Từ lợi thế sẵn có đến giá trị tăng trưởng mới

Hai vùng sản xuất, một hướng đi nâng giá trị

Xã Hoà Bình đang từng bước hình thành cực phát triển mới ở phía Bắc tỉnh Cà Mau.

Với hơn 10.000 ha đất nông nghiệp và trên 7.000 ha nuôi thuỷ sản, Hoà Bình hình thành 2 vùng sản xuất: phía Nam phát huy lợi thế nuôi thuỷ sản; phía Bắc, dọc theo Quốc lộ 1, tập trung phát triển nông nghiệp. Việc tổ chức không gian sản xuất theo lợi thế từng vùng tạo điều kiện để địa phương nâng hiệu quả sử dụng đất, mặt nước và từng bước gắn sản xuất với thị trường.

Trong nuôi thuỷ sản, địa phương tiếp tục khai thác thế mạnh theo hướng nâng cao giá trị. Các mô hình nuôi tôm công nghệ cao, siêu thâm canh được mở rộng, không chỉ hướng đến năng suất mà còn chú trọng kiểm soát môi trường, dịch bệnh, nâng chất lượng sản phẩm và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường, trong đó có yêu cầu về chống khai thác IUU.

Vùng nông nghiệp đang chuyển từ tăng sản lượng sang nâng chất lượng và hiệu quả. Mô hình lúa chất lượng cao, giảm phát thải được triển khai tại 2 ấp Béc Hen, Tân Long và một phần ấp Cái Tràm, từ 40 ha năm 2025 mở rộng lên 500 ha trong năm 2026 và phấn đấu đạt 2.400 ha vào năm 2030.

Ðể tạo nền tảng cho vùng chuyên canh lúa, xã tranh thủ nguồn vốn Trung ương đầu tư 2 ô đê bao khép kín tại ấp Béc Hen và Tân Long, với tổng diện tích khoảng 90 ha, giúp chủ động nguồn nước, ổn định sản xuất và tạo cơ sở để mở rộng các mô hình sản xuất theo hướng tập trung, hiệu quả hơn.

Cùng với hạ tầng, phương thức sản xuất cũng từng bước thay đổi. Người dân chủ động lựa chọn giống phù hợp, áp dụng quy trình kỹ thuật, đẩy mạnh cơ giới hoá để giảm chi phí đầu vào, nâng cao năng suất và hiệu quả trên cùng đơn vị diện tích.

Ông Phạm Văn Cuông (ấp Béc Hen) cho biết: “Trước đây sản xuất chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, giờ bà con chú trọng hơn đến giống, kỹ thuật và cách làm: áp dụng quy trình "3 giảm, 3 tăng"; chọn giống tốt giúp năng suất cải thiện; đưa cơ giới vào đồng ruộng để giảm công sức lao động, nhất là với những diện tích sản xuất lớn”.

Theo ông Dương Văn Duy, Phó Chủ tịch UBND xã Hoà Bình, thời gian tới, địa phương tập trung hỗ trợ người dân về quy trình kỹ thuật, giống; đồng thời thúc đẩy hợp tác xã liên kết với doanh nghiệp để hình thành chuỗi sản xuất và bao tiêu sản phẩm. Cùng với đó, từng bước xây dựng mã số vùng trồng, mở rộng sản xuất giảm phát thải, hướng đến khai thác những giá trị mới như tín chỉ carbon.

Với định hướng phát triển từ cả 2 hướng: khai thác tốt lợi thế sản xuất hiện có và tạo thêm giá trị từ những lợi thế đó, xã Hoà Bình đang nỗ lực biến thế mạnh đất đai, mặt nước và vị trí giao thông trở thành động lực cho tăng trưởng.

Đầu tư hạ tầng, giải quyết "điểm nghẽn"

Cánh đồng lúa sản xuất theo quy trình kỹ thuật giúp tăng năng suất và hiệu quả kinh tế của nông dân ấp Béc Hen.

Nếu nông nghiệp, thuỷ sản là nền tảng thì hạ tầng, khả năng kết nối và tổ chức sản xuất sẽ quyết định hiệu suất tăng trưởng của địa phương.

Năm 2026, xã triển khai 24 công trình, dự án đầu tư công, với tổng vốn đã giải ngân 12,5 tỷ đồng, đạt 50% kế hoạch. Các công trình không chỉ phục vụ dân sinh mà còn từng bước hoàn thiện hạ tầng sản xuất, kết nối vùng nguyên liệu với giao thông, thị trường tiêu thụ, tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hoá và phát triển thương mại, dịch vụ.

Hiệu quả từ đầu tư hạ tầng được người dân cảm nhận rõ trong sản xuất. Ông Lâm Hữu Hạnh, ấp Tân Long, chia sẻ: “Giờ làm nông thuận lợi hơn nhiều. Ðường giao thông vào tận cánh đồng nên vận chuyển phân, thuốc, vật tư nhanh chóng. Ðường điện phục vụ bơm, thoát nước cũng đến tận nơi, giúp bà con giảm công sức, chi phí và chủ động hơn trong sản xuất”.

Theo ông Dương Văn Duy cho biết, việc hình thành cánh đồng mẫu lớn, đưa nông dân vào hợp tác xã và liên kết với doanh nghiệp thu mua sẽ góp phần giảm giá thành, ổn định đầu ra. Ðây cũng là bước chuyển từ sản xuất theo từng hộ sang tổ chức sản xuất theo chuỗi, từ chú trọng sản lượng sang nâng giá trị.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số đặt ra yêu cầu khai thác tốt hơn các nguồn lực hiện có, nhưng để phát triển nhanh và bền vững, trước hết địa phương phải giải quyết những điểm nghẽn đang cản trở sản xuất như: trong nuôi thuỷ sản, hệ thống kênh mương còn hạn chế, một số cống chưa đồng bộ, chưa khép kín khiến việc điều tiết nước chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu sản xuất; ở vùng chuyên canh lúa, biến đổi khí hậu và tình trạng ngập úng tiếp tục tác động trực tiếp đến mùa vụ.

Ông Dương Văn Duy cho biết, địa phương đang định hướng đầu tư các ô đê bao khép kín, đồng thời tranh thủ nguồn vốn Trung ương và tỉnh để nạo vét kênh mương, nâng khả năng điều tiết nước, phục vụ tốt hơn vùng nuôi thuỷ sản và vùng sản xuất nông nghiệp.

Hoàn thiện hạ tầng phải gắn với tổ chức lại không gian sản xuất, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm chi phí cho người dân. Khi vùng sản xuất được bảo đảm điều kiện hạ tầng, các mô hình mới có cơ sở mở rộng; khi sản xuất được liên kết, giá trị tạo ra mới có thể tăng lên.

Phó Chủ tịch UBND xã Hoà Bình Dương Văn Duy

.Với lợi thế đặc thù, Hoà Bình có nhiều điều kiện để mở rộng không gian phát triển. Nhưng lợi thế chỉ thực sự trở thành năng lực cạnh tranh khi được hỗ trợ bởi hạ tầng đồng bộ, sản xuất có tổ chức và liên kết thị trường chặt chẽ. Ðây cũng là nền tảng để Hoà Bình chuyển từ tăng trưởng dựa vào mở rộng quy mô sang tăng trưởng dựa vào năng suất, giá trị và hiệu quả./.