Tạo nền tảng quản trị số thống nhất cho chuyển đổi số quốc gia

Ông Trần Quang Hưng, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số, Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin về Nền tảng số quản lý quốc gia. Ảnh: MST.

Ông Trần Quang Hưng, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số, Bộ Khoa học và Công nghệ (KHCN) cho biết, từ đầu năm 2025, Bộ đã từng bước hình thành các hợp phần của Nền tảng số quản lý quốc gia trên một kiến trúc tổng thể và thống nhất.

Theo ông Hưng, mục tiêu của Bộ KHCN là tích hợp toàn bộ các hoạt động liên quan đến lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ trên cùng một hệ thống số, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và điều hành.

Ngay từ cuối năm 2025, Bộ đã thử nghiệm và đưa vào vận hành hợp phần quản lý nhiệm vụ KHCN trực tuyến. Đến nay, hầu hết các bộ, ngành và địa phương đã sử dụng hợp phần này để quản lý các nhiệm vụ KHCN.

Theo lộ trình, các hợp phần mới sẽ tiếp tục được triển khai đồng bộ trên một kiến trúc thống nhất, từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, chuẩn hóa và đồng bộ dữ liệu. Nguyên tắc triển khai là "đến đâu vận hành hiệu quả đến đó", bảo đảm các nền tảng phục vụ trực tiếp công tác quản lý, đồng thời tránh phát sinh nhiều hệ thống riêng lẻ gây khó khăn cho các địa phương trong quá trình sử dụng.

Số hóa toàn bộ dữ liệu ngân sách khoa học và công nghệ

Một trong hai hợp phần trọng tâm sẽ được triển khai trong năm nay là hợp phần quản lý dữ liệu ngân sách KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo ông Trần Quang Hưng, mục tiêu của hợp phần này là số hóa toàn diện hoạt động chi ngân sách từ Trung ương đến địa phương. Thông qua hệ thống, Bộ KHCN có thể theo dõi chính xác kinh phí được bố trí cho từng nhiệm vụ, tiến độ giải ngân, mục đích sử dụng nguồn vốn cũng như tình hình thực hiện của từng chương trình, dự án phục vụ công tác quản lý nhà nước.

Hệ thống bao quát toàn bộ quy trình từ lập kế hoạch, xây dựng dự toán, phân bổ kinh phí đến theo dõi tiến độ giải ngân của từng nhiệm vụ. Các địa phương sẽ cập nhật dữ liệu lên hệ thống; Bộ KHCN tiếp nhận, số hóa, tổng hợp và giám sát tình hình thực hiện trên phạm vi cả nước.

Thông qua hợp phần này, các địa phương và cơ quan tài chính có thể theo dõi đầy đủ các nhiệm vụ đang triển khai, tình hình giải ngân, tiến độ thực hiện và các số liệu liên quan để phục vụ công tác quản lý, điều hành. Đồng thời, lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương cũng như Trung ương sẽ có đầy đủ thông tin để theo dõi, giám sát các nhiệm vụ thuộc phạm vi quản lý.

Theo ông Trần Quang Hưng, việc hình thành một cơ sở dữ liệu thống nhất sẽ tạo nền tảng quan trọng cho công tác hoạch định chính sách trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Ở cấp Trung ương, lãnh đạo Bộ KHCN có thể theo dõi tổng thể tình hình triển khai các nhiệm vụ trên phạm vi cả nước; số liệu về phân bổ dự toán, tiến độ giải ngân, tiềm lực khoa học và công nghệ, nguồn nhân lực khoa học và công nghệ cũng như hiện trạng của từng địa phương. Đối với từng nhiệm vụ, hệ thống cho phép theo dõi đơn vị chủ trì, kinh phí được cấp, tiến độ giải ngân và tình trạng thực hiện theo từng nhóm lĩnh vực.

Không chỉ phục vụ công tác quản lý của Bộ KHCN, hệ thống còn hỗ trợ lãnh đạo các bộ, ngành và địa phương theo dõi tình hình thực hiện các nhiệm vụ tại đơn vị mình, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và xây dựng định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Xây dựng bức tranh tổng thể về chuyển đổi số

Hợp phần thứ hai, dự kiến triển khai trong tháng 8, là quản lý hiện trạng chuyển đổi số trên phạm vi toàn quốc.

Theo ông Trần Quang Hưng, hợp phần này sẽ xây dựng bức tranh tổng thể về hiện trạng chuyển đổi số từ Trung ương đến địa phương; đồng thời số hóa toàn bộ thông tin về hạ tầng số, bao gồm máy tính, thiết bị văn phòng, nền tảng số, cơ sở dữ liệu, trung tâm dữ liệu và hạ tầng mạng.

Mục tiêu là đánh giá mức độ đầu tư, vận hành và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn đối với từng cơ quan, đơn vị.

Tương tự hợp phần quản lý ngân sách, các bộ, ngành và địa phương sẽ cập nhật, báo cáo hiện trạng; Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tổng hợp, đối soát và chuẩn hóa dữ liệu.

Thông qua hệ thống, các địa phương có thể tự đánh giá năng lực chuyển đổi số của mình, so sánh với các đơn vị khác trên phạm vi cả nước. Đồng thời, lãnh đạo các cấp có thể theo dõi tiến độ, phát hiện những điểm nghẽn hoặc các lĩnh vực cần ưu tiên đầu tư.

Theo ông Hưng, đây cũng sẽ là cơ sở dữ liệu quan trọng để xây dựng chiến lược, chính sách và kế hoạch phát triển chuyển đổi số quốc gia, bảo đảm quá trình chuyển đổi số được triển khai đồng bộ, bền vững và hiệu quả. Ở cấp Trung ương, hệ thống cho phép theo dõi tổng thể hiện trạng hạ tầng số trên phạm vi cả nước, từ số lượng thiết bị, hạ tầng công nghệ thông tin đến các nền tảng và cơ sở dữ liệu của từng bộ, ngành, địa phương.

Liên quan đến nội dung này, Thứ trưởng Bộ KHCN Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh, đây là những nội dung mang tính nền tảng trong triển khai chuyển đổi số quốc gia, nhằm tạo lập khung hành động thống nhất, đầy đủ và toàn diện cho quá trình chuyển đổi số trên phạm vi cả nước và trong toàn bộ hệ thống chính trị.

Theo Thứ trưởng, trong những năm qua, Việt Nam đã từng bước hoàn thiện khung tổng thể về chuyển đổi số và hằng năm đều cập nhật, bổ sung để đáp ứng yêu cầu thực tiễn cũng như sự phát triển của công nghệ. Thời gian tới, cần tập trung tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc còn tồn tại trong quá trình triển khai; đồng thời tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và các giải pháp tổ chức thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả chuyển đổi số trên tất cả các lĩnh vực.

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cho biết trọng tâm là giải quyết các điểm nghẽn trong triển khai chuyển đổi số tại các bộ, ngành, địa phương; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan; bảo đảm dữ liệu được kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia đi vào thực chất.