không được tự mình tạo ra một tình huống nguy hiểm hơn để “xử lý” người khác.

“Đây là một tình huống giao thông rất đáng chú ý bởi nó cho thấy ý thức và văn hóa tham gia giao thông có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trên đường cao tốc. Chỉ một hành vi cố tình chặn đường, phanh gấp hoặc dừng xe sai quy định cũng có thể khiến nhiều phương tiện phía sau mất khả năng xử lý, dẫn đến tai nạn liên hoàn. Do đó, cần xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật”, luật sư Cường nêu ý kiến.

Thông tin vụ việc, vào hồi 13h31 ngày 15/9, tại Km201+000 tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Ninh Bình (hướng Hà Nội đi Ninh Bình), thuộc địa phận thôn An Duyên, xã Phú Xuyên (Hà Nội), xảy ra vụ tai nạn giao thông giữa 3 ô tô (1 xe khách và 2 xe con). Hậu quả làm 2 người bị thương; 3 xe hư hỏng. Thời điểm xảy ra tai nạn, trời mưa, đường trơn, xe khách biển số 35H-126.XX đã đâm từ phía sau vào 2 xe con đang dừng phía trước.

Qua xác minh nhanh tại hiện trường từ dữ liệu camera hành trình trên phương tiện (xe con biển số 29E-303.XX), Đội CSGT đường bộ cao tốc số 3, Phòng 6 (Cục CSGT) xác định trước khi xảy ra vụ tai nạn đã xuất hiện vụ việc xe con nhãn hiệu Lexus, biển số 30L-268.XX, có dấu hiệu lạng lách, chèn ép và dừng xe trên đường cao tốc (tại làn đường sát dải phân cách giữa đường), cản trở xe con biển số 29E-303.XX.

Đây là vụ việc có dấu hiệu tội phạm theo quy định của pháp luật. Đội CSGT đường bộ cao tốc số 3 đã chuyển giao toàn bộ hồ sơ, tang vật, phương tiện liên quan đến vụ việc cho Công an xã Phú Xuyên thụ lý theo thẩm quyền.

Mời độc giả xem thêm video Khởi tố Huấn Hoa Hồng: