TĂNG TRƯỞNG '2 CON SỐ': PHÉP THỬ THỂ CHẾ VÀ TRỌNG TRÁCH CỦA QUỐC HỘI KHÓA XVI

Sáng 6/4, Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI chính thức khai mạc, mở ra một nhiệm kỳ mới trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển với yêu cầu cao hơn về tốc độ, chất lượng và tính bền vững của tăng trưởng. Mục tiêu “2 con số” không chỉ là chỉ tiêu kinh tế, mà được xác định là mệnh lệnh chính trị gắn với khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Điểm đặc biệt của kỳ họp lần này là không dừng ở thủ tục mở đầu nhiệm kỳ như thông lệ, mà mang vai trò định hình nền tảng thể chế và phương thức hành động cho toàn bộ nhiệm kỳ 2026-2031. Các quyết định được thông qua ngay từ kỳ họp đầu tiên sẽ tạo “quán tính phát triển” cho cả giai đoạn, đồng thời là thước đo năng lực của Quốc hội khóa mới.

Thực tiễn cho thấy, mục tiêu tăng trưởng cao chưa bao giờ chỉ phụ thuộc vào nguồn lực, mà trước hết phụ thuộc vào chất lượng thể chế và năng lực tổ chức thực thi. Như nhận định của Tổng Bí thư Tô Lâm, nếu không có đột phá về thể chế, pháp luật và không có một Quốc hội bản lĩnh, hành động quyết liệt, thì các mục tiêu phát triển khó có thể trở thành hiện thực.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu cải cách thể chế đã trở thành đòi hỏi cấp bách. Kết luận Hội nghị Trung ương 2, khóa XIV nhấn mạnh việc hoàn thiện thể chế theo hướng đồng bộ, hiện đại, cạnh tranh; chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, đồng thời bảo đảm pháp luật không chỉ đúng trong văn bản mà phải hiệu quả trong thực tiễn.

Đây là sự chuyển đổi căn bản trong tư duy quản trị quốc gia, từ kiểm soát sang kiến tạo, từ quy định sang hiệu quả.

Thực tế cho thấy chủ trương không thiếu, quyết tâm không thiếu, nhưng kết quả nhiều khi chưa đạt kỳ vọng. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở những “điểm nghẽn” thể chế chậm được tháo gỡ, tổ chức thực hiện thiếu đồng bộ và kỷ luật, kỷ cương chưa nghiêm ở một số nơi. Nếu những nút thắt này không được xử lý triệt để, mục tiêu tăng trưởng cao sẽ khó đạt được.

Trong bối cảnh đó, Quốc hội khóa XVI được đặt vào vai trò trung tâm trong việc mở đường cho tăng trưởng. Không chỉ dừng lại ở việc thông qua các luật và nghị quyết, Quốc hội phải chủ động đi trước một bước, dám quyết định những vấn đề khó, những lĩnh vực mới, những vấn đề chưa có tiền lệ, để tạo không gian phát triển cho nền kinh tế.

Một yêu cầu quan trọng được đặt ra tại kỳ họp lần này là chuyển từ tư duy xây dựng chính sách sang tư duy tổ chức thực thi. Điều này đồng nghĩa với việc tăng cường giám sát thực chất, theo dõi đến cùng kết quả đầu ra, siết chặt kỷ luật đầu tư công, kỷ cương ngân sách và trách nhiệm giải trình. Không có kỷ luật thì không có niềm tin, và không có niềm tin thì không thể huy động nguồn lực cho phát triển.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, việc khơi thông nguồn lực trở thành phép thử lớn nhất của cải cách thể chế. Tăng trưởng cao sẽ không thể đạt được nếu tiếp tục phụ thuộc vào các động lực truyền thống. Thay vào đó, yêu cầu đặt ra là phát triển thị trường vốn, đa dạng hóa kênh dẫn vốn, thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân và thu hút dòng vốn chất lượng cao. Tất cả những yếu tố này đều phụ thuộc vào một hệ thống thể chế minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo.

Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI cũng được tổ chức sớm hơn khoảng ba tháng so với thông lệ, thể hiện quyết tâm rút ngắn khoảng cách giữa chủ trương và hành động. Việc kiện toàn 39 chức danh lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước và xác lập chương trình lập pháp ngay từ đầu nhiệm kỳ được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng vững chắc cho toàn bộ hoạt động của Quốc hội trong giai đoạn tới.

Các đại biểu Quốc hội cho rằng, chất lượng quyết sách ngay từ kỳ họp đầu tiên sẽ là thước đo trực tiếp cho bản lĩnh, trí tuệ và năng lực hành động của Quốc hội khóa XVI. Nếu các quyết sách vừa đúng về chủ trương, vừa khả thi trong thực tiễn, thì mục tiêu tăng trưởng cao hoàn toàn có thể đạt được.

Cùng với đó, yêu cầu nâng cao năng lực số của đại biểu Quốc hội cũng được đặt ra như một yếu tố quan trọng. Việc sử dụng các nền tảng số, dữ liệu và công cụ phân tích sẽ giúp nâng cao chất lượng hoạt động nghị trường, tăng khả năng tương tác với cử tri và đưa ra các quyết định dựa trên bằng chứng.

Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI vì thế không chỉ là sự khởi đầu của một nhiệm kỳ mới, mà là thời điểm xác lập kỷ cương thể chế và định hình mô hình phát triển trong giai đoạn mới. Thành công của kỳ họp sẽ tạo ra khí thế và niềm tin cho cả nhiệm kỳ, đồng thời mở ra không gian phát triển mới cho nền kinh tế.

Mục tiêu tăng trưởng “2 con số” thực chất và bền vững cuối cùng sẽ trở thành thước đo rõ ràng nhất cho năng lực kiến tạo thể chế, năng lực tổ chức thực thi và trách nhiệm hành động của Quốc hội khóa XVI trong kỷ nguyên phát triển mới.