'Tàu sân bay trên không' Ukraine lập chiến tích bắn hạ hơn 200 UAV Nga

Không quân Ukraine mới đây công bố hình ảnh một máy bay vận tải Antonov An-28 được sơn 213 biểu tượng máy bay không người lái Nga trên thân. Theo Kiev, con số này tương ứng số UAV đối phương mà chiếc máy bay đã tham gia bắn hạ kể từ khi xung đột bùng phát.

Hình ảnh nhanh chóng thu hút sự chú ý khi An-28 vốn chỉ là máy bay vận tải hạng nhẹ có từ thời Liên Xô, nhưng nay lại được Ukraine cải biến thành nền tảng tác chiến chống UAV.

Nhiều chuyên gia quân sự phương Tây gọi đây là “tàu sân bay trên không” do máy bay có thể phối hợp cùng nhiều hệ thống cảm biến và vũ khí để săn drone Nga trên diện rộng.

Trong giai đoạn đầu xung đột, Ukraine chủ yếu sử dụng các tổ hợp phòng không mặt đất để đánh chặn UAV cảm tử Shahed do Nga triển khai.

Tuy nhiên, các đợt tập kích với số lượng lớn khiến Kiev phải tìm giải pháp linh hoạt và rẻ hơn nhằm giảm áp lực cho lưới phòng không chiến lược.

Từ năm 2024, Ukraine bắt đầu thử nghiệm sử dụng máy bay cánh bằng tốc độ thấp để săn UAV đối phương.

Các vận tải cơ Antonov An-28 và một số máy bay huấn luyện được lắp thêm cảm biến quang điện tử, khí tài liên lạc cùng súng máy hạng nặng để hoạt động như “thợ săn UAV” trên không.

Máy bay vận tải Antonov An-28 có chiều dài khoảng 13 m, sải cánh gần 22 m và khối lượng cất cánh tối đa khoảng 6,5 tấn.

Máy bay sử dụng 2 động cơ cánh quạt AI-24, đạt tốc độ tối đa khoảng 350 km/h và tầm hoạt động hơn 1.500 km.

Dù tốc độ không cao, An-28 lại có ưu thế bay chậm và ổn định ở độ cao thấp, phù hợp cho nhiệm vụ truy tìm UAV cảm tử bay với vận tốc thấp như Shahed-136.

Một số nguồn tin cho rằng Ukraine còn tích hợp hệ thống tác chiến điện tử để gây nhiễu tín hiệu điều khiển UAV Nga trong quá trình đánh chặn.

Việc sử dụng máy bay giá rẻ để tiêu diệt UAV đang trở thành xu hướng mới trên chiến trường Ukraine.

Mỗi UAV cảm tử Shahed có giá chỉ vài chục nghìn USD, trong khi tên lửa phòng không hiện đại thường đắt gấp nhiều lần. Điều này khiến Kiev phải tìm giải pháp tiết kiệm hơn thay vì liên tục dùng tên lửa đánh chặn đắt tiền.

Các máy bay săn UAV của Ukraine thường hoạt động vào ban đêm hoặc rạng sáng, thời điểm Nga tăng cường tập kích hạ tầng năng lượng và mục tiêu quân sự.

Phi công được dẫn đường bởi mạng lưới radar mặt đất cùng các đội quan sát viên để tiếp cận UAV từ phía sau trước khi khai hỏa.

Trong thời gian qua, Nga liên tục mở rộng quy mô tập kích bằng UAV tầm xa nhằm làm quá tải phòng không Ukraine.

Kiev cho biết Moskva nhiều lần tung hàng trăm UAV trong một đêm để buộc hệ thống phòng không đối phương tiêu hao đạn đánh chặn.

Sự xuất hiện của các “tàu sân bay trên không” như An-28 cho thấy Ukraine đang cố xây dựng thêm một tầng phòng thủ mới có chi phí thấp hơn.

Giới phân tích nhận định nếu mô hình này tiếp tục phát huy hiệu quả, Kiev có thể mở rộng quy mô lực lượng máy bay săn UAV trong tương lai nhằm đối phó các đợt tập kích quy mô lớn của Nga.

Ngoài vai trò chống UAV, các máy bay kiểu An-28 còn có thể thực hiện nhiệm vụ tuần tra, trinh sát và dẫn đường cho hỏa lực phòng không mặt đất.

Đây được xem là giải pháp tận dụng các khung thân cũ để thích nghi với kiểu chiến tranh tiêu hao bằng UAV đang ngày càng phổ biến trên chiến trường hiện đại.