Tiêm kích hạm F-14 Tomcat có thể bay trở lại bầu trời Mỹ sau gần 20 năm nghỉ hưu

Tiêm kích hạm F-14 Tomcat từng là biểu tượng sức mạnh của hải quân Mỹ trong suốt thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Với thiết kế cánh cụp cánh xòe đặc trưng cùng khả năng đánh chặn tầm xa mạnh mẽ, mẫu tiêm kích này từng khiến nhiều đối thủ e ngại khi hoạt động trên các tàu sân bay Mỹ.

Tuy nhiên, sau khi nghỉ hưu khỏi biên chế hải quân Mỹ năm 2006, F-14 gần như biến mất hoàn toàn khỏi không phận nước này.

Chính phủ Mỹ thậm chí còn phá hủy phần lớn khung thân còn lại nhằm ngăn phụ tùng bị tuồn sang Iran, quốc gia duy nhất ngoài Mỹ từng vận hành F-14.

Dù vậy, theo chuyên trang quân sự The War Zone, một chiếc tiêm kích hạm F-14 Tomcat hiện có khả năng được đưa trở lại trạng thái bay tại Mỹ thông qua dự án phục chế tư nhân hiếm hoi.

Thông tin xuất hiện sau khi hình ảnh một khung thân F-14 còn khá nguyên vẹn được vận chuyển tới cơ sở phục chế gây chú ý trong cộng đồng hàng không Mỹ.

Dự án được cho là hướng tới mục tiêu khôi phục chiếc máy bay về tình trạng có thể hoạt động thay vì chỉ trưng bày tĩnh.

Nếu thành công, đây sẽ là lần đầu tiên sau gần 20 năm có một chiếc F-14 hoạt động trở lại trên bầu trời Mỹ.

Tiêm kích hạm F-14 Tomcat do hãng Grumman phát triển từ cuối thập niên 1960 nhằm thay thế tiêm kích hạm F-4 Phantom II.

Máy bay được thiết kế chuyên cho nhiệm vụ đánh chặn tầm xa bảo vệ cụm tàu sân bay Mỹ trước các oanh tạc cơ chiến lược Liên Xô mang tên lửa chống hạm.

Điểm nổi bật nhất của F-14 là thiết kế cánh cụp cánh xòe biến thiên góc. Khi bay tốc độ thấp hoặc cất hạ cánh trên tàu sân bay, cánh sẽ mở rộng để tăng lực nâng. Khi tăng tốc độ cao, cánh cụp lại nhằm giảm lực cản khí động học.

Thiết kế này giúp F-14 vừa có khả năng cơ động tốt ở tốc độ thấp, vừa đạt tốc độ tối đa hơn Mach 2, tương đương khoảng 2.450 km/h.

F-14 còn nổi tiếng với radar AN/AWG-9 cực mạnh thời bấy giờ, có thể theo dõi nhiều mục tiêu cùng lúc ở khoảng cách rất xa.

Kết hợp với tên lửa đối không AIM-54 Phoenix tầm bắn hơn 180 km, Tomcat từng là một trong những tiêm kích đánh chặn nguy hiểm nhất thế giới.

Trong thời Chiến tranh Lạnh, đây được xem là “lá chắn trên không” bảo vệ các nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ trước nguy cơ tập kích đường không quy mô lớn.

Ngoài vai trò đánh chặn, F-14 sau này còn được nâng cấp để thực hiện nhiệm vụ tấn công mặt đất bằng bom dẫn đường chính xác. Máy bay từng tham chiến tại Iraq, Afghanistan và nhiều chiến dịch quân sự lớn của Mỹ.

Tuy nhiên, chi phí vận hành cực cao cùng yêu cầu bảo dưỡng phức tạp khiến hải quân Mỹ quyết định loại biên F-14 để thay bằng tiêm kích hạm F/A-18E/F Super Hornet tiết kiệm và đa nhiệm hơn.

Dù vậy, Tomcat vẫn giữ vị trí đặc biệt trong văn hóa quân sự Mỹ. Hình ảnh mẫu tiêm kích này gắn liền với bộ phim nổi tiếng Top Gun năm 1986, góp phần biến F-14 thành một trong những máy bay quân sự nổi tiếng nhất thế giới.

Giới chuyên gia nhận định việc phục chế F-14 để có thể bay trở lại là nhiệm vụ cực kỳ khó khăn.

Nhiều linh kiện đã ngừng sản xuất từ lâu, trong khi các quy định kiểm soát liên quan tới F-14 vẫn rất nghiêm ngặt nhằm tránh công nghệ rơi vào tay Iran.

Tuy nhiên, nếu dự án thành công, đây sẽ là sự kiện mang ý nghĩa lịch sử lớn với giới yêu hàng không quân sự Mỹ.

Sau gần 20 năm vắng bóng, biểu tượng từng thống trị boong tàu sân bay Mỹ có thể một lần nữa xuất hiện trên bầu trời quê hương của nó.