Tăng hiệu quả quản lý, bảo tồn các khu Ramsar tại Việt Nam

Hội thảo diễn ra trong 2 ngày 12 và 13-6, với sự tham gia của đại diện 9 khu Ramsar (vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế) của Việt Nam cùng các cơ quan quản lý, chuyên gia và tổ chức bảo tồn. Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Minh Thạnh tham dự hội thảo.

Đồng chí Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND TPHCM tham dự buổi hội thảo

Tiếp nối các hoạt động trao đổi giữa các khu Ramsar do WWF-Việt Nam tổ chức từ năm 2023, hội thảo lần này tập trung chuyển hóa các bài học thực tiễn thành giải pháp và công cụ quản lý cụ thể. Các kết quả thảo luận sẽ được tổng hợp thành đề xuất, khuyến nghị gửi cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương nhằm tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, tài chính và thúc đẩy phối hợp giữa các khu Ramsar.

Đại diện Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học cho biết, các khu Ramsar của Việt Nam không chỉ là di sản thiên nhiên quý giá mà còn là nền tảng sinh kế của nhiều cộng đồng dân cư. Việc xây dựng các công cụ kỹ thuật và tăng cường phối hợp giữa các địa phương là yêu cầu cần thiết để thực hiện hiệu quả các cam kết của Việt Nam trong Công ước Ramsar và Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2030.

Ông Nguyễn Xuân Dũng, Trưởng phòng Sinh thái và Cảnh quan thiên nhiên, Cục Bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, phát biểu tại hội thảo

Đất ngập nước đối mặt nhiều thách thức

Việt Nam tham gia Công ước Ramsar từ năm 1989. Hiện cả nước có 9 khu Ramsar với tổng diện tích hơn 120.500ha. Đây là nơi cư trú của hàng nghìn loài động, thực vật, trong đó có nhiều loài nguy cấp, quý hiếm cần ưu tiên bảo tồn.

Các khu Ramsar không chỉ góp phần bảo tồn đa dạng sinh học mà còn cung cấp nhiều dịch vụ hệ sinh thái quan trọng như điều tiết nguồn nước, bảo vệ bờ biển, hấp thụ và lưu trữ carbon, hỗ trợ sinh kế cộng đồng và phát triển du lịch sinh thái.

Tuy nhiên, các khu Ramsar đang chịu áp lực ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu, nước biển dâng, xâm nhập mặn, ô nhiễm môi trường, khai thác tài nguyên quá mức và phát triển hạ tầng. Nhiều khu vực còn gặp khó khăn về nguồn lực, cơ chế phối hợp liên ngành, năng lực giám sát và cập nhật dữ liệu đa dạng sinh học.

Hội thảo có sự tham dự của các chuyên gia đầu ngành

Theo các chuyên gia, nếu không có giải pháp quản lý hiệu quả, các giá trị đa dạng sinh học và dịch vụ hệ sinh thái sẽ tiếp tục suy giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế người dân và khả năng chống chịu của cộng đồng trước biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh đó, việc tăng cường hợp tác giữa cơ quan quản lý nhà nước, ban quản lý các khu Ramsar và các bên liên quan trở nên cấp thiết. Hội thảo là diễn đàn để các địa phương trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ mô hình thực tiễn và thảo luận giải pháp quản lý, giám sát đa dạng sinh học, phục hồi hệ sinh thái đất ngập nước.

Ông Nguyễn Khắc Pho, Giám đốc Vườn Quốc gia Côn Đảo phát biểu tại hội thảo

Ông Nguyễn Khắc Pho, Giám đốc Vườn Quốc gia Côn Đảo, cho biết khu Ramsar Côn Đảo là nơi cư trú của nhiều loài động, thực vật trên cạn và dưới biển, trong đó có nhiều loài nguy cấp, quý hiếm và đặc hữu.

Côn Đảo cũng là khu vực bảo tồn rùa biển quan trọng của Việt Nam. Trung bình mỗi năm có khoảng 700 cá thể rùa mẹ lên các bãi cát thuộc Vườn Quốc gia Côn Đảo làm tổ, đẻ trứng; khoảng 150.000 rùa con được cứu hộ, ấp nở và thả về biển. Việc tổ chức hội thảo tại Côn Đảo tạo điều kiện để các đại biểu trao đổi trực tiếp kinh nghiệm quản lý tại một khu Ramsar có đặc thù biển - đảo của Việt Nam.

Hoàn thiện công cụ quản lý, hướng tới phát triển bền vững

Một trong những nội dung trọng tâm của hội thảo là góp ý hoàn thiện các hướng dẫn kỹ thuật về giám sát đa dạng sinh học, phục hồi đất ngập nước, cập nhật Phiếu thông tin Ramsar và mẫu báo cáo định kỳ.

Các đại biểu đánh giá đây là bước đi quan trọng nhằm thống nhất phương pháp tiếp cận, nâng cao năng lực quản lý và tăng cường hiệu quả bảo tồn tại các khu Ramsar trên cả nước.

Ông Hoàng Việt, Giám đốc Chương trình Nước của WWF-Việt Nam phát biểu tại hội thảo

Ông Hoàng Việt, Giám đốc Chương trình Nước của WWF-Việt Nam, nhấn mạnh các khu Ramsar không tồn tại độc lập mà gắn chặt với hệ thống sông ngòi, sinh kế và cộng đồng dân cư xung quanh.

Theo ông Hoàng Việt, các hoạt động bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái đất ngập nước không chỉ góp phần bảo vệ đa dạng sinh học mà còn tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh nguồn nước, an ninh lương thực và duy trì sinh kế cho cộng đồng địa phương.

Hội thảo nằm trong khuôn khổ dự án “Phát triển sinh kế cộng đồng và bảo tồn đa dạng sinh học tại 3 khu Ramsar” do WWF-Việt Nam triển khai giai đoạn 2025-2028 tại Láng Sen, U Minh Thượng và Mũi Cà Mau.

Ramsar Côn Đảo là nơi cư trú của hàng nghìn loài động, thực vật trên cạn và dưới biển, trong đó có nhiều loài nguy cấp, quý hiếm và đặc hữu

Dự án hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý các khu Ramsar, phục hồi hệ sinh thái đất ngập nước, đồng thời tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây cũng là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bảo tồn các vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững và bảo tồn đa dạng sinh học của Việt Nam.