Tăng cường kiểm soát quyền lực Nhà nước ở địa phương trong nhiệm kỳ 2026-231 của Hội đồng nhân dân

Quang cảnh Hội nghị. Ảnh: VPQH

Sáng 28/5, tại Hội nghị Hội đồng nhân dân toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031 do Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức tại Hà Nội, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Hữu Đông trình bày Báo cáo tóm tắt kết quả hoạt động của HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026; tình hình tổ chức và hoạt động những tháng đầu nhiệm kỳ 2026-2031; phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031.

HĐND nhiệm kỳ 2021 – 2026 có khối lượng công việc tăng kỷ lục

Trình bày báo cáo, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Hữu Đông cho biết, nhiệm kỳ 2021 – 2026, HĐND các cấp hoạt động trong bối cảnh phải đối mặt với nhiều thử thách chưa có tiền lệ; dịch bệnh toàn cầu phức tạp, thiên tai biến đổi khí hậu khốc liệt; cục diện chính trị, kinh tế thế giới biến động khó lường.

Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Hữu Đông trình bày Báo cáo. Ảnh: VPQH

Đặc biệt năm 2025 đánh dấu bước ngoặt lớn khi thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Sau sáp nhập đã hình thành 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh. Từ 10.035 xã, sau sắp xếp sáp nhập còn 3.321 đơn vị hành chính cấp xã. Việc sáp nhập này dù tạo ra thay đổi lớn về số lượng đại biểu nhưng đã góp phần quan trọng tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.

Về kết quả hoạt động, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Hữu Đông khẳng định, đây là nhiệm kỳ có khối lượng công việc tăng kỷ lục. HĐND cấp tỉnh đã tổ chức 1.950 kỳ họp, nhiều gấp 1,5 lần nhiệm kỳ trước và tập trung vào năm cuối của nhiệm kỳ. Trong đó, có tới 1.281 kỳ họp chuyên đề để giải quyết kịp thời các vấn đề cấp bách như dịch bệnh, điều chỉnh ngân sách và kiện toàn nhân sự sau sáp nhập.

Nhiều địa phương đã đổi mới mạnh mẽ bằng hình thức kỳ họp không giấy, biểu quyết qua phần mềm điện tử và số hóa, phát tài liệu kỳ họp. HĐND cấp tỉnh đã ban hành 30.832 nghị quyết. Các nghị quyết được xây dựng đúng quy trình, bám sát thực tiễn, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội và ổn định đời sống Nhân dân, đặc biệt là các chính sách an sinh xã hội sau sáp nhập.

Các đại biểu tham dự Hội nghị. Ảnh: VPQH

Hoạt động giám sát được đổi mới theo hướng giám sát gắn với trách nhiệm và kết quả. Đã có 4.072 đoàn giám sát được tổ chức, ghi nhận hơn 36.000 ý kiến và tỉ lệ giải quyết kiến nghị đạt trên 86%. Hoạt động chất vấn tại kỳ họp cũng đi vào thực chất với 1.253 phiên; thực hiện theo phương châm hỏi nhanh, đáp gọn, truy vấn đến cùng trách nhiệm của người đứng đầu.

Trong năm 2023, HĐND cấp tỉnh đã lấy phiếu tín nhiệm đối với 1.700 người, trong đó 90,94% đạt tỉ lệ tín nhiệm cao. Kết quả này là cơ sở quan trọng để đánh giá và bố trí cán bộ, củng cố niềm tin của cử tri; đã tổ chức 18.256 cuộc tiếp xúc cử tri, ghi nhận hơn 329.000 ý kiến với tỉ lệ giải quyết đạt trên 89%...

Đánh giá chung, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Hữu Đông nêu rõ, HĐND các cấp đã phát huy tinh thần nghiêm túc, trách nhiệm để hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật, thể hiện được vai trò là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí nguyện vọng của cử tri và Nhân dân địa phương. Hoạt động của HĐND các cấp ngày càng dân chủ, thực chất, chất lượng và hiệu quả, có nhiều đổi mới cả trong tư duy và thực tiễn hành động. Qua đó, tiếp tục khẳng định vị thế, vai trò của cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương trong hệ thống chính trị.

Tăng cường kiểm soát quyền lực Nhà nước ở địa phương trong nhiệm kỳ 2026-231 của Hội đồng nhân dân

Về phương hướng nhiệm vụ và giải pháp nhiệm kỳ 2026-231, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội Nguyễn Hữu Đông cho biết, HĐND các cấp cần tiếp tục quán triệt sâu sắc, chấp hành nghiêm túc, thể chế hóa đồng bộ, giám sát quyết liệt, thực hiện hiệu quả thực chất Nghị quyết đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, các Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng an ninh đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.

Các đại biểu tham dự Hội nghị. Ảnh: VPQH

Tăng cường kiểm soát quyền lực Nhà nước ở địa phương, kịp thời chấn chỉnh, nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong việc chấp hành Nghị quyết của HĐND, phát huy tinh thần trách nhiệm, vai trò trung tâm của đại biểu HĐND trên tất cả các mặt công tác để đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND, Thường trực HĐND, các ban của HĐND, tổ đại biểu HĐND.

Tăng cường bám sát cơ sở, gần dân lắng nghe và kịp thời phản ánh tâm tư nguyện vọng chính đáng của Nhân dân. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ chuyển đổi số trong hoạt động của HĐND, nhằm nâng cao năng suất làm việc và phục vụ cử tri một cách hiệu quả hơn.

Ban chấp hành Trung ương đã ban hành Kết luận số 18 đưa ra các nhóm nhiệm vụ giải pháp để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Quốc hội cũng đã ban hành nghị quyết giao Chính phủ tổ chức thực hiện. Theo đó, HĐND và chính quyền địa phương cần tiếp tục khắc phục những bất cập trong quá trình hoạt động nhiệm kỳ vừa qua, nâng cao hiệu quả hoạt động nhiệm kỳ tới để tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân địa phương hoàn thành các mục tiêu mà Đảng và Nhà nước đã đề ra.

Cùng với đó, HĐND các cấp cần tập trung tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với HĐND. Hoàn thiện các quy định pháp luật, văn bản hướng dẫn hoạt động của HĐND. Tăng cường công tác hướng dẫn, giám sát, bảo đảm các điều kiện hoạt động của HĐND. Tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền và ứng dụng công nghệ thông tin...