Tăng tốc đào tạo nhân lực hạt nhân, chuẩn bị cho các dự án điện nguyên tử

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng vừa ký Quyết định số 893/QĐ-TTg phê duyệt Đề án đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực quản lý nhà nước, nghiên cứu - phát triển, ứng dụng và hỗ trợ kỹ thuật trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.

Theo Đề án, mục tiêu tổng quát là hình thành đội ngũ nhân lực có chất lượng, cơ cấu hợp lý và đủ số lượng nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử, đồng thời bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân trong bối cảnh Việt Nam từng bước thúc đẩy chương trình điện hạt nhân và các ứng dụng công nghệ nguyên tử.

Việt Nam tăng tốc xây dựng đội ngũ hạt nhân: Mục tiêu làm chủ công nghệ, tự chủ an toàn bức xạ. Ảnh minh họa

Một trong những trọng tâm của Đề án là nâng cao năng lực quản lý nhà nước. Đến năm 2030, 100% nhân lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử ở trung ương và địa phương sẽ được đào tạo, bồi dưỡng để đáp ứng yêu cầu quản lý về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân.

Cùng với đó, Việt Nam sẽ xây dựng đội ngũ nghiên cứu - phát triển nòng cốt có trình độ cao, đủ khả năng tiếp nhận, làm chủ, chuyển giao và phát triển công nghệ trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, phục vụ triển khai điện hạt nhân cũng như mở rộng ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ trong các ngành kinh tế - xã hội.

Đề án cũng đặt mục tiêu hình thành lực lượng có đủ năng lực vận hành an toàn, hiệu quả các lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu phục vụ khoa học, đào tạo và sản xuất đồng vị phóng xạ.

Đối với hệ thống hỗ trợ kỹ thuật, 100% nhân lực hỗ trợ kỹ thuật của cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử sẽ được bồi dưỡng để đáp ứng yêu cầu thẩm định, thanh tra, kiểm tra, quan trắc phóng xạ môi trường và ứng phó sự cố.

Trong khi đó, lực lượng hỗ trợ kỹ thuật về an ninh hạt nhân, quan trắc phóng xạ và ứng phó sự cố tại các bộ, ngành cũng phải được đào tạo đầy đủ nhằm nâng cao năng lực bảo đảm an ninh và xử lý tình huống liên quan đến hạt nhân.

Đáng chú ý, Đề án yêu cầu 100% nhân viên bức xạ tại các cơ sở có hoạt động bức xạ phải được đào tạo an toàn bức xạ theo đúng quy định pháp luật. Đây được xem là yêu cầu quan trọng nhằm giảm thiểu rủi ro và nâng cao mức độ an toàn trong quá trình ứng dụng công nghệ bức xạ trong y tế, công nghiệp, nông nghiệp và môi trường.

Đến năm 2035, Việt Nam đặt mục tiêu nâng cao mức độ tự chủ trong công tác giám sát an toàn hạt nhân. Theo đó, nhân lực của cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia phải có khả năng tự chủ khoảng 70% năng lực thẩm định, đánh giá, thanh tra, giám sát an toàn và an ninh đối với các dự án điện hạt nhân, đồng thời tự chủ hoàn toàn đối với các dự án lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu.

Tầm nhìn đến năm 2050, Đề án hướng tới xây dựng lực lượng nhân sự đủ năng lực thẩm định, cấp phép, thanh tra, giám sát và ứng phó sự cố đối với nhiều loại hình lò phản ứng, bao gồm cả lò phản ứng công suất lớn và lò phản ứng mô-đun nhỏ.

Theo Đề án, các nhóm đối tượng được đào tạo, bồi dưỡng bao gồm nhân lực quản lý nhà nước; đội ngũ nghiên cứu - phát triển và hỗ trợ kỹ thuật tại các tổ chức khoa học công nghệ, doanh nghiệp và cơ sở ứng dụng; cùng lực lượng nhân viên bức xạ tại các cơ sở có hoạt động liên quan.

Để triển khai hiệu quả, Chính phủ yêu cầu thực hiện đồng bộ các giải pháp về hoàn thiện cơ chế chính sách, chuẩn hóa chương trình đào tạo, đầu tư cơ sở vật chất, tăng cường hợp tác quốc tế và thúc đẩy chuyển đổi số trong đào tạo và quản lý nguồn nhân lực năng lượng nguyên tử.