Tam Nông: Đề án 1 triệu hecta và cuộc chuyển đổi tư duy trên đồng lúa

Từ Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp (viết tắt là đề án 1 triệu hecta), xã Tam Nông đang hướng đến xây dựng vùng sản xuất lúa bền vững, giúp nông dân tăng thu nhập nhưng vẫn hài hòa với bảo vệ tài nguyên đất và môi trường sinh thái vùng Đồng Tháp Mười.

THAY ĐỔI TẬP QUÁN CANH TÁC

Cây lúa được xác định là ngành hàng chủ lực của xã Tam Nông. Với diện tích sản xuất mỗi vụ khoảng 6.012 ha, năng suất bình quân đạt khoảng 75 tạ/ha, sản lượng hơn 45.000 tấn, cây lúa không chỉ đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông nghiệp, mà còn gắn chặt với sinh kế của hàng ngàn hộ dân trên địa bàn.

Nông dân HTX Dịch vụ nông nghiệp Tân Tiến ứng dụng thiết bị bay không người lái trong chăm sóc lúa theo hướng giảm chi phí, giảm phát thải và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Nông dân HTX Dịch vụ nông nghiệp Tân Tiến ứng dụng thiết bị bay không người lái trong chăm sóc lúa theo hướng giảm chi phí, giảm phát thải và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Tuy nhiên, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ nét, giá vật tư nông nghiệp liên tục tăng mạnh, giá lúa thị trường thiếu ổn định, mô hình sản xuất truyền thống bắt đầu bộc lộ nhiều hạn chế.

Việc sử dụng nhiều giống, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật khiến chi phí đầu vào ngày càng tăng, trong khi hiệu quả kinh tế mang lại không còn như kỳ vọng.

Không chỉ vậy, tập quán đốt rơm rạ sau thu hoạch tồn tại nhiều năm qua cũng làm phát sinh lượng lớn khí gây hiệu ứng nhà kính, ảnh hưởng môi trường và làm suy giảm nguồn hữu cơ tự nhiên của đất.

Trước thực tế đó, cùng với định hướng tái cơ cấu ngành nông nghiệp, xã Tam Nông đã chủ động phối hợp với ngành chuyên môn và các hợp tác xã (HTX) triển khai Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030”.

Sau 4 vụ triển khai, toàn xã hiện có hơn 1.143 ha tham gia thực hiện đề án. Trong đó, HTX Dịch vụ nông nghiệp Tân Tiến là một trong những đơn vị đi đầu khi toàn bộ hơn 700 ha diện tích sản xuất lúa của xã viên đều thực hiện theo mô hình canh tác lúa bền vững thuộc Đề án 1 triệu hecta.

Áp dụng quy trình kỹ thuật Đề án 1 triệu hecta tại HTX Dịch vụ nông nghiệp Tân Tiến đang mang lại những chuyển biến tích cực trong nhận thức của nông dân.

Nhờ thực hiện đồng bộ giải pháp “1 phải, 5 giảm”, giảm lượng giống gieo sạ dưới 100 kg/ha, giảm 30% phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, quản lý nước xen kẽ và xử lý rơm rạ bằng vi sinh, mô hình đã giúp bà con giải bài toán chi phí trước áp lực giá vật tư đầu vào.

Tính toán cho thấy, lợi nhuận từ mô hình tăng khoảng 30% - 40% so với canh tác truyền thống. Nông dân xã Tam Nông đang từng bước thay đổi tập quán canh tác theo hướng giảm chi phí, giảm phát thải và nâng cao chất lượng hạt lúa..

HƯỚNG ĐẾN NÔNG NGHIỆP XANH, BỀN VỮNG

Không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế, HTX Dịch vụ nông nghiệp Tân Tiến còn hướng đến mục tiêu phục hồi tài nguyên đất và sản xuất thân thiện với môi trường.

HTX đang phối hợp với ngành chuyên môn triển khai mô hình cày vùi rơm rạ kết hợp phun vi sinh để thúc đẩy phân hủy hữu cơ, trả lại dinh dưỡng cho đất trồng.

Ông Mai Tân Tiến, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc HTX Tân Tiến kỳ vọng: “Chúng tôi tin tưởng giải pháp cày vùi rơm rạ kết hợp phun vi sinh sẽ mở ra hướng đi mới giúp nông dân thay đổi căn bản phương thức canh tác, giảm áp lực chi phí trước biến động thị trường. Khi hiệu quả phục hồi dinh dưỡng cho đất và giảm phân bón hóa học được chứng minh, đây sẽ là cơ sở vững chắc để bà con mạnh dạn hướng tới một nền nông nghiệp xanh, bền vững”.

Theo UBND xã Tam Nông, bên cạnh Đề án 1 triệu hecta, địa phương còn triển khai mô hình “Sản xuất lúa sinh thái kết hợp với bảo tồn và phát triển sếu đầu đỏ tại Vườn Quốc gia Tràm Chim” với quy mô 171,5 ha/32 hộ.

Đây được xem là hướng đi cho thấy địa phương đang từng bước gắn sản xuất nông nghiệp với mục tiêu phát triển sinh thái, bảo vệ môi trường và tăng trưởng xanh.

Ông Lưu Văn Tiến, Phó Chủ tịch UBND xã Tam Nông cho biết: “Địa phương xác định Đề án 1 triệu ha không chỉ nhằm nâng cao chất lượng hạt lúa mà còn hướng đến thay đổi tư duy sản xuất của người dân theo hướng tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu quả kinh tế và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục phối hợp với các HTX, ngành chuyên môn và doanh nghiệp mở rộng diện tích tham gia đề án, tăng cường ứng dụng khoa học, kỹ thuật, từng bước xây dựng vùng sản xuất lúa chất lượng cao gắn với phát triển nông nghiệp xanh, bền vững”.

MỸ LÝ - HG

Nguồn Đồng Tháp: https://baodongthap.vn/tam-nong-de-an-1-trieu-hecta-va-cuoc-chuyen-doi-tu-duy-tren-dong-lua-a241448.html