Tăng cường hợp tác giao thông vận tải Việt Nam - Campuchia

Phát biểu tại hội đàm, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Campuchia và đồng chủ trì cuộc gặp giữa Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam và Ban Thường vụ Trung ương Đảng Nhân dân Campuchia của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tháng 2 vừa qua diễn ra trong bối cảnh hai nước đang hướng đến kỷ niệm 60 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao (24/6/1967-24/6/2027).

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh phát biểu tại hội đàm với Bộ trưởng Bộ Giao thông Công chính Vương quốc Campuchia Peng Ponea.

Theo Bộ trưởng, đây là sự kiện mang tính biểu tượng và có ý nghĩa sâu sắc đối với mối quan hệ láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài của hai nước.

Để hiện thực hóa mục tiêu kim ngạch thương mại song phương lên 20 tỷ USD trong thời gian tới, Bộ trưởng nhấn mạnh hai nước cần xác định kết nối hạ tầng giao thông và vận tải song phương là huyết mạch để nuôi dưỡng mục tiêu này.

Về vận tải đường bộ, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, trên cơ sở hạn ngạch phương tiện vận tải thương mại qua biên giới hai nước đã thống nhất, đến nay, các Sở Xây dựng địa phương của Việt Nam đã cấp hết 800 giấy phép liên vận cho các phương tiện thương mại của 645 đơn vị vận tải trên cả nước.

Đối với phương tiện phi thương mại, hằng năm cấp giấy phép cho hơn 3.000 phương tiện phi thương mại của các cá nhân, tổ chức của Việt Nam có nhu cầu qua lại với Campuchia.

Tuy nhiên, trước tình hình thực tế hoạt động thương mại, kinh tế giữa hai nước ngày càng tăng, Bộ trưởng cho rằng hạn ngạch 800 phương tiện của mỗi bên hoàn toàn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế.

Nhằm sớm đáp ứng được kỳ vọng của lãnh đạo cấp cao hai nước về kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Campuchia đạt 20 tỷ USD đến năm 2030, Bộ trưởng đề nghị hai bên cùng thúc đẩy, tăng hạn ngạch phương tiện thương mại qua lại biên giới của hai nước hiện nay từ 800 xe lên 2.000 xe hoặc bỏ hạn ngạch phương tiện nhằm đáp ứng được nhu cầu giao thương, phát triển của hai nước.

Bộ trưởng cũng đánh giá cao sự đồng tình và thống nhất của Bộ trưởng Bộ Giao thông Công chính Campuchia đối với nội dung tại khoản 2 điều 3 của Nghị định thư sửa đổi Nghị định thư thực hiện Hiệp định, được ký ngày 26/2/2019.

Đây là cơ sở pháp lý đầy đủ để triển khai thực hiện Hiệp định vận tải đường bộ tại tất cả các cặp cửa khẩu quốc tế giữa hai nước, trong đó có cặp cửa khẩu quốc tế Tân Nam - Mơn Chây. Các phương tiện vận tải của hai nước lưu thông qua cặp cửa khẩu này sẽ được áp dụng theo cùng nguyên tắc như đối với các cặp cửa khẩu quốc tế khác.

"Điều này có ý nghĩa rất lớn nhằm cắt giảm tối đa các quy định, thủ tục, tạo thuận lợi hơn nữa cho việc qua lại thông suốt giữa các cặp cửa khẩu quốc tế trên tuyến biên giới Việt Nam - Campuchia.

Hiện nay, Bộ Xây dựng đang khẩn trương tiến hành các thủ tục nội bộ để báo cáo lãnh đạo Chính phủ xem xét, quyết định, đồng thời Bộ trưởng bày tỏ kỳ vọng hai Chính phủ sẽ sớm thống nhất triển khai nội dung này", Bộ trưởng Trần Hồng Minh nói.

Toàn cảnh hội đàm giữa Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh với Bộ trưởng Bộ Giao thông Công chính Vương quốc Campuchia Peng Ponea.

Đối với vận tải thủy, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, Hiệp định giữa Chính phủ hai nước về vận tải thủy được ký ngày 17/12/2009 tại Phnom Penh, có hiệu lực từ ngày 20/1/2011. Phụ lục sửa đổi Điều 6 và Điều 17 của Hiệp định được ký ngày 26/02/2019.

Hiệp định thiết lập khung pháp lý cho hoạt động giao thông thủy quá cảnh và qua biên giới trên hệ thống sông Mê Công, tạo thuận lợi cho vận tải hàng hóa, hành khách giữa hai nước và góp phần phát triển bền vững lưu vực sông Mê Công.

Từ khi Hiệp định có hiệu lực đến nay, hai nước đã làm thủ tục cho gần 150.000 lượt phương tiện, hơn 650.000 lượt thuyền viên, gần 120 triệu tấn hàng hóa. Kết quả này cho thấy Hiệp định đã phát huy hiệu quả rõ rệt, góp phần tạo thuận lợi thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp vận tải thủy, doanh nghiệp xếp dỡ và thúc đẩy quan hệ hợp tác hữu nghị giữa hai nước.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, sau 17 năm triển khai thực hiện, có một số tồn tại, vướng mắc. Trong đó có việc xem xét, rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung một số tuyến đường thuỷ, cảng bến, cụm cảng tại Phụ lục Hiệp định, giúp cho các doanh nghiệp giảm chi phí vận chuyển, tiết kiệm thời gian, nâng cao năng lực cạnh tranh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội tại địa phương, đồng thời cũng mang lại ý nghĩa đặc biệt về mặt chính trị.

Bộ trưởng cho biết sẽ giao Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam phối hợp cùng Cục Vận tải thủy Campuchia khẩn trương nghiên cứu, tham mưu nội dung này.

Bên cạnh vận tải đường bộ và đường thủy, một trong những nội dung trọng tâm tại cuộc hội đàm là việc thống nhất phương án kết nối hai tuyến cao tốc TP.HCM - Mộc Bài và Bà Vẹt - Phnom Penh.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, lãnh đạo cấp cao và các cấp của hai nước đã có nhiều lần trao đổi và cho ý kiến về vấn đề này.

Trên cơ sở ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ Việt Nam, phù hợp với nhu cầu và tình hình thực tế tại khu vực, Việt Nam đã thống nhất phương án kết nối. Nội dung này cũng được Thủ tướng Chính phủ Campuchia Hun Manet đề cập trong các trao đổi gần đây.

Trong giai đoạn trước mắt đến năm 2030, hai bên thực hiện kết nối 2 cao tốc thông qua cặp cửa khẩu quốc tế Mộc Bài - Bà Vẹt hiện hữu, nhằm khai thác hiệu quả tuyến cao tốc TP.HCM - Mộc Bài của Việt Nam và Phnom Penh - Bà Vẹt của Campuchia, đồng thời tận dụng tối đa hệ thống hạ tầng sẵn có tại khu vực cửa khẩu Mộc Bài/Bà Vẹt.

Bộ trưởng đề nghị UBND tỉnh Tây Ninh và Bộ Giao thông Công chính Campuchia cùng phối hợp khẩn trương nâng cấp, mở rộng tuyến đường giao thông kết nối 2 tuyến cao tốc qua cặp cửa khẩu này lên 10 làn xe, hoàn thành đồng thời với tuyến cao tốc của hai bên.

Trong giai đoạn sau năm 2030, căn cứ nhu cầu phát triển, yêu cầu nâng cao năng lực thông quan hàng hóa giữa hai nước và phát triển kinh tế - xã hội khu vực biên giới, phía Việt Nam đề xuất hai bên nghiên cứu chung, trên cơ sở khảo sát thực địa và đánh giá toàn diện, khả năng hình thành điểm kết nối theo hướng lối thông quan thuộc cặp cửa khẩu quốc tế Mộc Bài - Bà Vẹt tại khu vực cột mốc biên giới số 170.

Theo Bộ trưởng, phương án này không nhằm tạo lợi thế riêng cho Việt Nam mà tối ưu hóa kết nối chung giữa hai nước, nâng cao hiệu quả đầu tư, tận dụng được hạ tầng biên giới sẵn có, góp phần phục vụ hiệu quả kết nối giao thông, thương mại, logistics và lợi ích lâu dài cho người dân, doanh nghiệp hai nước.

Đồng thời, phương án nhằm đảm bảo kết nối thông suốt sau khi dự án cao tốc của hai bên được hoàn thành và đưa vào hoạt động.

Do đó, Bộ trưởng đề nghị hai bên thống nhất với phương án để sớm báo cáo Chính phủ, lãnh đạo cấp cao hai nước xem xét, thống nhất triển khai.

Bộ trưởng Bộ Giao thông Công chính Vương quốc Campuchia Peng Ponea phát biểu tại hội đàm.

Bày tỏ cảm ơn đối với sự quan tâm và phối hợp chặt chẽ của Bộ Xây dựng Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Giao thông Công chính Campuchia Peng Ponea đánh giá cao những kết quả tích cực mà hai nước đã đạt được trong lĩnh vực giao thông vận tải thời gian qua.

Bộ trưởng Peng Ponea khẳng định, theo tầm nhìn của lãnh đạo cấp cao hai bên, quan hệ Việt Nam - Campuchia ngày càng tốt đẹp thì kết nối giao thông giữa hai nước cũng cần ngày càng thuận tiện.

Nhất trí với đề xuất tăng hạn ngạch phương tiện thương mại qua lại biên giới từ 800 xe lên 2.000 xe, phía Campuchia cho biết đã thảo luận kỹ và sẽ tiếp tục cập nhật, kết nối với Việt Nam.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Peng Ponea cho rằng cần họp bàn với các bên liên quan để có số liệu chính xác, từ đó thống nhất các bước tiếp theo. Phía Campuchia cũng đề xuất thành lập một nhóm công tác gồm thành viên của hai Bộ để thường xuyên theo dõi, vấn đề này.

Đối với vận tải đường thủy, phía Campuchia nhất trí với đề xuất của Bộ trưởng Trần Hồng Minh và cho biết sẽ phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, trình Chính phủ Campuchia trong thời gian sớm nhất.

Bộ trưởng Peng Ponea cho biết, trong kế hoạch tổng thể giai đoạn 2023-2035, Campuchia đã có kế hoạch kết nối đường cao tốc, đường thủy, đường bộ và hướng tới các kế hoạch thiết thực hơn trong phát triển kết nối với Việt Nam.

Hai Bộ trưởng Trần Hồng Minh và Peng Ponea tặng quà, chụp ảnh lưu niệm tại hội đàm.

Đối với các hiệp định, phía Campuchia cho rằng còn nhiều phụ lục cần tiếp tục nghiên cứu, thảo luận, sửa đổi để có cơ chế phù hợp hơn với tình hình thực tế.

Liên quan đến phương án kết nối hai tuyến cao tốc TP.HCM - Mộc Bài và Bà Vẹt - Phnom Penh, Bộ trưởng Bộ Giao thông Công chính Campuchia cho biết phương án này được đề xuất nhằm giảm thiểu tình trạng ùn tắc giao thông tại khu vực biên giới.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Peng Ponea cho rằng hai bên cần có thêm thời gian nghiên cứu, khảo sát và đánh giá cụ thể.

Ghi nhận đề xuất, kiến nghị của Bộ trưởng Bộ Giao thông Công chính Campuchia, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết sẽ giao Cục Đường bộ Việt Nam phối hợp UBND tỉnh Tây Ninh nghiên cứu, đánh giá và phối hợp với các Bộ báo cáo cấp có thẩm quyền tiếp tục xem xét.

Kết luận hội đàm, Bộ trưởng Trần Hồng Minh đánh giá cuộc gặp đã đạt được nhiều kết quả tích cực, giải quyết những vấn đề trọng tâm, trọng điểm mà lãnh đạo cấp cao hai nước quan tâm.

Bộ trưởng kỳ vọng cuộc gặp sẽ là tiền đề cho những bước phát triển mới giữa hai Bộ trong tương lai, tiếp tục trao đổi, thảo luận nhằm tăng cường kết nối, xứng đáng với mối quan hệ truyền thống, bền vững giữa Việt Nam và Campuchia.