Tết Chôl Chnăm Thmây 2026 tại Cà Mau

Bài và Ảnh: Thạch Đờ Ni (Danh Điệp)

Ngôi chùa và tâm thế cộng đồng

Trong đời sống tâm linh của người Khmer, ngôi chùa không chỉ là nơi thờ tự đức Phật mà còn là trung tâm văn hóa, giáo dục và hội tụ cộng đồng. Năm 2026, Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây tại Cà Mau diễn ra trong một bối cảnh vô cùng đặc biệt. Đây là cột mốc ý nghĩa khi đồng bào đón Tết trong tâm thế của một tỉnh Cà Mau mới sau quá trình hợp nhất địa giới hành chính.

Sự thay đổi này không chỉ mở rộng không gian phát triển kinh tế mà còn tạo ra một dư địa mới cho việc giao thoa, lan tỏa các giá trị văn hóa Phật giáo Nam tông đi cùng sự phát triển của dân tộc.

Niềm vui của đồng bào Khmer năm nay được nhân đôi bởi sự hòa quyện giữa niềm tin tôn giáo và niềm tự hào về sự đổi mới của quê hương. Từ những phum sóc xa xôi đến các trung tâm đô thị, ánh sáng của phật pháp và tinh thần dân tộc đã tạo nên một sắc xuân rạng rỡ, chuẩn bị cho một kỷ nguyên vươn mình mạnh mẽ.

Bên cạnh các nghi thứ đón năm mới, tại các ch Khmer còn nhiều Nghi thức tôn giáo đặc sắc được tổ chức trong dịp tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây 2026.

Nghi lễ truyền thống, bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể

Tết Chôl Chnăm Thmây là dịp để đồng bào thực hiện các nghi thức tôn giáo đặc sắc nhằm tiễn đưa vị Chư thiên cũ và đón vị Chư thiên mới. Tại các ngôi cổ tự, không gian văn hóa bừng sáng bởi sắc màu của cờ hoa và những bộ trang phục truyền thống tinh xảo.

Sự tôn vinh y phục truyền thống: Tại chùa Rạch Giồng (xã Hồ Thị Kỷ), hội thi biểu diễn trang phục truyền thống Khmer đã trở thành điểm nhấn quan trọng. Những bộ Sà rông, áo Tầm vông thêu dệt công phu không đơn thuần là y phục ngày lễ, mà còn là biểu tượng của ý thức giữ gìn di sản của thế hệ trẻ trước những biến đổi của thời đại.

Tinh thần thượng võ và niềm tin mùa vụ: Tại các vùng duyên hải, không gian lễ hội gắn liền với các hoạt động thể chất mang tính cộng đồng cao. Chùa Cos Đôn (xã Vĩnh Phước) và chùa Soryaram (xã Hưng Hội) là tâm điểm của các cuộc đua ghe Ngo đầy kịch tính. Nhịp bơi theo tiếng cồng chiêng trên dòng kênh xanh không chỉ là sự tranh tài mà còn là nghi thức tâm linh biểu đạt khát vọng về một mùa vụ bội thu, cuộc sống thịnh vượng và sự gắn kết chặt chẽ giữa các thành viên trong phum sóc.

Trò chơi dân gian: Tiếng cười của thanh thiếu niên trong các trò chơi đẩy gậy, kéo co, nhảy bao bố tại sân chùa đã minh chứng cho sức sống bền bỉ của văn hóa dân gian trong lòng cơ sở tôn giáo.

Các em nhỏ trong trang phục truyền thống vui múa đón chào năm mới.

Tinh thần Phật giáo trong đạo lý "tương thân tương ái"

Một đặc điểm nổi bật của Phật giáo Nam tông Khmer là sự gắn kết mật thiết giữa cửa Phật và đời sống thế gian. Tết Chôl Chnăm Thmây năm 2026 thể hiện rõ nét tinh thần nhân văn này thông qua sự phối hợp giữa Ban Quản trị các chùa, chính quyền địa phương và lực lượng Biên phòng.

Triết lý Phật giáo về sự từ bi và sẻ chia đã được cụ thể hóa bằng những hành động thực tiễn. Ban Quản trị nhiều chùa đã tích cực vận động mạnh thường quân để trao tặng hàng trăm phần quà cho những hộ nghèo và gia đình chính sách. Những món quà này tuy khiêm tốn về vật chất nhưng lại chứa đựng nghĩa tình nặng sâu, thực hiện đúng quyết tâm “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Hình ảnh các chiến sĩ Biên phòng cùng sư sãi và bà con dọn dẹp phum sóc, trang trí chùa chiền đã tô thắm thêm tình đoàn kết quân dân.

Sự hiện diện của màu áo xanh quân hàm bên cạnh màu áo cà sa tại cửa Phật tạo nên biểu tượng đẹp về sự hòa hợp giữa nhiệm vụ bảo vệ biên cương và sứ mệnh hoằng dương đạo pháp, phụng sự dân tộc.

Những món quà tuy nhỏ nhưng chứa đựng nghĩa tình lớn, thể hiện tinh thần tương thân tương ái và quyết tâm “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Việc hợp nhất và mở rộng không gian hành chính tỉnh Cà Mau, sự kết nối không gian bản sắc của đồng bào Khmer thêm phong phú, đồng thời giúp các mỹ tục, tập quán đẹp được quảng bá rộng rãi hơn đến du khách trong và ngoài nước.

Bài và Ảnh: Thạch Đờ Ni (Danh Điệp)