Tây Ninh đưa sở hữu trí tuệ thành 'tấm khiên' cho HTX

Trong các tháng gần đây, Tây Ninh đã và đang đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về sở hữu trí tuệ đến HTX, doanh nghiệp và các chủ thể sản xuất. Tỉnh phân công các sở, ngành gắn nội dung tuyên truyền với từng lĩnh vực. Cách làm này giúp HTX dễ tiếp cận và áp dụng quy định vào thực tế sản xuất, kinh doanh.

Đưa Luật Sở hữu trí tuệ đến gần HTX

Cụ thể hóa chủ trương này, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với ngành khoa học và công nghệ đưa các quy định về sở hữu trí tuệ đến báo chí và hệ thống thông tin cơ sở. Nội dung tập trung vào quyền tác giả, nhãn hiệu, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, chỉ dẫn địa lý và giống cây trồng. Truyền thông, đồng thời giúp HTX nhận diện hành vi xâm phạm và chủ động bảo vệ quyền.

HTX ở Tây Ninh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, nâng chất lượng sản phẩm và chủ động thực hiện các quy định của Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi.

Về phía Sở Nông nghiệp và Môi trường gắn tuyên truyền sở hữu trí tuệ với phát triển nông nghiệp, OCOP và sản phẩm đặc trưng. Ngành khuyến khích HTX sản xuất theo VietGAP, hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao và xây dựng vùng nguyên liệu. Đồng thời, đẩy mạnh mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số. Đây là cơ sở để HTX nâng chất lượng, xây dựng uy tín và bảo vệ thương hiệu.

Trong khi đó, Sở Công Thương tập trung hỗ trợ HTX đưa sản phẩm OCOP, sản phẩm nông nghiệp và đặc trưng địa phương lên các sàn thương mại điện tử. Ngành tổ chức tập huấn bán hàng trực tuyến, livestream, hỗ trợ xây dựng website và phát triển các kênh bán hàng đa nền tảng. Nhờ vậy, sản phẩm có thêm cơ hội tiếp cận người tiêu dùng trên phạm vi rộng, giảm khâu trung gian và rút ngắn thời gian đưa hàng đến thị trường.

Đáng chú ý, đưa sản phẩm lên môi trường số cũng phải đi cùng bảo vệ thương hiệu. HTX cần chú ý nhãn hiệu, hình ảnh, bao bì và nội dung quảng bá. Đây là những yếu tố dễ bị sao chép. Vì vậy, tuyên truyền không chỉ dừng ở phổ biến pháp luật. HTX cần biết tài sản nào cần bảo hộ, đăng ký ra sao, quản lý và khai thác thế nào. Khi bị xâm phạm, HTX cũng cần biết cách bảo vệ quyền.

Cùng với tuyên truyền, tỉnh Tây Ninh chú trọng đào tạo, tập huấn, hội thảo và hỗ trợ tra cứu thông tin sáng chế. Các mô hình điểm về quản trị tài sản trí tuệ trong doanh nghiệp, HTX cũng được định hướng xây dựng. Qua đó, từng bước hình thành năng lực quản trị tài sản trí tuệ ngay từ cơ sở.

Cách làm này giúp pháp luật về sở hữu trí tuệ đi vào hoạt động sản xuất, kinh doanh. Với HTX, bảo hộ không chỉ để giữ một cái tên. Đó còn là cách bảo vệ chất lượng, uy tín, sáng tạo và giá trị sản phẩm trong quá trình mở rộng thị trường.

Hỗ trợ HTX xác lập, khai thác tài sản trí tuệ

Từ tuyên truyền, Tây Ninh đang chuyển sang hỗ trợ HTX xác lập và khai thác tài sản trí tuệ. Theo Kế hoạch phát triển tài sản trí tuệ giai đoạn 2026-2030, tỉnh phấn đấu đến năm 2030 có ít nhất 1.000 nhãn hiệu được bảo hộ, 30 sáng chế hoặc giải pháp hữu ích và 30 kiểu dáng công nghiệp. Tỉnh cũng hướng đến phát triển nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận và chỉ dẫn địa lý cho các sản phẩm đặc trưng.

Tây Ninh đặt mục tiêu hỗ trợ tối thiểu 250 lượt tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp xác lập quyền sở hữu trí tuệ. Nội dung hỗ trợ gồm nhãn hiệu, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp và các đối tượng khác. Các chủ thể đủ điều kiện được hỗ trợ theo chính sách của tỉnh về đăng ký bảo hộ. Sau đăng ký, HTX còn được tư vấn quản lý, khai thác, bảo vệ và thương mại hóa tài sản trí tuệ.

Tỉnh cũng chú trọng đào tạo, tập huấn, hội thảo, hỗ trợ tra cứu thông tin sáng chế và xây dựng mô hình điểm về quản trị tài sản trí tuệ trong doanh nghiệp, HTX. Cách làm này giúp các đơn vị không chỉ biết đăng ký mà còn biết sử dụng quyền để bảo vệ thương hiệu và nâng giá trị sản phẩm.

Việc hỗ trợ sở hữu trí tuệ cũng được gắn với phát triển chương trình OCOP, nhất là xây dựng và phát triển thương hiệu sản phẩm. Ông Trương Tấn Đạt, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, giai đoạn 2026-2030, Tây Ninh phấn đấu đánh giá, phân hạng thêm 213 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên. Tỉnh ưu tiên sản phẩm gắn với thương hiệu và dịch vụ du lịch nông thôn; ít nhất 10% chủ thể OCOP là HTX và ít nhất 30% chủ thể xây dựng chuỗi giá trị theo hướng kinh tế tuần hoàn, OCOP xanh gắn với vùng nguyên liệu ổn định.

Theo ông Đạt, tỉnh cũng đặt mục tiêu 100% cán bộ quản lý chương trình OCOP các cấp, lãnh đạo doanh nghiệp, HTX, tổ hợp tác và cơ sở sản xuất tham gia chương trình được đào tạo, tập huấn. Đây là điều kiện quan trọng để các chủ thể nâng năng lực sản xuất, xây dựng thương hiệu và đáp ứng tốt hơn yêu cầu thị trường.

Với HTX, bảo hộ sở hữu trí tuệ vì thế cần được thực hiện sớm, ngay trong quá trình xây dựng sản phẩm. Khi thương hiệu, kiểu dáng, sáng tạo hoặc những giá trị gắn với vùng nguyên liệu được xác lập quyền, HTX có thêm cơ sở để bảo vệ thành quả và khai thác giá trị thương mại.

Quan trọng hơn, chính sách hỗ trợ đang hướng đến toàn bộ vòng đời tài sản trí tuệ: từ xác lập quyền đến quản lý, khai thác và bảo vệ. Đây là nền tảng để sở hữu trí tuệ trở thành công cụ nâng sức cạnh tranh cho HTX, thay vì chỉ dừng ở một thủ tục đăng ký.

Làm ra sản phẩm có thương hiệu và được bảo vệ

Chính sách sở hữu trí tuệ chỉ phát huy hiệu quả khi đi vào sản xuất. Tại Tây Ninh, nhiều HTX đang ứng dụng công nghệ cao, sản xuất theo VietGAP, phát triển OCOP và xây dựng vùng nguyên liệu. Đây là nền tảng để nâng chất lượng và tạo dựng thương hiệu.

Sản phẩm OCOP của các HTX ở Tây Ninh được chú trọng xây dựng thương hiệu, gắn với tuyên truyền và thực thi Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi để bảo vệ giá trị sản phẩm.

Toàn tỉnh hiện có 361 HTX nông nghiệp, trong đó 279 HTX đang hoạt động và 519 tổ hợp tác. Nhiều HTX đã tham gia liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số.

Tại HTX Dịch vụ Nông nghiệp Thạnh Hòa (xã Thạnh Lợi), công nghệ cao đang tạo chuyển biến rõ trong sản xuất chanh. Giám đốc HTX Đặng Quang Phải cho biết trước đây việc chăm sóc chủ yếu dựa vào kinh nghiệm. Lượng nước tưới và phân bón sử dụng nhiều, khiến chi phí đầu vào cao.

Từ khi áp dụng hệ thống tưới tiết kiệm, quy trình chăm sóc theo hướng an toàn và sử dụng phân hữu cơ, chi phí đầu vào giảm đáng kể. Cây chanh phát triển ổn định, chất lượng trái đồng đều hơn.

“Quan trọng nhất là sản phẩm đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường, giúp nông dân yên tâm duy trì sản xuất lâu dài”, ông Phải cho biết.

Theo ông Phải, nâng chất lượng là điều kiện quan trọng để sản phẩm đứng vững trên thị trường. Khi sản phẩm ổn định, HTX có cơ sở xây dựng thương hiệu, mở rộng đầu ra và xác lập quyền sở hữu trí tuệ.

Với nông sản, mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và nhật ký sản xuất đang trở thành những yêu cầu ngày càng phổ biến. Các công cụ này giúp kiểm soát vùng nguyên liệu, chất lượng và nguồn gốc. Khi kết hợp với thương hiệu được bảo hộ, giá trị sản phẩm và niềm tin của khách hàng được củng cố.

Cùng với sản xuất, Tây Ninh hỗ trợ HTX đưa sản phẩm OCOP, đặc trưng lên sàn thương mại điện tử. HTX được tập huấn bán hàng trực tuyến, livestream và xây dựng website. Nhiều sản phẩm đã tiếp cận khách hàng rộng hơn. Tuy nhiên, môi trường số cũng làm tăng nguy cơ sao chép tên gọi, logo, bao bì, hình ảnh. Vì vậy, mở rộng thị trường phải đi cùng bảo hộ thương hiệu.

Từ sản xuất đến tiêu thụ, sở hữu trí tuệ đang trở thành một phần trong quá trình nâng giá trị sản phẩm của HTX. Khi chất lượng được nâng lên, thương hiệu được bảo vệ và thị trường được mở rộng, HTX có thêm nền tảng để giữ uy tín, chống hàng giả và nâng sức cạnh tranh. Đây cũng là bước chuyển từ “làm ra sản phẩm” sang “làm ra sản phẩm có thương hiệu và được bảo vệ”.