Thạc sĩ Trung Quốc về quê khó tìm chồng

Phụ nữ trẻ có học vấn cao tại nông thôn Trung Quốc đối mặt với nhiều áp lực khi tìm kiếm bạn đời phù hợp. Ảnh minh họa: Shi Yangkun/Sixth Tone.

Sau khi tốt nghiệp đại học, nhiều phụ nữ trẻ Trung Quốc trở về quê với mong muốn có công việc ổn định, gần gũi gia đình và xây dựng cuộc sống riêng. Tuy nhiên, việc tìm kiếm bạn đời tại những huyện nhỏ lại không dễ dàng, ngay cả với những người có bằng thạc sĩ và công việc tốt.

Tình trạng này không đơn thuần xuất phát từ việc phụ nữ ngày càng kén chọn hay không muốn kết hôn.

Khi phần lớn đàn ông có trình độ học vấn cao rời quê đến các thành phố lớn lập nghiệp, những phụ nữ trở về địa phương có ít cơ hội gặp người tương đồng về tuổi tác, học vấn và công việc. Họ còn phải đối mặt với những quan niệm truyền thống về tuổi kết hôn, vai trò của người vợ và kỳ vọng của gia đình.

Học cao về quê khó tìm người phù hợp

Sau khi tốt nghiệp đại học, Zhao Junru trở về quê nhà ở tỉnh Hà Nam, miền Trung Trung Quốc, để chăm sóc cha mẹ. Là con gái duy nhất, cô cảm thấy mình có trách nhiệm ở gần gia đình khi cha mẹ ngày càng lớn tuổi, dù vẫn mong muốn tận hưởng cuộc sống tự do tại thành phố lớn.

Tuy nhiên, 2 năm sau, mối quan hệ giữa Zhao và cha mẹ trở nên căng thẳng. Cô cho biết mình không còn được chào đón tại nhà vì vẫn độc thân ở tuổi 27.

"Cha mẹ cư xử như thể tôi đã phạm sai lầm lớn vì chưa kết hôn, khiến tôi rất căng thẳng", Zhao chia sẻ với Sixth Tone.

Cha mẹ cho rằng cô bướng bỉnh và ích kỷ khi không chịu lập gia đình. Nhưng theo Zhao, vấn đề không nằm ở việc cô có muốn kết hôn hay không, mà là khó tìm được người phù hợp tại quê nhà.

Là giáo viên có bằng đại học, thích làm thơ và chế tác trang sức khi rảnh rỗi, Zhao mong muốn tìm một người có nền tảng tương đồng. Tuy nhiên, phần lớn đàn ông có trình độ đại học tại địa phương đã đến thành phố sinh sống và làm việc.

"Ở nơi tôi làm việc không có người đàn ông nào cùng độ tuổi. Những người tôi từng hẹn hò ở đây cũng không có nhiều điểm khiến tôi hài lòng", cô nói.

Công việc ổn định và bằng cấp tốt không đồng nghĩa với việc phụ nữ dễ tìm được người đồng hành như mong muốn. Ảnh: An Dong/VCG.

Zhao không phải trường hợp cá biệt. Tại nhiều vùng nông thôn Trung Quốc, phụ nữ có học vấn cao trở về quê thường gặp khó khăn khi tìm người có độ tuổi, trình độ và định hướng nghề nghiệp tương đồng. Dù sẵn sàng kết hôn, họ vẫn có thể độc thân trong nhiều năm vì số lượng đối tượng phù hợp quá ít.

Xu Yan (29 tuổi) có bằng thạc sĩ tại một trường đại học danh tiếng ở Bắc Kinh, cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự sau khi trở về quê để tìm công việc ổn định và tính chuyện lập gia đình.

Trong các buổi xem mắt, những người đàn ông được giới thiệu cho Xu thường ở độ tuổi 30-35. Khi cô đề nghị tìm người cùng tuổi hoặc chênh lệch không quá 3 tuổi, các bà mối cho rằng yêu cầu này khó đáp ứng vì quan niệm địa phương thường ưu tiên người vợ trẻ hơn chồng, theo QQ.

Theo Xu, tuổi tác gần chạm ngưỡng 30 cùng tấm bằng thạc sĩ cũng khiến một số gia đình e ngại. Họ lo phụ nữ học cao, có nhiều trải nghiệm sẽ khó thích nghi với kỳ vọng truyền thống trong hôn nhân hoặc gặp bất lợi về khả năng sinh con.

Sau 6 buổi xem mắt không thành, Xu nhận thấy sự khác biệt trong quan niệm về người bạn đời. Một người đàn ông có điều kiện kinh tế khá giả yêu cầu vợ tương lai phải dịu dàng, không nóng nảy và không than phiền. Người khác nói chỉ cần tìm một cô gái bình thường nhưng khi gặp mặt lại chê cô quá gầy.

Xu thử tìm đối tượng qua mạng xã hội và nhận được hàng trăm tin nhắn làm quen. Tuy nhiên, cô cho biết khoảng 60% người liên hệ ngừng trò chuyện sau khi biết cô sống tại một huyện nhỏ.

"Tuổi kết hôn trung bình ở quê tôi là 28, nên việc tôi vẫn độc thân tạo ra áp lực rất lớn", Xu nói.

Ngoài tuổi tác và bằng cấp, sự khác biệt trong quan niệm về tình yêu cũng khiến nhiều phụ nữ khó tìm được người phù hợp. Zhao cho biết đàn ông trong các buổi xem mắt thường hỏi về công việc của cha mẹ hoặc tài sản gia đình thay vì tìm hiểu sở thích và tính cách của cô.

"Cảm giác giống như đang nói chuyện với khách hàng. Những cuộc trò chuyện như vậy không giúp tôi hiểu thêm về đối phương hay cảm nhận được sức hút của họ", Zhao chia sẻ.

Theo cô, nhiều người đàn ông nghiêm túc với việc kết hôn nhưng chưa chắc coi trọng sự gắn kết tình cảm. Trong khi cô muốn tìm tình yêu, một số người được giới thiệu dường như ưu tiên tìm một người vợ đáp ứng các tiêu chí thực tế.

Nam giới có học vấn cao được săn đón

Tại nhiều gia đình Trung Quốc, con trai được khuyến khích đến thành phố lớn lập nghiệp, trong khi con gái thường được định hướng trở về quê để tìm công việc ổn định, gần gũi cha mẹ.

Xu hướng này khiến thị trường hôn nhân ở các huyện nhỏ mất cân đối: phụ nữ có bằng đại học khó tìm người có trình độ tương đương, còn nam giới có học vấn cao và công việc ổn định lại được nhiều người săn đón.

Ouyang Jing, giáo sư tại Đại học Tài chính và Kinh tế Giang Tây, cho biết nghiên cứu của bà ghi nhận sự chênh lệch giới tính tại các nơi làm việc dành cho lao động có trình độ ở nông thôn. Chẳng hạn, các trường học cấp huyện có rất ít giáo viên nam trẻ tuổi.

Một người tham gia nghiên cứu của Ouyang, là giám đốc một cơ quan chính quyền địa phương, cho biết bà yên tâm khi con gái sống gần mình. Nếu có con trai, bà sẽ muốn con ra ngoài lập nghiệp.

Khác biệt trong kỳ vọng hôn nhân và quan niệm giới khiến nhiều phụ nữ Trung Quốc phải cân nhắc giữa áp lực gia đình và lựa chọn cá nhân. Ảnh: An Dong/VCG.

Tuy nhiên, phụ nữ từng học tập tại các thành phố lớn thường có kỳ vọng riêng về hôn nhân. Họ không chỉ tìm kiếm người có công việc ổn định mà còn mong muốn bạn đời có trình độ, quan điểm sống và cách ứng xử tương đồng.

Giáo sư xã hội học Yang Hua tại Đại học Vũ Hán nhận định phụ nữ nông thôn có học vấn và xuất phát điểm càng cao thì phạm vi lựa chọn bạn đời càng thu hẹp. Với nam giới, xu hướng lại diễn ra theo chiều ngược lại.

Trường hợp của Zhou Mingyuan cho thấy sự khác biệt này. Sau khi hoàn thành chương trình thạc sĩ tại Bắc Kinh, anh trở về tỉnh An Huy và thi đỗ viên chức.

Ngay trong buổi khám sức khỏe phục vụ tuyển dụng, anh đã được các y tá hỏi thăm để giới thiệu đối tượng hẹn hò. Khi bắt đầu làm việc, lãnh đạo và đồng nghiệp tiếp tục mai mối cho anh, trong đó có cả con gái của một lãnh đạo cấp huyện.

Mingyuan cho biết đàn ông có công việc ổn định trong khu vực nhà nước được đánh giá cao tại quê nhà. Một số người cũng ưu tiên tìm vợ làm giáo viên hoặc y tá, những nghề mà họ cho là giúp phụ nữ dễ sắp xếp thời gian chăm sóc gia đình.

Trong khi đó, phụ nữ có học vấn cao thường muốn tìm người có trình độ tương đương hoặc cao hơn, đồng thời có công việc ổn định. Theo Ouyang, nhóm đàn ông đáp ứng các tiêu chí này tại cấp huyện rất khan hiếm.

Xu Yan lại quyết định tiếp tục độc thân thay vì hạ thấp tiêu chuẩn để kết hôn cho kịp tuổi. Với cô, điều kiện kinh tế của bạn đời không nhất thiết phải dư dả, nhưng sự tôn trọng và đồng điệu về tinh thần là điều không thể thiếu.

"Về tinh thần, anh ấy phải tôn trọng tôi như một cá nhân độc lập, thay vì coi việc cưới vợ chỉ là nghĩa vụ", Xu chia sẻ.

Với Zhao Junru, áp lực từ cha mẹ cũng không làm thay đổi mong muốn tìm kiếm tình yêu. Dù mong có người đồng hành, cô khẳng định sẽ không kết hôn chỉ để đáp ứng kỳ vọng của gia đình.

"Tôi rất mong có một người yêu thương mình. Tôi nghĩ đó phải là một điều tuyệt vời. Dù cha mẹ gây áp lực đến đâu, tôi cũng sẽ không kết hôn với người mình không yêu", cô nói.