Tạo sinh kế bền vững

Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025 được các cấp, ngành triển khai đồng bộ, hiệu quả, trọng tâm là đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo.

Từ nguồn lực hỗ trợ đến sinh kế bền vững

Hợp tác xã (HTX) Thương mại và Dịch vụ Tràng Các, thôn Tràng Các, xã Khánh Khê có 6 thành viên chủ yếu là hộ cận nghèo. Khi mới thành lập, HTX còn gặp nhiều khó khăn do thiếu vốn, kinh nghiệm sản xuất. Năm 2025, thông qua Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, HTX được hỗ trợ triển khai mô hình chăn nuôi gà dưới tán hồi. Theo đó, HTX được hỗ trợ hơn 2.000 con gà giống, thức ăn chăn nuôi và tham gia tập huấn kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ bệnh trên gia súc, gia cầm. 

Đoàn công tác của Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra thực tế mô hình hỗ trợ sản xuất tại xã Hữu Liên

Từ nguồn lực ban đầu, các thành viên HTX tích cực phát triển sản xuất, phân công nhiệm vụ quản lý, chăm sóc đàn gà, đồng thời, áp dụng kiến thức tập huấn vào thực tế. Đến nay, mô hình đã mang lại hiệu quả bước đầu. Ông Vi Văn Nhiêu, Giám đốc HTX cho biết: Các thành viên HTX chủ yếu là hộ cận nghèo nên thiếu vốn sản xuất. Khi được chính quyền xã hỗ trợ mô hình chăn nuôi gà dưới tán rừng, HTX có điều kiện phát triển sản xuất và biết cách chăm sóc, phòng trừ dịch bệnh. Năm 2025, HTX xuất bán hơn 2.000 con, thu được 500 triệu đồng. Hiện nay, HTX tiếp tục duy trì mô hình, chủ động chăm sóc đàn gà, tích lũy kinh nghiệm, từng bước mở rộng quy mô chăn nuôi phù hợp với điều kiện thực tế, góp phần nâng cao thu nhập cho các thành viên.

Tương tự, tại xã Châu Sơn, tháng 12/2025, từ nguồn vốn Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, UBND xã đã triển khai dự án chăn nuôi lợn đen, hỗ trợ các hộ nghèo, hộ cận nghèo phát triển sản xuất. Anh Vi Văn Năm, thôn Cường Lợi, trưởng nhóm hộ chăn nuôi lợn đen cho biết: Nhờ nguồn vốn hỗ trợ của Nhà nước, gia đình tôi cùng 3 hộ dân khác được hỗ trợ 150 con lợn đen và 11 tấn cám để phát triển chăn nuôi. Trong quá trình thực hiện dự án, chúng tôi được cán bộ xã hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, phòng, chống dịch bệnh nên đàn lợn sinh trưởng tốt. Đến tháng 8/2026, nhóm đã xuất bán đàn lợn, thu về trên 400 triệu đồng, tạo nguồn thu nhập cho các hộ tham gia. Sau khi xuất bán, các hộ tiếp tục tái đàn, hiện duy trì tổng số 76 con lợn đen.

Trên đây chỉ là hai trong số những mô hình tiêu biểu về hỗ trợ sinh kế gắn với nhu cầu thực tế của người dân. Từ chỗ thiếu điều kiện sản xuất, các hộ được tiếp cận nguồn lực, kiến thức và phương thức phát triển kinh tế phù hợp, từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất.

Giai đoạn 2021 - 2025, thực hiện Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, toàn tỉnh đã triển khai 249 mô hình đa dạng hoá sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo gồm các mô hình chăn nuôi gia súc, cá, gà, vịt, lâm nghiệp với tổng số 4.073 hộ tham gia (trong đó có 1.313 hộ nghèo, 1.845 hộ cận nghèo, 915 hộ mới thoát nghèo).

Không chỉ góp phần bổ sung nguồn lực, tạo điều kiện để người dân phát triển sản xuất, các mô hình còn từng bước thay đổi tư duy, khơi dậy tinh thần chủ động vươn lên của các hộ. Thông qua quá trình tham gia, người dân được tiếp cận kiến thức, kỹ thuật sản xuất, từng bước sử dụng hiệu quả các nguồn lực được hỗ trợ. Đây cũng là nền tảng quan trọng để các hộ hình thành sinh kế ổn định, nâng cao thu nhập, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững. Năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn tỉnh giảm còn 2,32%, cho thấy những nỗ lực trong triển khai các chính sách giảm nghèo đã từng bước phát huy hiệu quả.

Tiếp nối sinh kế, giảm nghèo bền vững

Sau khi kết thúc giai đoạn hỗ trợ 2021 - 2025, nhiều mô hình vẫn tiếp tục được người dân, HTX duy trì và phát triển. Điển hình, tại xã Khánh Khê, một số hộ tiếp tục phát triển mô hình chăn nuôi ngựa, chăn nuôi gà dưới tán hồi.

Người dân xã Hữu Lũng phát triển mô hình trồng na

Ông Vi Văn Đức, Trưởng Phòng Kinh tế xã Khánh Khê cho biết: Năm 2025, từ nguồn kinh phí Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, xã đã rà soát, triển khai hỗ trợ mô hình sản xuất gắn với nhu cầu của người dân. Đến nay, một số hộ dân, HTX trên địa bàn vẫn tiếp tục duy trì các mô hình chăn nuôi ngựa, chăn nuôi gà dưới tán hồi và từng bước phát triển sản xuất. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy các mô hình đã bước đầu phát huy hiệu quả, tạo sinh kế cho người dân. Từ đầu năm 2026 đến nay, từ nguồn vốn kéo dài của Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững chuyển từ năm 2025 sang năm 2026, xã đã hỗ trợ 8 con ngựa cho 6 hộ tại thôn Thanh Sơn, góp phần thúc đẩy phát triển sản xuất, giảm nghèo bền vững trên địa bàn.

Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, công tác giảm nghèo được triển khai trong bối cảnh các chương trình MTQG được tích hợp theo định hướng mới. Đây là giai đoạn kế thừa những kết quả đã đạt được, đồng thời rà soát những hạn chế trong tổ chức thực hiện để sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn. Mục tiêu thực hiện giảm nghèo đa chiều, bao trùm, bền vững, bảo đảm bình đẳng giới và an sinh xã hội; phát triển kinh tế nông thôn theo hướng xanh, tuần hoàn, sinh thái gắn với cơ cấu lại ngành nông nghiệp nhằm nâng cao thu nhập, chất lượng cuộc sống và thu hẹp chênh lệch phát triển giữa các vùng; phấn đấu mức giảm tỷ lệ nghèo đa chiều bình quân mỗi năm 2%.

Để thực hiện các mục tiêu chương trình MTQG năm 2026 cũng như giai đoạn 2026 - 2030, các cấp, ngành đang tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp. Trong đó trọng tâm là triển khai thực hiện nguồn vốn kéo dài thuộc giai đoạn 2021 - 2025 sang năm 2026.

Giám đốc Hợp tác xã Thương mại và Dịch vụ Tràng Các, xã Khánh Khê chăm sóc gà được hỗ trợ từ dự án đa dạng hoá sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo

Theo ông Hoàng Văn Chiều, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, đối với các mô hình hỗ trợ phát triển sản xuất, sở tiếp tiếp tục chỉ đạo đơn vị trực thuộc phối hợp với các xã rà soát nhu cầu thực tế, lựa chọn các mô hình phù hợp điều kiện từng địa bàn, đúng nhu cầu, đúng đối tượng, tăng cường hướng dẫn kỹ thuật, gắn hỗ trợ sản xuất với liên kết tiêu thụ sản phẩm, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, tạo sinh kế ổn định và góp phần giảm nghèo bền vững trên địa bàn tỉnh.

Theo đó, các xã tiếp tục rà soát, đánh giá những mô hình đã triển khai, xác định mô hình có hiệu quả để nghiên cứu duy trì, nhân rộng; đồng thời điều chỉnh những cách làm chưa phù hợp. Việc hỗ trợ cần gắn với hướng dẫn kỹ thuật, chuyển giao kinh nghiệm, nâng cao năng lực tổ chức sản xuất và tìm kiếm thị trường tiêu thụ. Đối với những mô hình có điều kiện phát triển theo chuỗi, cần chú trọng kết nối các hộ dân với hợp tác xã, tổ hợp tác và doanh nghiệp nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, giảm rủi ro trong sản xuất.

Giai đoạn 2021 - 2025, thực hiện Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, toàn tỉnh đã triển khai 249 mô hình đa dạng hoá sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo gồm các mô hình chăn nuôi gia súc, cá, gà, vịt, lâm nghiệp với tổng số 4.073 hộ tham gia (trong đó có 1.313 hộ nghèo, 1.845 hộ cận nghèo, 915 hộ mới thoát nghèo).

Cùng với vai trò của cơ quan chuyên môn và chính quyền cơ sở, yếu tố quyết định vẫn là sự chủ động của người dân. Khi được hỗ trợ đúng nhu cầu, có kiến thức sản xuất và biết sử dụng nguồn lực để tái đầu tư, các hộ sẽ có thêm khả năng tự tạo thu nhập, từng bước giảm sự phụ thuộc vào trợ giúp bên ngoài. Đây cũng là cơ sở để hạn chế nguy cơ tái nghèo, nhất là đối với những hộ sinh sống tại địa bàn còn nhiều khó khăn.

Đến nay, các xã đã và đang triển khai các mô hình phát triển sản xuất, đồng thời hướng dẫn người dân tổ chức thực hiện, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo chung của toàn tỉnh.

Từ những kết quả đã đạt được trong giai đoạn 2021 - 2025, việc tiếp tục triển khai các mô hình hỗ trợ sản xuất trong giai đoạn 2026 - 2030 không chỉ là yêu cầu về tổ chức thực hiện chương trình mà còn là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng công tác giảm nghèo. Khi nguồn lực hỗ trợ được gắn với nhu cầu thực tế, năng lực sản xuất và cơ hội tiêu thụ sản phẩm, mỗi mô hình sẽ có thêm điều kiện phát huy hiệu quả, góp phần tạo sinh kế ổn định và giúp người dân từng bước vươn lên bằng chính sức lao động của mình.