Tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong tách thửa đất

Thành phố Hồ Chí Minh vừa ban hành Quyết định quy định điều kiện tách thửa, hợp thửa và diện tích tối thiểu được tách thửa đất. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Hành động khẩn trương này cho thấy quyết tâm của thành phố trong triển khai chính sách, qua đó tháo gỡ những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Không để chính sách có “độ trễ”

Quyết định 67 được xem là một chính sách quan trọng trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn phát triển mới, với không gian đô thị rộng lớn, đặc điểm sử dụng đất và tốc độ đô thị hóa khác nhau giữa các khu vực.

Ngay sau khi quyết định ban hành và có hiệu lực, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức hội nghị triển khai đến các đơn vị đăng ký đất đai và 168 phường, xã, đặc khu. Tinh thần này cũng đã khắc phục tình trạng chung trong việc để chính sách có “độ trễ” khi các đơn vị, địa phương chờ thêm nhiều văn bản hướng dẫn, dẫn đến sự lúng túng hoặc kéo dài thời gian giải quyết hồ sơ như đã từng tồn tại ở nhiều cơ quan, đơn vị trước đây.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Toàn Thắng nhấn mạnh: Quyết định có hiệu lực nên các đơn vị, địa phương căn cứ vào đó để thực hiện ngay, không chờ văn bản hướng dẫn bổ sung của sở, ngành liên quan nữa mới thực hiện. Trường hợp nào phức tạp, chưa an tâm thì gửi văn bản đến các sở, ngành chuyên môn và sở sẽ có ý kiến hướng dẫn cụ thể.

Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều dư địa để phát triển sau hợp nhất. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Chia sẻ về chính sách này, anh Bùi Đình Tài, ngụ phường Long Trường, cho biết: Để chính sách đi vào cuộc sống ổn định, người dân mong muốn cơ quan chức năng cần thống nhất cách hiểu, cách thực hiện nhằm tạo thuận lợi cho đối tượng thụ hưởng chính sách bởi các thủ tục liên quan đất đai thường gắn trực tiếp với nhu cầu ổn định cuộc sống, đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Quyết định 67 được ban hành nhằm thay thế Quyết định số 24 ngày 4/9/2024 của Ủy ban nhân dân tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cũ; Quyết định số 38 ngày 18/10/2024 của Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương cũ và Quyết định số 100 ngày 31/10/2024 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh quy định về điều kiện tách thửa đất, điều kiện hợp thửa đất và diện tích tối thiểu được tách thửa trên địa bàn thành phố.

Quyết định 67 đưa ra những quy định cụ thể, phù hợp đặc điểm từng khu vực trên địa bàn thành phố. Theo đó, đất ở được chia thành 5 khu vực dựa trên tốc độ đô thị hóa, mật độ dân cư và đặc điểm quỹ đất.

Một khu đất thuộc phường Bình Trưng. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Khu vực 1, gồm phần lớn các phường lõi và đô thị hiện hữu của Thành phố Hồ Chí Minh trước đây, áp dụng diện tích tối thiểu thấp nhất là 36m². Khu vực 2 gồm các đô thị phát triển ở phía đông, phía tây và vùng giáp ranh Thành phố Hồ Chí Minh trước đây, áp dụng mức 50m².

Khu vực 3 gồm các đô thị, trung tâm hành chính và công nghiệp của Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu trước đây, diện tích tối thiểu là 60m². Các xã vùng ven, đang trong quá trình đô thị hóa của ba địa phương cũ thuộc khu vực 4, áp dụng mức 80m². Trong khi đó, khu vực 5 gồm các xã có mật độ dân cư thấp, chủ yếu ở phía bắc khu vực Bình Dương cũ, áp dụng diện tích tối thiểu cao nhất là 100m².

Đối với đất nông nghiệp, diện tích tối thiểu được tách là 500m² đối với đất trồng cây hằng năm và đất nông nghiệp khác; 1.000m² đối với đất trồng cây lâu năm, nuôi trồng thủy sản, làm muối và chăn nuôi tập trung.

Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: Việc quy định cụ thể theo từng khu vực cho thấy cách tiếp cận phù hợp hơn thực tế của một Thành phố Hồ Chí Minh có không gian phát triển rộng và đa dạng. Những khu vực có mật độ đô thị cao, quỹ đất hạn chế có yêu cầu khác với vùng ven hoặc những nơi còn quỹ đất lớn. Việc phân chia thành 5 khu vực giúp chính sách vừa bảo đảm quyền lợi chính đáng của người sử dụng đất, vừa tạo công cụ quản lý phù hợp đặc điểm phát triển của từng địa bàn.

Tạo thuận lợi đồng thời với việc trục lợi chính sách

Một trong những nội dung được nhiều địa phương quan tâm khi triển khai Quyết định 67 là điều kiện về lối đi, hạ tầng kỹ thuật khi giải quyết hồ sơ tách thửa. Thực tế, nhiều hồ sơ phát sinh trên các khu đất có đặc điểm khác nhau, từ đất ở, đất nông nghiệp đến đất hỗn hợp, đòi hỏi việc áp dụng quy định phải bảo đảm vừa chặt chẽ, vừa sát với điều kiện thực tế.

Giải đáp các vấn đề này, ông Nguyễn Toàn Thắng cho biết: Quyết định đã quy định rõ điều kiện đối với lối đi chung khi tách thửa. Theo đó, lối đi phải bảo đảm kết nối đồng bộ với hạ tầng kỹ thuật khu vực, đáp ứng yêu cầu về thoát nạn, phòng cháy và chữa cháy cùng các điều kiện có liên quan. Các địa phương cần đơn giản hóa thủ tục và thoáng hơn khi giải quyết tách thửa cho người dân.

Quyết định 67 quy định chi tiết diện tích tối thiểu được tách thửa theo từng khu vực trên địa bàn Thành phố. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Tinh thần xuyên suốt ở đây là không biến những quy định về điều kiện tách thửa thành thêm một hàng rào thủ tục. Theo ông Thắng, quy định chỉ cần bảo đảm hai điều kiện cơ bản là kết nối giao thông và an toàn phòng cháy, chữa cháy, phù hợp thực tế địa phương.

Quyết định 67 cũng thể hiện rất rõ việc bảo vệ nhu cầu tách thửa chính đáng của người dân, vì thế các đơn vị, địa phương không tự ý ban hành thêm quy định hoặc các “thủ tục con” liên quan kích thước lối đi gây khó cho người dân. Chỉ kiểm soát chặt đối với trường hợp có dấu hiệu bất thường, phân lô quy mô lớn hàng chục, hàng trăm thửa.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng nhấn mạnh: Tạo thuận lợi không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý. Do đó, các địa phương phải kiểm soát chặt những trường hợp có dấu hiệu lợi dụng chính sách để phân lô. Việc thực hiện quyết định bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân nhưng không để việc thực hiện quyền đó bị biến tướng thành hoạt động phân lô tràn lan, nhỏ lẻ và manh mún.

Một khu đất trống tại khu vực Quận 2 cũ. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Theo Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, đây cũng là một yêu cầu quan trọng trong quá trình phát triển đô thị. Nếu không có những tiêu chí tối thiểu và cơ chế kiểm soát phù hợp, việc tách thửa nhỏ lẻ có thể kéo theo nhiều hệ lụy lâu dài, từ quá tải hạ tầng đến sự hình thành những công trình không bảo đảm yêu cầu về kiến trúc, cảnh quan và chất lượng sống.

Trong không gian mới, từ Quyết định 67 cho thấy, Thành phố Hồ Chí Minh đang khẩn trương đưa chính sách đất đai nói riêng và nhiều chính sách khác nói chung vào cuộc sống. Điều đó có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh người dân và doanh nghiệp luôn cần một môi trường thủ tục rõ ràng, minh bạch, thống nhất và có thể dự báo.

Việc triển khai chính sách trong thực tế được dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn, vướng mắc nên Ủy ban nhân dân Thành phố cũng yêu cầu các sở, ngành chức năng tổng hợp những điểm nghẽn phát sinh để kịp thời tham mưu thành phố tháo gỡ.