Tàu đổ bộ tấn công USS Iwo Jima trong chiến lược biển của Mỹ

Ngày 30/6/2001, tại căn cứ hải quân ở bang Virginia, Mỹ đưa vào biên chế tàu đổ bộ tấn công USS Iwo Jima. Con tàu được đặt tên theo trận Iwo Jima lịch sử năm 1945, nơi diễn ra một trong những trận đánh khốc liệt nhất ở Thái Bình Dương.

Từ thời điểm hạ thủy đến khi hoạt động toàn diện, tàu nhanh chóng trở thành nền tảng nòng cốt trong các biên đội đổ bộ viễn chinh.

Với chiều dài khoảng 257 m, lượng giãn nước đầy tải khoảng 40.500 tấn và boong bay trải dọc thân tàu, USS Iwo Jima được thiết kế như một “tàu sân bay đổ bộ”.

Trên boong có thể vận hành đồng thời trực thăng vận tải hạng trung, máy bay cánh xoay vận tải - đổ bộ V-22 Osprey và tiêm kích tàng hình cất-hạ cánh thẳng đứng F-35B Lightning II.

Cấu trúc thang nâng, khoang chứa và khu vực bảo dưỡng bên trong giúp duy trì nhịp độ cất-hạ cánh liên tục, phục vụ triển khai lực lượng trên phạm vi xa bờ.

Ở phần đuôi tàu, khoang đổ bộ có khả năng “ngập nước”, cho phép xuồng đổ bộ đệm khí và tàu đổ bộ cơ giới chở lính thủy đánh bộ cùng xe bọc thép tiến thẳng vào bờ.

Khi kết hợp hỏa lực từ trên không và lực lượng đổ bộ từ biển, USS Iwo Jima tạo ra trục tấn công đa hướng, gây khó khăn cho đối phương trong việc dự đoán và đối phó.

Trong nhiều nhiệm vụ từ năm 2003 đến nay, USS Iwo Jima đã hiện diện tại Địa Trung Hải, Trung Đông và Caribe. Ví dụ, trong đợt triển khai năm 2010 ở Haiti, con tàu tham gia cứu trợ nhân đạo sau động đất, sử dụng bệnh viện dã chiến trên tàu với phòng mổ, phòng hồi sức và khả năng tiếp nhận nhiều ca cấp cứu.

Những nhiệm vụ này cho thấy vai trò kép: vừa là công cụ quân sự, vừa là nền tảng hỗ trợ cứu nạn.

Về hỏa lực phòng thủ, tàu được trang bị hệ thống tên lửa phòng không tầm ngắn, pháo phòng không tự động và tổ hợp đánh chặn tầm gần, tạo lớp phòng thủ nhiều tầng.

Các radar giám sát và hệ thống chỉ huy - kiểm soát kết nối với tàu hộ tống và máy bay tuần thám, hình thành mạng tác chiến liên kết.

Tuy nhiên, trong bối cảnh tên lửa hành trình tốc độ cao và máy bay không người lái tấn công ngày càng phổ biến, USS Iwo Jima liên tục được nâng cấp để thích ứng với mối đe dọa mới.

Ở góc độ chiến lược, khả năng mang theo hàng nghìn binh sĩ, hàng trăm phương tiện cùng hỗ trợ hậu cần dài ngày giúp Mỹ triển khai nhanh lực lượng đến các điểm nóng.

Chỉ riêng sự hiện diện của một biên đội có USS Iwo Jima làm hạt nhân cũng đủ tạo sức ép ngoại giao, xác lập vùng ảnh hưởng và bảo đảm tự do hàng hải.

Điều này phù hợp với cách tiếp cận “biển mở”, nơi các căn cứ nổi có thể di chuyển, tránh phụ thuộc vào cơ sở trên bờ.

Nhìn lại các mốc hoạt động trong 20 năm qua, từ những chuyến diễn tập đa quốc gia đến nhiệm vụ hỗ trợ nhân đạo và hiện diện răn đe tại các vùng biển nhạy cảm, USS Iwo Jima cho thấy tính linh hoạt cao.

Con tàu này không chỉ đơn thuần là tàu chiến, mà là nền tảng tổng hợp kết hợp tấn công, cơ động, y tế và hậu cần trong cùng một khung thân.

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược gia tăng trên biển, những con tàu đổ bộ tấn công như USS Iwo Jima tiếp tục giữ vai trò trung tâm, giúp Mỹ duy trì khả năng can thiệp nhanh, đồng thời gửi đi thông điệp về sức mạnh và cam kết đối với các khu vực trọng yếu.

Việt Hùng