Tasco: Vì sao lợi nhuận tăng bằng lần nhưng hơn 90% số này lại thuộc về cổ đông không kiểm soát?

Theo báo cáo vừa công bố, Tasco ghi nhận mức tăng trưởng vượt trội về doanh thu và lợi nhuận gộp trong kỳ báo cáo. Doanh thu thuần của doanh nghiệp đạt 10.954,8 tỷ đồng trong Quý 2/2026, tăng 33% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 6 tháng đầu năm, doanh thu thuần đã đạt 21.944,1 tỷ đồng. Lợi nhuận gộp trong kỳ đạt 1.437,9 tỷ đồng tăng mạnh 93,2% so với mức 744,2 tỷ đồng của cùng kỳ năm trước. Lũy kế lợi nhuận gộp 6 tháng đạt 2.664,8 tỷ đồng. Một điểm đáng chú ý trong kỳ này là doanh thu tài chính của HUT tăng đột biến lên 761,9 tỷ đồng, con số cùng kỳ chỉ chỉ là 301,2 tỷ đồng.

Tổng lợi nhuận sau thuế (LNST) của Tasco đạt 270,6 tỷ đồng, tăng gấp 3,5 lần so với Quý 2/2025 (75,6 tỷ đồng). Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế của công ty mẹ chỉ đạt 12,6 tỷ đồng, Quý 2/2025 là 5,6 tỷ đồng. Phần lớn số lợi nhuận trong kỳ thuộc về cổ đông không kiểm soát với 258 tỷ đồng. Lũy kế 6 tháng đầu năm, LNST đạt 324,4 tỷ đồng trong đó LNST công ty mẹ chỉ là 39,8 tỷ đồng. Như vậy, trong Quý 2/2026, 95,3% tổng lợi nhuận tạo ra thuộc về cổ đông không kiểm soát, cổ đông công ty mẹ chỉ nhận về 4,7%.Xét lũy kế 6 tháng, tỷ lệ lợi ích của công ty mẹ cũng giảm mạnh từ 30,4% (6T/2025) xuống chỉ còn 12,3% (6T/2026).

Theo tìm hiểu của phóng viên, Tasco hiện nắm giữ quyền biểu quyết để kiểm soát doanh nghiệp, nhưng tỷ lệ lợi ích kinh tế thực tế nhận về lại khá thấp. Các mảng kinh doanh đóng góp doanh thu và lợi nhuận lớn nhất cho hệ thống Tasco hiện nay như phân phối ô tô của Savico và nhựa/nước sạch của DNP đều nằm trong tình trạng này.

Đơn cử như tại Công ty CP Dịch vụ Tổng hợp Sài Gòn - Savico, Tasco nắm 54,09% quyền biểu quyết (quyền kiểm soát) nhưng tỷ lệ lợi ích kinh tế thực tế chỉ có 51,32%. Điều này đồng nghĩa với việc gần một nửa (48,68%) lợi nhuận của Savico tạo ra phải được chia cho các cổ đông bên ngoài. Hay tại hàng loạt công ty con gián tiếp khác trong hệ thống phân phối ô tô có tỷ lệ lợi ích của Tasco rất thấp: Công ty CP Dịch vụ Ô tô Sài Gòn Ô tô (Tasco chỉ hưởng 32,49% lợi ích), Công ty CP Bến Thành Ô tô (26,25%), Công ty CP Ô tô Sài Gòn Tây Ninh (20,56%), Công ty CP Ô tô Bến Thành Tây Ninh (15,26%)...

Còn với mảng nhựa và nước sạch (Hệ thống DNP Holding) cũng trong tình trạng tương tự. Tại Công ty CP Nhựa Đồng Nai, Tasco có quyền biểu quyết đạt 99,33% nhưng tỷ lệ lợi ích chỉ là 56,85%, cổ đông không kiểm soát giữ đến 43,15% lợi nhuận. Hay Công ty CP Đầu tư ngành nước DNP (DNP Water), HUT nắm quyền biểu quyết là 51,15% nhưng tỷ lệ lợi ích thực tế của Tasco chỉ có 29,27%. Như vậy, hơn 70,73% lợi nhuận từ mảng kinh doanh nước sạch của DNP Water thuộc về cổ đông thiểu số bên ngoài. Các công ty con gián tiếp của DNP Water thậm chí Tasco còn có tỷ lệ lợi ích thấp hơn nữa như DNP Bắc Giang (25,10% lợi ích), Nước sạch số 3 Hà Nội (25,86%), Cấp thoát nước Bình Thuận (16,76%), Cấp thoát nước Tây Ninh (16,56%)....

Lợi nhuận của công ty mẹ rất thấp, phần lớn thuộc về các cổ đông không kiểm soát bên ngoài - Đồ Họa Bình An.

Gánh nặng tài chính đè nặng Công ty mẹ

Trong khi các công ty con mang lại lợi nhuận lớn nhưng phải chia bớt cho cổ đông ngoài, thì công ty mẹ Tasco và các công ty con sở hữu 100% (như mảng thu phí không dừng VETC, bất động sản Tasco Land, các dự án BOT) đang phải gánh lượng chi phí tài chính (chi phí lãi vay) và chi phí quản lý doanh nghiệp rất cao trong kỳ, khiến lợi nhuận giữ lại cho cổ đông công ty mẹ bị bào mòn đáng kể.

Kết thúc kỳ báo cáo, tổng tài sản Tasco đạt 55.059 tỷ đồng, tăng 5,2% so với thời điểm đầu năm (52.321,2 tỷ đồng). Tài sản ngắn hạn đạt 29.725,8 tỷ đồng (chiếm 54%), chủ yếu tập trung ở các khoản phải thu ngắn hạn (14.195,8 tỷ đồng), hàng tồn kho (6.332,8 tỷ đồng) và tiền & tương đương tiền (5.059,3 tỷ đồng). Tài sản dài hạn đạt 25.333,3 tỷ đồng (chiếm 46%), trong đó tài sản cố định chiếm 12.842,8 tỷ đồng và tài sản dở dang dài hạn chiếm 3.871,8 tỷ đồng.

Nợ phải trả của Tasco tính đến hết 31/6 Đạt 36.977 tỷ đồng (chiếm 67,2% tổng nguồn vốn), tăng 2.688 tỷ đồng so với đầu năm. Tổng nợ vay tài chính (ngắn hạn và dài hạn) lên tới 23.623,7 tỷ đồng, chiếm 63,9% tổng nợ phải trả. Trong đó, vay ngắn hạn là 10.952 tỷ đồng và vay dài hạn là 12.671 tỷ đồng.

Vay Ngân hàng của doanh nghiệp đang chiếm vai trò chủ đạo (82,2%), tổng nợ vay ngân hàng của Tasco đạt 19.409,7 tỷ đồng. Vay ngân hàng ngắn hạn tính đến cuối Q2/2026 là 9.566,7 tỷ đồng, tăng hơn 1.066 tỷ đồng so với đầu năm. Vay ngân hàng dài hạn vào khoảng 9.843,1 tỷ đồng, tăng 949,1 tỷ đồng so với đầu năm.
Điểm sáng trong vay nợ kỳ này của Tasco là nợ vay trái phiếu có xu hướng giảm mạnh. Nợ trái phiếu của HUT ở mức 1.372,2 tỷ đồng tại ngày 30/06/2026, giảm tới 29,5% (giảm 574,7 tỷ đồng) so với đầu năm. Tập đoàn này còn khoảnvay các tổ chức và đối tượng khác khoảng 2.841,8 tỷ đồng.

Chi phí lãi vay Quý 2/2026 của Tasco tăng lên 374,1 tỷ đồng, tăng 76,3% so với mức 212,2 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Lũy kế 6 tháng, tổng chi phí lãi vay đạt 784,1 tỷ đồng, gần gấp đôi mức 407,0 tỷ đồng của 6T/2025). Như vậy, trung bình mỗi ngày Tasco phải chi ra khoảng 4,3 tỷ đồng chỉ để trả lãi vay.

Các chỉ số kể trên kéo Hệ số Nợ phải trả / Vốn chủ sở hữu của Tasco lên mức 204,5%. Mức đòn bẩy tài chính gấp hơn 2 lần vốn chủ sở hữu đặt Tasco vào nhóm doanh nghiệp có rủi ro tài chính rất cao khi thị trường xe hơi hoặc lãi suất biến động bất lợi.

Kết quả kinh doanh Tasco - HUT thời gian gần đây - Đồ họa Bình An.