Tạo vị thế vững chắc cho hàng Việt - Kỳ 1: Từ ưu tiên đến tin dùng hàng Việt

Sau hơn 15 năm triển khai Cuộc vận động (CVĐ) "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, trên địa bàn tỉnh, từ các đô thị đến vùng sâu, vùng xa, từ những chuyến hàng lưu động đến hệ thống phân phối hiện đại, hàng Việt ngày càng hiện diện sâu rộng trong đời sống người dân. Không chỉ góp phần thúc đẩy sản xuất, CVĐ còn tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành vi tiêu dùng, từng bước đưa người dân từ “ưu tiên” đến “tin dùng” hàng Việt.

Kỳ 1: Từ ưu tiên đến tin dùng hàng Việt

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng, thị trường hàng hóa trong nước có sự cạnh tranh gay gắt giữa hàng Việt Nam và các sản phẩm nhập khẩu, với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, doanh nghiệp và người tiêu dùng trong nước nói chung, trên địa bàn tỉnh nói riêng, nhiều sản phẩm mang thương hiệu Việt đã từng bước khẳng định chất lượng, tạo dựng được niềm tin trên thị trường. Đằng sau sự thay đổi đó là cả một hành trình dài của CVĐ “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.

Ngày càng tin dùng hàng Việt

Năm 2009, Bộ Chính trị phát động CVĐ “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” nhằm khơi dậy tinh thần yêu nước thông qua tiêu dùng hàng hóa, phát huy tiềm năng của thị trường nội địa và tạo động lực để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh. CVĐ với mục tiêu không chỉ khuyến khích người dân sử dụng hàng hóa sản xuất trong nước, mà còn hướng đến xây dựng niềm tin đối với hàng Việt, thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, từng bước khẳng định vị thế trên chính thị trường nội địa. Cùng với các tỉnh, thành phố trong cả nước, tỉnh đã triển khai đồng bộ CVĐ từ tỉnh đến cơ sở với sự tham gia của cả hệ thống chính trị. Công tác tuyên truyền được thực hiện bằng nhiều hình thức như: Hội nghị, sinh hoạt khu dân cư, hệ thống truyền thanh cơ sở, báo chí, mạng xã hội; đồng thời gắn với các chương trình xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu, bình ổn thị trường...

Sản phẩm OCOP Khánh Hòa trưng bày tại kỷ niệm Ngày Hợp tác xã Việt Nam 2026.

Đưa hàng Việt về nông thôn, miền núi là hoạt động xúc tiến thương mại quan trọng được địa phương triển khai mạnh mẽ. Từ những chuyến hàng lưu động đến mạng lưới phân phối ngày càng mở rộng, hành trình ấy không chỉ góp phần đưa hàng hóa chất lượng đến với người dân, còn tạo dựng niềm tin đối với các sản phẩm sản xuất trong nước. "Các chương trình đưa hàng Việt về nông thôn, miền núi không chỉ là hoạt động xúc tiến thương mại, còn góp phần nâng cao nhận thức của người dân trong lựa chọn sản phẩm có chất lượng, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Qua đó, góp phần thúc đẩy phát triển thị trường nội địa và hỗ trợ doanh nghiệp trong nước mở rộng thị phần", ông Nguyễn Văn Nhựt - Giám đốc Sở Công Thương cho biết.

Hiện nay, tại nhiều địa phương miền núi của tỉnh, hàng Việt không chỉ xuất hiện trong các chương trình đưa hàng về nông thôn mà đã trở thành nguồn hàng chủ lực tại các cửa hàng tạp hóa, điểm bán lẻ, từng bước đi sâu vào đời sống người dân. Điều đáng mừng, không chỉ số lượng hàng hóa hiện diện nhiều hơn, mà còn là sự thay đổi trong nhận thức của người tiêu dùng, từ mua hàng theo thói quen sang lựa chọn những sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, bảo đảm chất lượng. Tại xã Bác Ái Tây, nơi có đông đồng bào Raglai và Chu Ru sinh sống, các cửa hàng tạp hóa hiện nay đều bày bán đa dạng mặt hàng sản xuất trong nước. Ông Tâm Cường - chủ tiệm tạp hóa Tâm Cường (thôn Bố Lang) cho biết: “Trước đây, người dân chủ yếu quan tâm giá cả, còn bây giờ nhiều người hỏi kỹ về nguồn gốc xuất xứ, thương hiệu sản phẩm. Hàng Việt ngày càng đa dạng, chất lượng tốt nên được người dân lựa chọn nhiều hơn. Hiện nay, khoảng 80% lượng hàng của tiệm là sản phẩm sản xuất trong nước”.

Lựa chọn hàng hóa phục vụ sinh hoạt gia đình, bà Pupur Thị Hính (thôn Gia É, xã Bác Ái Tây) chia sẻ: “Trước đây, muốn mua hàng hóa chất lượng phải xuống tận trung tâm cách hơn 30km. Hiện nay, nhiều cửa hàng trong thôn đã có đầy đủ các mặt hàng thiết yếu nên việc mua sắm thuận tiện hơn rất nhiều. Hàng Việt bây giờ đẹp hơn, chất lượng tốt hơn, giá cả phù hợp nên gia đình tôi luôn ưu tiên lựa chọn”.

Ông Pi Năng Hòa (thôn Gio, xã Anh Dũng) mua hàng tại cửa hàng tạp hóa gần nhà.

Đằng sau sự hiện diện ngày càng nhiều của hàng Việt ở vùng sâu, vùng xa là nỗ lực lớn của các cơ quan chức năng và doanh nghiệp phân phối trong việc đưa hàng hóa đến gần hơn với người dân. Cùng với các chương trình xúc tiến thương mại của ngành chức năng, nhiều doanh nghiệp phân phối đã chủ động mở rộng mạng lưới đưa hàng Việt đến những địa bàn còn khó khăn. Bà Nguyễn Thị Ánh Đào - Giám đốc Siêu thị Co.opmart Thanh Hà (phường Phan Rang) cho biết, đơn vị đang kinh doanh hơn 15.000 mặt hàng, trong đó hàng Việt Nam chiếm khoảng 80%. Từ năm 2025 đến nay, đơn vị đã tham gia khoảng 10 chuyến bán hàng lưu động tại các địa phương như: Cà Ná, Thuận Bắc, Vĩnh Hải. Đồng thời, đưa vào hoạt động Co.opFood Thanh Hà nhằm mở rộng khả năng tiếp cận hàng Việt cho người dân khu vực nông thôn. Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Trúc Nguyên (phường Phan Rang) cũng duy trì bình quân từ 30 đến 35 chuyến xe mỗi ngày cung ứng hàng hóa đến các cửa hàng tạp hóa, đại lý bán lẻ trên địa bàn tỉnh. Nhiều mặt hàng tiêu dùng thiết yếu được đưa tới tận các xã vùng sâu, vùng xa, góp phần bảo đảm nguồn cung hàng hóa ổn định cho người dân.

Thay đổi nhận thức và hành vi tiêu dùng

Có thể thấy, sau hơn 15 năm triển khai, hiệu quả rõ nét nhất của CVĐ không chỉ nằm ở số lượng chương trình được tổ chức hay doanh thu bán hàng tăng thêm, mà chính là sự thay đổi trong nhận thức và hành vi tiêu dùng của người dân. Nếu như trước đây, nhiều người lựa chọn sản phẩm theo tâm lý chuộng hàng ngoại thì hiện nay chất lượng, nguồn gốc xuất xứ, độ an toàn và giá trị sử dụng mới là những yếu tố được đặt lên hàng đầu. Sự chuyển biến đó được phản ánh khá rõ qua cơ cấu hàng hóa trên thị trường. Theo thống kê của Ban Chỉ đạo CVĐ “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” tỉnh, hiện hàng Việt chiếm trên 85% lượng hàng hóa tại các siêu thị, trung tâm thương mại và từ 85 - 90% tại các chợ truyền thống trên địa bàn tỉnh, hiện diện ở hầu hết các ngành hàng, từ thực phẩm, hóa mỹ phẩm, đồ dùng gia đình đến thời trang, điện máy và các sản phẩm OCOP địa phương. Nhiều sản phẩm sản xuất trong nước đã trở thành lựa chọn quen thuộc của người dân ở nhiều nhóm ngành hàng khác nhau. Bà Nguyễn Thị Hồng (phường Tây Nha Trang) cho biết, trước đây, gia đình bà thường ưu tiên một số mặt hàng nhập khẩu vì cho rằng chất lượng tốt hơn. Tuy nhiên, những năm gần đây, khi chất lượng hàng Việt ngày càng được cải thiện, mẫu mã đa dạng hơn và nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, gia đình bà đã chuyển sang sử dụng nhiều sản phẩm sản xuất trong nước.

Khách hàng chọn mua hàng Việt tại Siêu thị Co.opmart Nha Trang.

Cùng với sự thay đổi trong nhận thức của người tiêu dùng, CVĐ cũng tạo động lực để doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng hệ thống phân phối. Theo đại diện Siêu thị Co.opmart Nha Trang (phường Tây Nha Trang), hiện nay, hàng Việt chiếm gần 90% tổng số mặt hàng kinh doanh tại siêu thị, không chỉ tập trung ở các mặt hàng thiết yếu mà đã từng bước khẳng định năng lực cạnh tranh trên nhiều phân khúc thị trường. Từ chỗ chủ yếu cạnh tranh bằng giá cả, nhiều sản phẩm trong nước hiện nay đã chú trọng đầu tư vào chất lượng, bao bì, mẫu mã và xây dựng thương hiệu.

Đồng chí Trần Thu Mai - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh nhìn nhận: "CVĐ “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” đã góp phần tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân. Ngày càng nhiều người tiêu dùng lựa chọn hàng Việt không chỉ vì tinh thần ủng hộ sản phẩm trong nước, mà bởi chất lượng hàng hóa đã được nâng lên, giá cả hợp lý, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Hiệu quả lớn nhất của CVĐ chính là sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Từ chỗ “ưu tiên” sử dụng hàng Việt, nhiều người dân đã chuyển sang “tin dùng” hàng Việt, coi đây là lựa chọn thường xuyên trong cuộc sống hằng ngày".