Tăng khả năng tiếp cận vốn doanh nghiệp, xử lý tổ chức tín dụng yếu kém, chấm dứt cho vay 'sân sau'

Bốn nhóm nhiệm vụ, giải pháp

Mục tiêu tổng quát của Đề án là đến năm 2030, xây dựng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trở thành ngân hàng trung ương hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, dựa trên nền tảng quản trị tiên tiến, dữ liệu số; có năng lực hoạch định, điều hành chính sách, phân tích, dự báo, cảnh báo sớm và ra quyết định kịp thời dựa trên dữ liệu, theo thông lệ quốc tế phù hợp với điều kiện Việt Nam; chủ động thích ứng với các xu hướng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế; có đầy đủ vị thế pháp lý và trách nhiệm giải trình để thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, góp phần đạt được mục tiêu tăng trưởng “2 con số”, bảo đảm an toàn, ổn định của hệ thống tiền tệ, ngân hàng.

Hệ thống các tổ chức tín dụng hoạt động lành mạnh, chất lượng, hiệu quả, công khai, minh bạch; cấu trúc đa dạng về sở hữu, quy mô, loại hình; hoạt động dựa trên nền tảng công nghệ hiện đại, quản trị ngân hàng tiên tiến, đáp ứng các chuẩn mực về an toàn hoạt động theo quy định của pháp luật và tiệm cận với thông lệ quốc tế.

Đến năm 2030, doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, được tiếp cận nguồn vốn thuận lợi, kịp thời và phù hợp với nhu cầu phát triển sản xuất, kinh doanh, mức độ sẵn sàng và đặc thù từng loại hình, ngành nghề và quy mô doanh nghiệp.

Đến năm 2030, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém theo hướng: xây dựng, phê duyệt và tổ chức triển khai các phương án cơ cấu lại/phương án xử lý tổ chức tín dụng yếu kém phù hợp quy định pháp luật và chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, không để xảy ra đổ vỡ và mất an toàn hoạt động ngân hàng ngoài tầm kiểm soát của Nhà nước.

Theo đó, Đề án sẽ triển khai 4 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu gồm: Nhóm nhiệm vụ, giải pháp chung; Nhóm nhiệm vụ, giải pháp hiện đại hóa hệ thống ngân hàng; Nhóm nhiệm vụ, giải pháp xử lý các tổ chức tín dụng (TCTD) yếu kém; Nhóm nhiệm vụ, giải pháp tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Chấm dứt cho vay tập trung “sân sau”, sở hữu cổ phần vượt giới hạn

Trong đó, đối với nhóm giải pháp xử lý các TCTD yếu kém, Chính phủ đặt nhiệm vụ: Phê duyệt phương án cơ cấu lại cụ thể của từng TCTD theo quy định pháp luật; giám sát việc thực hiện các phương án, xử lý theo thẩm quyền/báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai Phương án; xem xét, quyết định việc sửa đổi, bổ sung phương án cơ cấu lại (nếu cần thiết) trên cơ sở đề xuất của tổ chức tín dụng theo quy định của pháp luật và kết quả thực hiện phương án cơ cấu lại theo lộ trình đề ra.

Triển khai đồng bộ các giải pháp về xử lý các Quỹ tín dụng nhân dân yếu kém tại Đề án “Cơ cấu lại tổng thể hệ thống quỹ tín dụng nhân dân và Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045”.

Tăng cường hiệu quả, hiệu lực công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động của các TCTD và phòng, chống rửa tiền; tăng cường cảnh báo sớm. Chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng đánh giá, nhận diện, cảnh báo, có phương án chủ động khắc phục, xử lý nghiêm các sai phạm trong hoạt động ngân hàng, đặc biệt là về sở hữu, cấp tín dụng, quản lý vốn vay, chấp hành các quy định về an toàn hoạt động, không để tích tụ thành sai phạm lớn, tác động lan truyền, ảnh hưởng đến an toàn hệ thống.

Phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan tư pháp, chính quyền địa phương trong việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến thu hồi, xử lý nợ xấu, xử lý tài sản bảo đảm…

Ngoài các giải pháp trực tiếp nêu trên, Đề án cũng triển khai các giải pháp hỗ trợ. Trong đó, NHNN theo dõi giám sát các TCTD, đặc biệt là đối với các TCTD có mức độ tập trung tín dụng cao hoặc có tốc độ tăng trưởng tín dụng cao, gia tăng nhanh, tỷ lệ nợ xấu cao, dư nợ cấp tín dụng trong những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro có xu hướng gia tăng nhanh, chiếm tỷ trọng lớn... để phát hiện các rủi ro tiềm ẩn, từ đó có các biện pháp cảnh báo, chấn chỉnh, xử lý kịp thời, hạn chế rủi ro tập trung tín dụng theo quy định.

Đối với các TCTD: Tăng cường kiểm tra, kiểm soát, kiểm toán nội bộ đối với hoạt động cấp tín dụng, chất lượng tín dụng, mức độ tập trung tín dụng, khách hàng, nhóm khách hàng liên quan, cấp tín dụng các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao, đầu tư trái phiếu doanh nghiệp; lưu ý nợ xấu cao/tăng nhanh, dư nợ tín dụng tập trung lĩnh vực bất động sản, tăng mạnh để đầu tư, kinh doanh chứng khoán…

Chấm dứt tình trạng cho vay tập trung vào một số doanh nghiệp, nhóm khách hàng lớn, dự án thuộc hệ sinh thái hoặc sân sau của tập đoàn có thể gây ra các rủi ro, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn và lành mạnh của tổ chức tín dụng.

Thường xuyên rà soát, theo dõi chặt chẽ tình hình, biến động sở hữu cổ phần, hoạt động cấp tín dụng đối với cổ đông/lãnh đạo và người có liên quan, nhóm cổ đông cần quan tâm (nếu có) nhằm phát hiện sớm những dấu hiệu rủi ro, hành vi vi phạm pháp luật về sở hữu cổ phần và các tồn tại rủi ro trong hoạt động có thể ảnh hưởng đến an toàn hoạt động của TCTD; tăng cường, chủ động phối hợp chặt chẽ với các cổ đông trong quá trình thoái vốn, đặc biệt cổ đông là Tập đoàn, Tổng công ty, doanh nghiệp nhà nước và người có liên quan có sở hữu cổ phần vượt giới hạn đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật.

Tăng cường tiếp cận vốn cho DNNVV

Đối với nhóm giải pháp tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), Đề án yêu cầu NHNN chỉ đạo các TCTD tập trung cải tiến quy định nội bộ, cho vay khách hàng dựa trên phương án sản xuất kinh doanh, phương án mở rộng thị trường đầu ra; cho vay theo chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng; cho vay dựa trên dữ liệu thanh toán, dòng tiền; cho vay dựa trên các loại hình tài sản bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật.

Phát triển đa dạng sản phẩm tín dụng ngân hàng phù hợp từng loại hình, nhu cầu sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa; tăng cường ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong hoạt động cấp tín dụng, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng.

Triển khai chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp dưới nhiều hình thức, quy mô phù hợp nhằm nắm bắt, tổng hợp, xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tiếp cận tín dụng cho các doanh nghiệp, đặc biệt là DNNVV…