Tăng cường kiểm tra, giám sát bảo vệ quyền lợi người lao động

Người lao động nêu ý kiến tại hội nghị “Tháng nghe đoàn viên, người lao động nói” do Ban Công đoàn Khu công nghiệp khu vực Châu Sơn, Thanh Liêm tổ chức.

Trong điều kiện sản xuất, kinh doanh còn tiềm ẩn nhiều yếu tố tác động đến việc làm, thu nhập và đời sống của NLĐ, công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật lao động, các chế độ, chính sách và quy chế dân chủ ở cơ sở đang trở thành một trong những nhiệm vụ quan trọng của tổ chức Công đoàn.

Đồng chí Nguyễn Thành Minh, Chủ tịch Công đoàn xã Vụ Bản cho biết: Công đoàn xã đang quản lý 57 công đoàn cơ sở (CĐCS), với khoảng 9.600 đoàn viên, thu nhập bình quân của NLĐ đạt khoảng 7,5 triệu đồng/người/tháng.

Để bảo vệ quyền lợi NLĐ, Công đoàn xã hướng dẫn các CĐCS phối hợp với người sử dụng lao động thực hiện quy chế dân chủ, tổ chức hội nghị NLĐ, đối thoại định kỳ; đồng thời thương lượng, ký kết và giám sát thực hiện thỏa ước lao động tập thể.

Trong 6 tháng đầu năm có 44/50 CĐCS tổ chức hội nghị viên chức, NLĐ, đối thoại tại nơi làm việc, đạt 88%; 44/50 đơn vị xây dựng và ban hành quy chế dân chủ ở cơ sở, đạt 88%. Có 40/54 doanh nghiệp ký kết thỏa ước lao động tập thể, đạt 74%; 5 đơn vị được hướng dẫn thương lượng, ký kết thỏa ước lần đầu.

Công đoàn xã phối hợp tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng đối thoại, thương lượng cho 100% cán bộ CĐCS. Cùng với việc phát huy hiệu quả cơ chế đối thoại và thương lượng, công tác kiểm tra, giám sát cũng được triển khai đồng bộ, tạo sự gắn kết giữa “lắng nghe” và “hành động” trong bảo vệ quyền lợi NLĐ.

Công đoàn xã đã tham gia đoàn giám sát của LĐLĐ tỉnh về việc thực hiện Bộ luật Lao động, Luật Công đoàn, Luật BHXH; hướng dẫn CĐCS phối hợp kiểm tra, rà soát công tác an toàn vệ sinh lao động, trang bị phương tiện bảo hộ, tổ chức tập huấn, diễn tập phòng cháy, chữa cháy...

Nhờ triển khai đồng bộ công tác giám sát và nâng cao chất lượng đối thoại, thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể, trong 6 tháng đầu năm, trên địa bàn không xảy ra tai nạn lao động nghiêm trọng, đình công, ngừng việc tập thể hoặc tranh chấp lao động phức tạp trong các doanh nghiệp.

Đồng chí Nguyễn Hải Long, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch LĐLĐ tỉnh cho biết: LĐLĐ tỉnh xác định công tác kiểm tra, giám sát không chỉ nhằm phát hiện, chấn chỉnh vi phạm mà còn là giải pháp phòng ngừa, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của NLĐ từ sớm, từ cơ sở.

Thời gian qua, hoạt động giám sát của các cấp công đoàn tập trung vào những vấn đề gắn trực tiếp với đời sống NLĐ như tiền lương, tiền thưởng, BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp, an toàn, vệ sinh lao động, phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.

Tuy nhiên, việc chấp hành pháp luật lao động tại một số doanh nghiệp vẫn còn những hạn chế, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích của NLĐ. Trong 6 tháng đầu năm, trên địa bàn xảy ra 4 vụ ngừng việc tập thể, với trên 2.000 công nhân lao động tham gia.

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những kiến nghị như: Thanh toán tiền lương không đúng thời hạn, phụ cấp thâm niên, chuyên cần, xăng xe, tiền tăng ca; 3 doanh nghiệp còn nợ đọng, trốn đóng BHXH, BHYT cho 82 lao động, với tổng số tiền trên 8 tỷ đồng.

Sau khi nắm bắt nguyên nhân, Công đoàn đã cùng các bên tổ chức đối thoại, tuyên truyền, vận động NLĐ và trao đổi với người sử dụng lao động để tìm tiếng nói chung. Qua đó, các vụ việc từng bước được tháo gỡ; những kiến nghị chính đáng của NLĐ cơ bản được giải quyết hoặc thống nhất lộ trình thực hiện.

Từ thực tế cho thấy, bảo vệ quyền lợi NLĐ phải bắt đầu từ việc phòng ngừa, chủ động phát hiện nguy cơ, nắm bắt tâm tư, kiến nghị và những bất cập trong thực hiện chế độ, chính sách ngay từ cơ sở. Vì vậy, kiểm tra, giám sát cần được gắn chặt với đối thoại, theo dõi quan hệ lao động và kịp thời tháo gỡ những vấn đề có thể trở thành nguyên nhân phát sinh mâu thuẫn. Công đoàn các cấp đã chủ động tham mưu, đề xuất và tham gia giám sát việc thực hiện chế độ, chính sách đối với NLĐ.

Trong 6 tháng đầu năm, đã chủ trì, tham gia 42 cuộc giám sát; riêng LĐLĐ tỉnh chủ trì đoàn giám sát việc thực hiện các quy định của Bộ luật Lao động, Luật Công đoàn và Luật BHXH tại 15 đơn vị, doanh nghiệp. Cùng với giám sát chuyên đề, việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở được xác định là “kênh” quan trọng để NLĐ trực tiếp tham gia giám sát những vấn đề liên quan đến quyền lợi của mình.

Trong 6 tháng đầu năm, toàn tỉnh có 986/1.297 CĐCS tổ chức hội nghị NLĐ, đạt 76%; có 996/1.324 doanh nghiệp, đơn vị có tổ chức công đoàn đủ điều kiện theo quy định được công đoàn thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể, đạt 88%, trong đó có 130 bản được ký mới; có 1.100/1.279 CĐCS tổ chức đối thoại tại nơi làm việc.

Thông qua đối thoại, doanh nghiệp công khai tình hình sản xuất, kinh doanh, những khó khăn và định hướng phát triển; đồng thời NLĐ có điều kiện trực tiếp phản ánh tâm tư, kiến nghị, đề xuất, giúp nhiều vấn đề được xử lý ngay từ cơ sở.

Thời gian tới, các cấp công đoàn trong tỉnh tiếp tục đẩy mạnh công tác chăm lo, đồng thời chủ động bảo vệ NLĐ từ sớm, từ cơ sở. Công tác kiểm tra, giám sát cần được thực hiện thực chất, gắn với đối thoại và bám sát quy định của pháp luật.

Qua đó, những bất cập, kiến nghị của NLĐ được phát hiện, giải quyết kịp thời, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, bền vững và khẳng định vai trò của Công đoàn là điểm tựa tin cậy của NLĐ.