Tên lửa Nasr: Mảnh ghép thầm lặng làm thay đổi bàn cờ khu vực

Theo Missile Threat, Nasr (Hatf-IX) là một trong những hệ thống tên lửa đạn đạo tầm ngắn nhạy cảm và đặc biệt nhất trong cấu trúc răn đe của Pakistan. Ra mắt năm 2011, Nasr không được tạo ra để phô diễn tầm bắn xa hay sức hủy diệt quy mô lớn, mà để giải quyết một khoảng trống rất cụ thể trong tư duy quân sự của Islamabad làm sao ngăn chặn một cuộc tiến công quy mô hạn chế nhưng tốc độ cao từ đối phương.

Không nổi bật về tầm xa, song tên lửa Nasr lại là biến số chiến lược đáng chú ý tại khu vực Nam Á. Ảnh: Missile Threat

Trong bối cảnh đó, tên lửa Nasr được định hình như một công cụ răn đe chiến thuật. Với tầm bắn khoảng 60-70 km, sử dụng nhiên liệu rắn và triển khai trên xe mang phóng cơ động cao, hệ thống này có thể nhanh chóng di chuyển, phân tán và sẵn sàng khai hỏa trong thời gian ngắn. Cấu hình 4 ống phóng trên một bệ cho phép tăng mật độ hỏa lực ở cấp độ chiến trường. Quỹ đạo bay ngắn và thời gian tiếp cận mục tiêu nhanh khiến Nasr phù hợp với vai trò phản ứng tức thời ở khu vực tiền duyên.

Điểm khiến Nasr trở nên nhạy cảm không chỉ nằm ở đặc tính kỹ thuật, mà ở khả năng mang đầu đạn hạt nhân cỡ nhỏ. Nếu các tên lửa tầm trung như Shaheen-II hay Ababeel được xem là công cụ răn đe chiến lược nhắm tới các mục tiêu sâu trong lãnh thổ đối phương, Nasr lại đóng vai trò điểm chặn cuối cùng ngay trên chiến trường. Nasr gửi đi thông điệp rằng, bất kỳ chiến dịch quân sự nào cũng có thể chạm tới ngưỡng hạt nhân nếu vượt quá lằn ranh mà Islamabad đặt ra.

Tên lửa Nasr giữ vai trò chiến thuật ở Nam Á. Ảnh: Missile Threat

Cách tiếp cận đó giúp Pakistan tạo ra tầng răn đe linh hoạt hơn, tuy nhiên, chính sự linh hoạt đó cũng làm dấy lên nhiều lo ngại. Việc hạ thấp ngưỡng sử dụng vũ khí hạt nhân tiềm ẩn nguy cơ leo thang nhanh và khó kiểm soát trong điều kiện chiến sự căng thẳng. Bài toán chỉ huy, kiểm soát, an toàn vận hành và ổn định chiến lược vì thế trở nên đặc biệt quan trọng.

Có thể thấy, Nasr không phải là vũ khí lớn về tầm bắn, nhưng lại mang trọng lượng chính trị đáng kể. Tên lửa phản ánh nỗ lực của Pakistan trong việc xây dựng cấu trúc răn đe đa tầng với mỗi cấp độ đều có công cụ riêng để gửi thông điệp chiến lược.

Sở hữu tầm bắn ngắn nhưng ý nghĩa lớn, tên lửa Nasr đang làm thay đổi cấu trúc an ninh khu vực Nam Á. Ảnh: Missile Threat

Nasr không có nhiều biến thể tên gọi chính thức. Thay vào đó, tên lửa được phát triển theo hướng tinh chỉnh năng lực tác chiến, nâng cấp dần tầm bắn, độ chính xác và khả năng sống sót. Do đó, Nasr không đa dạng về phiên bản, nhưng lại đa tầng về ý nghĩa chiến lược. Tên lửa được giữ ở cấu trúc đơn giản, tập trung vào đúng nhiệm vụ là răn đe chiến thuật ở ngưỡng thấp.

Bình Minh