Không sợ thất bại, nông dân thu tiền tỷ từ mô hình sản xuất mới

Dám thay đổi và không sợ thất bại
Tại xã Vị Xuyên, tỉnh Tuyên Quang, ông Đoàn Công Oánh là một trong những nông dân tiêu biểu trong phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Gần 10 năm trước, từ phương thức sản xuất truyền thống, ông đã mạnh dạn đầu tư nhà màng để trồng dưa lưới.

Đoàn đại biểu Người có uy tín tỉnh Lào Cai tìm hiểu mô hình trồng dưa lưới ứng dụng công nghệ cao của gia đình ông Đoàn Công Oánh tại xã Vị Xuyên, tỉnh Tuyên Quang. Ảnh: Vũ Mừng

Những ngày đầu triển khai, mô hình gặp nhiều khó khăn do vốn đầu tư lớn, kỹ thuật mới, thị trường chưa ổn định. Có vụ dưa bị sâu bệnh, năng suất không đạt kỳ vọng. Tuy nhiên, thay vì bỏ cuộc, ông Oánh kiên trì học hỏi, tích lũy kinh nghiệm, từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất.

Sau khi từng bước làm chủ kỹ thuật trồng dưa lưới, ông Oánh tiếp tục nghiên cứu mở rộng mô hình bằng việc đưa nho Hạ đen vào sản xuất.

Với sự hỗ trợ về khoa học kỹ thuật của Viện Khoa học Kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc và các chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất của địa phương, ông từng bước hoàn thiện quy trình chăm sóc, lựa chọn hướng phát triển phù hợp với điều kiện thực tế.

Đến nay, gia đình ông phát triển 3.000m² nhà trồng dưa lưới và 1.000m² trồng nho Hạ đen. Mỗi năm, hai vụ dưa cho sản lượng khoảng 20 tấn. Sau mỗi vụ thu hoạch, diện tích nhà lưới tiếp tục được tận dụng để trồng các loại rau, củ nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Bên cạnh trồng trọt, gia đình ông Oánh còn đầu tư 15 lồng nuôi cá trên sông với diện tích khoảng 350m² mặt nước, tập trung vào các loại cá có giá trị kinh tế như cá chiên, cá lăng, cá ngạnh, cá bỗng. Việc kết hợp nhiều mô hình sản xuất cùng ứng dụng khoa học kỹ thuật giúp gia đình ông đạt doanh thu khoảng 2,5 tỷ đồng mỗi năm.

Theo chia sẻ của ông: "Không có mô hình nào thành công ngay từ đầu. Tôi cũng từng thất bại nhiều lần. Điều quan trọng là phải dám làm, dám thay đổi và không ngừng học hỏi. Chính sách hỗ trợ của Nhà nước rất cần thiết, nhưng nếu bản thân mình không chủ động thì khó có thể phát triển lâu dài".

Không chỉ phát triển kinh tế gia đình, ông Oánh còn thường xuyên chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, kỹ thuật trồng trọt, quản lý nhà màng với các hộ dân đến tham quan, học hỏi. Từ mô hình thực tế này, nhiều người dân có thêm động lực chuyển đổi sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập.

Tại những địa bàn khó khăn trên cao nguyên đá Đồng Văn, tinh thần chủ động vươn lên phát triển kinh tế của người dân cũng đang tạo ra những thay đổi rõ nét.

Từ mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, anh Ly Phái Sính đã đưa nho Hạ đen vào sản xuất, nâng cao giá trị kinh tế trên vùng đất khó. Ảnh: Vũ Mừng

Tại xã Đồng Văn, anh Ly Phái Sính - Trưởng thôn Sính Lủng Chứ, là một trong những người tiên phong chuyển đổi cây trồng trên vùng đất vốn nhiều năm gắn với cây ngô.

Nhận thấy diện tích đất trồng ngô kém hiệu quả, anh Sính đã mạnh dạn chuyển đổi 1ha đất sang trồng sâm khoai. Sau đó, anh tiếp tục đưa giống nho Hạ đen lên trồng thử nghiệm trên vùng cao nguyên đá. Sau 3 năm chăm sóc, vườn nho đã cho thu hoạch, mở ra hướng đi mới trong phát triển nông nghiệp tại địa phương.

Đầu năm 2026, anh Sính tiếp tục trồng thêm cây hạt dẻ nhằm đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao giá trị kinh tế trên cùng diện tích đất. Hiện các mô hình sản xuất của gia đình anh Ly Phái Sính mang lại thu nhập bình quân hơn 200 triệu đồng mỗi năm.

Theo anh Ly Phái Sính, muốn vận động bà con thay đổi cách nghĩ, cách làm thì trước hết bản thân phải làm được. Khi người dân thấy những loại cây trồng mới mang lại hiệu quả thực tế, họ sẽ mạnh dạn học hỏi và áp dụng.

Chính sách tiếp sức, nội lực quyết định
Toàn tỉnh Tuyên Quang hiện có 46 thành phần dân tộc sinh sống với hơn 1,3 triệu người, trong đó đồng bào DTTS chiếm khoảng 73,5% dân số. Đây là địa bàn còn nhiều khó khăn trong phát triển kinh tế, nhưng cũng là địa bàn có nhiều mô hình sản xuất hiệu quả, cho thấy sự thay đổi trong tư duy và cách làm của người dân.

Những năm qua, tỉnh Tuyên Quang đã tập trung triển khai các chương trình, dự án, chính sách hỗ trợ phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi. Trong đó, tỉnh đặc biệt chú trọng hỗ trợ sinh kế, chuyển giao khoa học kỹ thuật, xây dựng các mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện từng địa phương.

Ông Nguyễn Văn Dưng - Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Tuyên Quang (bên trái) thăm, khảo sát mô hình sản xuất của người dân tại cơ sở. Ảnh: Vũ Mừng

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, hiệu quả của các chính sách không chỉ nằm ở nguồn lực đầu tư mà còn phụ thuộc vào sự chủ động của người dân.

Những mô hình như của ông Đoàn Công Oánh hay anh Ly Phái Sính cho thấy, khi người dân thay đổi tư duy sản xuất, biết khai thác lợi thế địa phương, mạnh dạn ứng dụng khoa học kỹ thuật thì có thể tạo ra những giá trị kinh tế mới.

Ông Nguyễn Văn Dưng - Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Tuyên Quang, cho biết:

"Các chương trình, chính sách của Nhà nước là nguồn lực quan trọng để hỗ trợ người dân phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập. Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn là sự nỗ lực, chủ động vươn lên của mỗi hộ gia đình. Khi người dân thay đổi nhận thức, biết tận dụng lợi thế, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất thì hiệu quả giảm nghèo sẽ bền vững hơn".

Cùng với đầu tư hạ tầng, hỗ trợ sinh kế, tỉnh Tuyên Quang cũng chú trọng nhân rộng các mô hình sản xuất hiệu quả, phát huy vai trò của những người tiên phong trong cộng đồng để tạo sức lan tỏa. Theo đó, những nông dân sản xuất giỏi, trưởng thôn, Người có uy tín không chỉ làm kinh tế cho gia đình mà còn góp phần thay đổi nhận thức, cách làm của người dân xung quanh.