Tên lửa Shaheen-III tầm bắn 2.750km, mạnh nhất Pakistan, sức mạnh răn đe trên bàn cờ chiến lược Nam Á

Tên lửa Shaheen-III (Shaheen-3). Ảnh: Truyền thông Pakistan/missilethreat.csis.org

Với tầm bắn 2.750km, khả năng mang đầu đạn hạt nhân và thiết kế nhiên liệu rắn sẵn sàng phóng trong thời gian ngắn, Shaheen-III không chỉ là tên lửa tầm trung mạnh nhất trong kho vũ khí Pakistan mà còn là biểu tượng của chiến lược răn đe hạt nhân toàn diện ở Nam Á.

Shaheen-III là tên lửa đạn đạo tầm trung (MRBM - Medium-Range Ballistic Missile) do Pakistan phát triển và vận hành. 

Theo các nguồn phân tích quốc tế uy tín như Missile Threat của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cũng như dữ liệu công khai, đây là hệ thống hai tầng đẩy sử dụng nhiên liệu rắn hoàn toàn. Việc lựa chọn nhiên liệu rắn mang lại ưu thế quan trọng về thời gian phản ứng. 

Không giống các tên lửa nhiên liệu lỏng phải mất nhiều giờ chuẩn bị và nạp nhiên liệu, tên lửa Shaheen-III có thể được đưa vào trạng thái sẵn sàng phóng nhanh chóng, giảm thiểu nguy cơ bị tấn công phủ đầu trong tình huống khủng hoảng.

Về kích thước, tên lửa Shaheen-III có chiều dài khoảng 19,3 mét và đường kính 1,4 mét. Nó được thiết kế để vận hành trên bệ phóng di động đường bộ (TEL - Transporter-Erector-Launcher), sử dụng khung gầm chuyên dụng có nguồn gốc Trung Quốc. 

Pakistan phóng thử nghiệm tên lửa Shaheen-III. Ảnh: cscr.pk

Khả năng cơ động này giúp tăng tính sống sót của hệ thống trước các cuộc tấn công nhằm tiêu diệt lực lượng hạt nhân trên mặt đất. 

Tầm bắn tên lửa Shaheen-III được công bố chính thức là 2.750km, đủ để bao phủ toàn bộ lãnh thổ Ấn Độ, bao gồm cả quần đảo Andaman và Nicobar ở vịnh Bengal, mục tiêu mà các nhà hoạch định chiến lược Pakistan từng nêu rõ là lý do quan trọng để phát triển hệ thống này. 

Với tầm xa như vậy, Shaheen-III trở thành tên lửa có tầm bắn xa nhất trong biên chế hiện tại của Pakistan, vượt qua thế hệ tiền nhiệm Shaheen-II.

Về khả năng mang tải, tên lửa Shaheen-III được đánh giá có thể mang cả đầu đạn thông thường lẫn đầu đạn hạt nhân. Các nguồn mở không công bố chi tiết về trọng lượng đầu đạn hay độ chính xác cụ thể, nhưng hệ thống dẫn đường được cho là kết hợp quán tính và có thể có hỗ trợ hiệu chỉnh giai đoạn cuối. 

Việc sử dụng công nghệ đẩy hai tầng nhiên liệu rắn không chỉ giúp đạt tầm xa mà còn tạo nền tảng kỹ thuật cho các chương trình tiếp theo, bao gồm khả năng phát triển biến thể mang nhiều đầu đạn độc lập (MIRV - Multiple Independently Targetable Reentry Vehicle - Đầu đạn hồi quyển tấn công đa mục tiêu độc lập) trong tương lai nhằm đối phó với hệ thống phòng thủ tên lửa đang được Ấn Độ xây dựng.

Thử nghiệm phóng tên lửa Shaheen-III. Ảnh: ISPR Pakistan/missilethreat.csis.org

Lịch sử phát triển của tên lửa Shaheen-III phản ánh chiến lược dài hơi của Pakistan. Chương trình được tiến hành trong bí mật từ đầu những năm 2000 dưới sự chủ trì của Ủy ban Kỹ thuật và Khoa học Quốc gia (NESCOM). 

Lần thử nghiệm công khai đầu tiên diễn ra vào ngày 9/3/2015. Sau đó, Pakistan tiếp tục tiến hành các cuộc thử nghiệm tái xác nhận thông số kỹ thuật vào các năm 2015, 2021 và 2022. 

Những lần phóng thành công này khẳng định độ tin cậy của hệ thống và gửi đi thông điệp về năng lực răn đe đáng tin cậy.

Từ góc độ công nghệ, tên lửa Shaheen-III đại diện cho sự trưởng thành của ngành công nghiệp tên lửa Pakistan trong việc làm chủ công nghệ động cơ nhiên liệu rắn cỡ lớn và hệ thống điều khiển phức tạp. 

Việc tích hợp bệ phóng di động hiện đại và khả năng hoạt động trong môi trường chiến đấu thực tế giúp hệ thống này không chỉ là vũ khí chiến lược trên giấy tờ mà còn là lực lượng sẵn sàng triển khai. 

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng thông tin kỹ thuật chi tiết về độ chính xác, khả năng xuyên thủng phòng thủ hay đặc tính đầu đạn vẫn bị hạn chế do tính chất bảo mật của chương trình hạt nhân và tên lửa Pakistan.

Tên lửa Shaheen-III không đơn thuần là một bước tiến về tầm bắn. Nó kết hợp công nghệ nhiên liệu rắn hai tầng, tính cơ động cao và khả năng mang đầu đạn hạt nhân để tạo ra một công cụ răn đe có độ tin cậy cao, đủ sức thay đổi cách tính toán chiến lược của các nước trong khu vực. 

(Theo missilethreat.csis.org, cscr.pk, armscontrol.org, envantermedya.com)