Tàu ngầm Borei-A và những cải tiến

Dòng tàu ngầm Borei được phát triển để thay thế các lớp tàu ngầm chiến lược cũ của Hải quân Nga. Trong quá trình triển khai chương trình, Nga tiếp tục hoàn thiện thiết kế và phát triển phiên bản Borei-A, mang định danh Đề án 955A.

Cả Borei và Borei-A đều được thiết kế quanh nhiệm vụ mang tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm RSM-56 Bulava.

Cấu hình phổ biến của dòng tàu này gồm 16 ống phóng tên lửa, kết hợp hệ thống ngư lôi và các thiết bị phục vụ hoạt động dưới nước.

Điểm khác biệt của Borei-A nằm ở những cải tiến trong thiết kế tổng thể và hệ thống trên tàu. Các tài liệu chuyên ngành đề cập đến việc nâng cấp hệ thống điều khiển, cảm biến thủy âm và những giải pháp nhằm giảm tiếng ồn.

Đây là các hạng mục quan trọng đối với tàu ngầm chiến lược, bởi hiệu quả hoạt động không chỉ phụ thuộc số lượng tên lửa mà còn liên quan đến khả năng duy trì hoạt động kín đáo và an toàn.

Hệ thống động lực hạt nhân tiếp tục là nền tảng của cả 2 phiên bản. Tàu sử dụng lò phản ứng hạt nhân để cung cấp năng lượng cho hệ thống động lực, cho phép hoạt động dưới nước trong thời gian dài.

Hệ thống đẩy dạng pump-jet cũng là một đặc điểm đáng chú ý của dòng Borei.

Về kích thước, các tài liệu công khai thường mô tả Borei-A có chiều dài khoảng 170 mét và lượng giãn nước khi lặn khoảng 24.000 tấn.

Tuy nhiên, số liệu có thể khác nhau tùy nguồn và cách phân biệt phiên bản. Vì vậy, khi so sánh các thông số giữa Borei và Borei-A, cần sử dụng dữ liệu cùng phương pháp đo để tránh đưa ra kết luận sai lệch.

Việc phát triển phiên bản cải tiến không có nghĩa Borei-A thay đổi hoàn toàn nhiệm vụ của dòng tàu. Vai trò cốt lõi vẫn là mang tên lửa đạn đạo và duy trì năng lực răn đe hạt nhân từ biển.

Tháng 7/2025, tàu ngầm hạt nhân chiến lược Knyaz Pozharsky được đưa vào biên chế Hải quân Nga. Đây là tàu Borei-A thứ 5, cho thấy phiên bản cải tiến tiếp tục được bổ sung vào lực lượng.

Borei-A vì thế là bước phát triển tiếp theo của một chương trình tàu ngầm chiến lược dài hạn.

Những cải tiến về thiết kế và hệ thống trên tàu hướng đến việc nâng cao hiệu quả hoạt động, trong khi nhiệm vụ răn đe hạt nhân vẫn giữ vị trí trung tâm.