Tăng cường các mô hình di cư cho lao động di cư trong lĩnh vực nông nghiệp của Việt Nam thông qua hỗ trợ người lao động hồi hương
Di cư lao động vừa mang lại cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập vừa giúp người lao động tích lũy kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp và kinh nghiệm làm việc trong môi trường quốc tế. Khi trở về Việt Nam, đây là nguồn nhân lực tiềm năng có thể đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế-xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp.

Lao động di cư, hồi hương là một trong các nguồn nhân lực cần được quan tâm, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp. (Ảnh: CTV)
Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả những nguồn lực này, người lao động hồi hương cần được hỗ trợ tiếp cận thông tin, cơ hội việc làm, khởi nghiệp và các dịch vụ hỗ trợ tái hòa nhập phù hợp. Trong đó, lao động nữ trở về cần được quan tâm, hỗ trợ nhằm giảm thiểu các rào cản trong tiếp cận nguồn lực tài chính, mạng lưới nghề nghiệp và cơ hội phát triển sinh kế bền vững.
Sáng 17/11, tại Hà Nội, Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) và Học viện Nông nghiệp Việt Nam khởi động sáng kiến hỗ trợ người lao động di cư hồi hương, góp phần phát triển nguồn nhân lực nông nghiệp Việt Nam. Theo đó, hai bên chính thức khởi động Dự án “Tăng cường các mô hình di cư hợp thức cho lao động di cư trong lĩnh vực nông nghiệp của Việt Nam thông qua hỗ trợ người lao động hồi hương trên nền tảng số, góp phần phát triển nguồn nhân lực nông nghiệp tại Việt Nam” nhằm tăng cường hỗ trợ người lao động di cư hồi hương và phát huy những đóng góp của họ đối với sự phát triển nguồn nhân lực nông nghiệp.

Hội thảo là dịp để các bên chia sẻ thông tin, tăng cường kết nối và thúc đẩy hợp tác nhằm hỗ trợ người lao động di cư hồi hương, đồng thời góp phần phát triển nguồn nhân lực nông nghiệp tại Việt Nam. (Ảnh: HNV)
Dịp này, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Ngọc Huyên, Phó Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho rằng, người lao động Việt Nam sau thời gian làm việc ở nước ngoài không chỉ mang trở về nguồn lực tài chính mà còn tích lũy được những kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, kinh nghiệm quản lý và tác phong làm việc trong môi trường quốc tế.
“Đây là nguồn lực có giá trị cần được kết nối và phát huy hiệu quả. Thông qua hợp tác với IOM, chúng tôi mong muốn xây dựng một mô hình hỗ trợ tái hòa nhập thiết thực, giúp người lao động phát huy những kinh nghiệm và kỹ năng đã tích lũy để tiếp cận cơ hội việc làm, khởi nghiệp và phát triển sinh kế, qua đó đóng góp vào mục tiêu phát triển nguồn nhân lực nông nghiệp chất lượng cao và hiện đại hóa nông nghiệp Việt Nam”, Phó Giám đốc Vũ Ngọc Huyên nói.

Bà Kendra Rinas, Trưởng Phái đoàn IOM tại Việt Nam. (Ảnh: HNV)
Chia sẻ tại hội thảo, bà Kendra Rinas, Trưởng Phái đoàn IOM tại Việt Nam thông tin, trong gần bốn thập kỷ qua, IOM đã đồng hành cùng Chính phủ Việt Nam hỗ trợ hồi hương và tái hòa nhập cho các nạn nhân bị mua bán và người di cư trong hoàn cảnh dễ bị tổn thương.
“Chúng tôi rất vui mừng được tiếp tục phát huy những kinh nghiệm này và mở rộng hỗ trợ tái hòa nhập cho người lao động di cư hồi hương, giúp họ chuyển hóa những kỹ năng, kiến thức và nguồn lực tích lũy ở nước ngoài thành các cơ hội mới cho bản thân, gia đình và cộng đồng”, bà Kendra Rinas nói.
Đồng quan điểm trên, ông Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và phát triển nông thôn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá, từ góc độ phát triển nông nghiệp, nông thôn, điều cần quan tâm không chỉ là có bao nhiêu người trở về mà quan trọng hơn là họ đã tích lũy được những kiến thức, kỹ năng gì về sản xuất, cơ giới hóa, công nghệ, chế biến, quản trị, kinh doanh và làm thế nào để phát huy những kinh nghiệm đó tại Việt Nam.

Ông Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và phát triển nông thôn. (Ảnh: HNV)
Theo ông Thịnh, hiện tại, nông nghiệp đang chuyển mạnh sang tư duy kinh tế nông nghiệp, đẩy mạnh cơ giới hóa, chuyển đổi số, phát triển xanh, tuần hoàn và tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, do đó, hơn bao giờ hết, Việt Nam cần có nguồn nhân lực có kỹ năng và kinh nghiệm thực tiễn.
“Ý nghĩa của dự án không chỉ là hỗ trợ một nhóm lao động hồi hương tìm việc làm mà còn góp phần giải quyết một vấn đề lớn hơn: Làm thế nào chuyển nguồn lực lao động đã được đào tạo, tích lũy kinh nghiệm ở nước ngoài thành nguồn lực phát triển nông nghiệp trong nước”, Cục trưởng Lê Đức Thịnh bày tỏ kỳ vọng.
Thông tin về dự án, ông Nguyễn Xuân Đài, Phó Trưởng ban Chuyên môn dự án cho biết, dự án do Quỹ phát triển IOM (IOMDF) tài trợ, được triển khai trong giai đoạn 2026-2027, với Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan chủ quản, Học viện Nông nghiệp Việt Nam là chủ dự án và đối tác trực tiếp thực hiện, cùng sự hỗ trợ kỹ thuật và phối hợp của IOM Việt Nam.
Dự án được triển khai thí điểm tại hai tỉnh Đồng Tháp và Ninh Bình, hướng tới xây dựng mô hình hỗ trợ tái hòa nhập toàn diện, có tính nhạy cảm giới và dựa trên quyền cho người lao động di cư trong lĩnh vực nông nghiệp trước và sau khi trở về Việt Nam.
Theo ông Nguyễn Xuân Đài, trọng tâm của dự án là xây dựng và vận hành một nền tảng tài nguyên trực tuyến, đóng vai trò là trung tâm thông tin một cửa, kết nối người lao động hồi hương với các cơ hội việc làm, đào tạo, phát triển nghề nghiệp, khởi nghiệp và các dịch vụ hỗ trợ tái hòa nhập.

Ông Nguyễn Xuân Đài, Phó Trưởng ban Chuyên môn dự án thông tin khái quát về dự án. (Ảnh: HNV)
Thông qua nền tảng, người lao động có thể tiếp cận thông tin, dịch vụ tư vấn và các nguồn lực hỗ trợ phù hợp với nhu cầu, bao gồm thông tin về thị trường lao động, kiến thức tài chính, an sinh xã hội và hỗ trợ tâm lý-xã hội.
Đồng thời, nền tảng tạo điều kiện tăng cường kết nối giữa người lao động, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo, chuyên gia tư vấn và các tổ chức cung cấp dịch vụ, góp phần phát huy hiệu quả kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm tích lũy trong quá trình làm việc ở nước ngoài.
Bên cạnh việc phát triển nền tảng số, dự án sẽ thiết lập nhóm làm việc liên ngành nhằm tăng cường phối hợp giữa các cơ quan liên quan ở trung ương và địa phương; đồng thời xây dựng và nâng cao năng lực cho mạng lưới chuyên gia tư vấn tại Đồng Tháp và Ninh Bình. Các chuyên gia địa phương sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người lao động tiếp cận thông tin, tư vấn và kết nối với các dịch vụ, nguồn lực phù hợp.
Dự án cũng triển khai các hoạt động truyền thông, nâng cao nhận thức và tiếp cận cộng đồng, hướng tới hỗ trợ khoảng 700 người lao động di cư hồi hương tham gia các hoạt động tập huấn, tư vấn tái hòa nhập thông qua nền tảng trực tuyến và các hoạt động trực tiếp tại địa phương.

Hội thảo khởi động dự án được tổ chức tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, với sự tham dự của đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chính quyền địa phương, các cơ sở nghiên cứu, đào tạo, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và các đối tác phát triển. (Ảnh: HNV)
Hai tỉnh Đồng Tháp và Ninh Bình được lựa chọn triển khai thí điểm trên cơ sở đặc điểm kinh tế nông nghiệp, quy mô và đặc thù của lực lượng lao động đi làm việc ở nước ngoài, cũng như nhu cầu hỗ trợ việc làm và phát triển sinh kế sau hồi hương.
Việc triển khai tại hai địa phương đồng thời kế thừa những kinh nghiệm và mạng lưới hợp tác đã được hình thành từ các chương trình phát triển nguồn nhân lực nông nghiệp trước đây, tạo điều kiện thuận lợi để xây dựng, thử nghiệm và từng bước hoàn thiện mô hình hỗ trợ.
Trao đổi tại hội thảo, đại diện cho người lao động Việt Nam từ Nhật Bản, Thái Lan, đại diện doanh nghiệp, hợp tác xã, các tổ chức liên quan cũng bày tỏ mong muốn sẽ có một trung tâm thông tin tư liệu số liên quan lực lượng lao động di cư, hồi hương, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn để liên kết và nhân rộng kết nối, tranh thủ tối đa nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế-xã hội nói chung và nông nghiệp, nông thôn nói riêng.
