Thách thức đầu tiên dành cho CEO mới của Apple

John Ternus có nhiều vấn đề cần giải quyết sau khi trở thành CEO Apple. Theo biên tập viên Mark Gurman từ Bloomberg, một trong những thách thức lớn của ông là cải tổ đội ngũ quản lý, các nhân vật đã định hình văn hóa công ty suốt hàng chục năm.

Ngay trước ngày đầu tiên Ternus giữ vị trí mới, một trong những quản lý cấp cao lâu năm nhất của Apple là Phil Schiller rời vị trí đứng đầu App Store và sự kiện của Apple. Theo Bloomberg, ông Schiller vẫn giữ vị trí "Apple Fellow" dành cho nhóm lãnh đạo lâu năm, nhưng Táo khuyết sẽ sớm có người mới thay thế điều hành kho ứng dụng, vốn được ông Schiller đảm nhiệm từ năm 2015.

Trong bản tin Power On, Gurman nhắc lại thời điểm Tim Cook tiếp quản ghế CEO cách đây 15 năm. Lúc đó, ông thừa hưởng đội ngũ lãnh đạo vừa trung thành với Jobs, vừa ở giai đoạn đỉnh cao sự nghiệp.

"Cook từng đối mặt nhiều hoài nghi, chủ yếu bởi ông xuất thân từ mảng vận hành nhưng kế nhiệm một người có tầm nhìn xuất chúng về sản phẩm. Ông lèo lái công ty hiệu quả trong giai đoạn đầu mà vẫn giữ chân hầu hết lãnh đạo chủ chốt", Gurman viết.

Kế hoạch của Tim Cook

Trái ngược với Cook, tình thế của Ternus rất khác. Phần lớn lãnh đạo đã bước sang độ tuổi 60 và tích lũy khối tài sản lớn.

"Trong 3 năm tới, Ternus có thể thay thế lãnh đạo mảng phần cứng, marketing, bán lẻ và nhân sự, những bộ phận rất quan trọng với hoạt động kinh doanh tổng thể của Apple.

Khi đảm nhận vai trò CEO, Ternus còn được kỳ vọng thay đổi cơ cấu báo cáo của một số lãnh đạo, trao thêm trách nhiệm cho nhân sự chủ chốt", Gurman nhấn mạnh.

Trên thực tế, kế hoạch chuyển giao nhân sự đã bắt đầu từ năm 2024. Khi đó, Cook nhận thấy 4 lãnh đạo cấp cao gồm chính ông, giám đốc vận hành (COO), giám đốc tài chính (CFO) và giám đốc pháp chế, đều muốn nghỉ hưu hoặc giảm khối lượng công việc.

Từ trái sang: Tim Cook, Eddy Cue (Giám đốc Dịch vụ) và John Ternus. Ảnh: Bloomberg.

Thời điểm đó, Apple không thể thay thế toàn bộ nhân sự cùng lúc. Động thái này nhằm tránh nguy cơ bất ổn nội bộ và biến động giá cổ phiếu.

Kết quả, CFO Luca Maestri rời vị trí vào cuối năm 2024. Ông vẫn nằm trong biên chế và giám sát một số bộ phận như bất động sản và hệ thống thông tin. Dù vậy, các mảng trên đều có lãnh đạo điều hành riêng.

Theo các nhân viên, Maestri không còn tham gia công việc quản lý hàng ngày, hiếm khi đến văn phòng quá một lần mỗi tuần.

Tiếp theo là COO Jeff Williams. Ông rời công ty vào cuối 2025 sau khi quản lý nhóm sức khỏe, thiết kế, AppleCare và nhiều mảng khác.

Ngay sau khi thông báo Williams rời công ty, Apple cũng xác nhận một số nhân sự cấp cao sắp nghỉ hưu, gồm Giám đốc Pháp chế Kate Adams và Giám đốc Môi trường Lisa Jackson.

Bước cuối cùng của kế hoạch là CEO Tim Cook, người rời vị trí vào ngày 1/9. Với chiến lược "Hotel California" (lãnh đạo cấp cao không thực sự rời Apple), Cook sẽ chuyển sang vai trò chủ tịch điều hành, công việc quản lý hàng ngày được bàn giao cho Ternus.

Những biến động sắp xảy ra

Theo Gurman, Ternus sẽ cần nhanh chóng tái cấu trúc bộ máy lãnh đạo, điều mà Cook không cần làm trước đây.

Ngoài tin tức về ông Schiller, Ternus sẽ cần tìm người thay thế Phó chủ tịch cấp cao Bán lẻ & Nhân sự Deirdre O’Brien đã 60 tuổi, một trong những cộng sự thân thiết của Cook. Bà góp phần vực dậy mảng bán lẻ sau quãng thời gian khó khăn dưới sự dẫn dắt của Angela Ahrendts, cựu CEO Burberry.

O’Brien từng nhiều lần lãnh đạo mảng nhân sự. Dù không muốn, bà được bổ nhiệm dẫn dắt cả 2 bộ phận sau khi giám đốc nhân sự của công ty bị sa thải vào năm 2024.

Sau gần 4 thập kỷ, O’Brien được cho đang tiến đến giai đoạn cuối sự nghiệp tại Apple. Ở mảng bán lẻ, bà đang chuẩn bị để cấp phó Vanessa Trigub tiếp quản vị trí. Với bộ phận nhân sự, Apple có thể tìm kiếm ứng viên bên ngoài, hoặc cân nhắc lựa chọn nội bộ như Cynthia Bowman.

Deirdre O’Brien, Phó chủ tịch cấp cao Bán lẻ tại Apple. Ảnh: Bloomberg.

Nhân vật tiếp theo có thể rời đi là Giám đốc Phần cứng Johny Srouji. Srouji từng bày tỏ ý định nghỉ việc với Cook vào năm ngoái. Dù vậy, ông quyết định ở lại để hỗ trợ quá trình chuyển giao CEO. Do từng muốn nghỉ việc ít nhất một lần, nguồn tin từ Bloomberg cho rằng việc Srouji rời công ty chỉ là sớm muộn.

Srouji đóng vai trò quan trọng với chiến lược chuyển đổi từ Intel sang chip xử lý do Apple phát triển trên máy Mac. Dự án tâm huyết khác của ông là thay thế modem Qualcomm sang giải pháp nội bộ cũng gần hoàn tất.

Ngoài cải thiện hiệu năng chip, Srouji không còn quá nhiều công việc quan trọng. Khi ông rời đi, nhiều khả năng Apple lại tách kỹ thuật và công nghệ thành 2 bộ phận độc lập, do không có nhân sự đủ tầm quản lý cả 2 cùng lúc.

Trong cơ cấu hiện tại, Gurman dự đoán Phó chủ tịch Toàn vẹn Sản phẩm Tom Marieb sẽ dẫn dắt nhóm kỹ thuật, trong khi Phó chủ tịch Kỹ thuật Silicon Sri Santhanam hoặc Phó chủ tịch Zongjian Chen tiếp quản bộ phận công nghệ (bao gồm mảng chip).

Giám đốc Phần cứng Johny Srouji. Ảnh: Apple.

Tại mảng marketing, Phó chủ tịch Greg Joswiak có thể làm việc bao lâu tùy thích sau hơn 40 năm gắn bó. Dù vậy, vẫn có tin đồn cho rằng ông sẽ rời đi trong vài năm tới.

Trong trường hợp trên, 2 ứng viên tiềm năng là Lilian Rincon, người mới được bổ nhiệm vị trí trưởng nhóm marketing AI, và Kaiann Drance, người phụ trách marketing iPhone lâu năm.

Trên thực tế, Rincon và Drance đều không phải cộng sự đắc lực của Joswiak. Vị trí ấy thuộc về Bob Borchers, Phó chủ tịch marketing sản phẩm. Tuy vậy, Borchers không trẻ hơn là bao so với Joswiak. Theo Bloomberg, ông chỉ đóng vai trò thay thế tạm thời trong trường hợp khẩn cấp, không nằm trong danh sách ứng viên kế nhiệm lâu dài.

Đối với Luca Maestri, Apple cần tìm người lãnh đạo các mảng bất động sản, an toàn thông tin, hệ thống thông tin và công nghệ. Kịch bản hợp lý nhất là CFO Kevan Parekh sẽ tiếp quản công việc, dù một số bộ phận có thể phù hợp hơn với mảng vận hành.

Ternus sẽ ưu tiên ai?

Dưới thời Ternus, Gurman cho rằng vai trò của Giám đốc Dịch vụ Eddy Cue, CFO Kevan Parekh và COO Sabih Khan sẽ mở rộng hơn, cả nội bộ lẫn bên ngoài. Dù chưa rời đi trong tương lai gần, họ vẫn xây dựng lộ trình kế thừa.

Năm nay 54 tuổi, Parekh nhiều khả năng gắn bó với Apple ít nhất 10 năm tới. Do thời điểm còn xa, Parekh có thể chưa xác định người kế nhiệm phù hợp.

Dù vậy, Apple đã bổ nhiệm Asha Kamath, cựu CFO mảng kinh doanh khách hàng cá nhân PayPal, vào vị trí trưởng bộ phận kế hoạch và phân tích tài chính dưới quyền Parekh. Đây là vị trí chính Parekh từng đảm nhận trước đây.

Jeff Williams, cựu COO Apple. Ảnh: Bloomberg.

Đối với COO Sabih Khan, ông sở hữu đội ngũ quản lý cấp dưới rất mạnh. Theo Bloomberg, khi phạm vi công việc của Khan mở rộng khỏi mảng chuỗi cung ứng, cấp phó của ông là bà Priya Balasubramaniam, được định hướng làm phó chủ tịch cấp cao mảng vận hành. Trong tương lai xa, Balasubramaniam hoàn toàn có khả năng trở thành COO.

Mảng dịch vụ do ông Eddy Cue, 61 tuổi, điều hành gồm truyền hình, âm nhạc và thể thao. Khối lượng công việc lớn khiến bộ phận của Cue cần nhiều người cùng tiếp quản trong trường hợp ông nghỉ việc, dù viễn cảnh này chưa xảy ra.

Gurman dự đoán Apple sẽ tách mảng dịch vụ thành 2 bộ phận riêng. Các nhân sự lãnh đạo sáng giá gồm Oliver Schusser và Adrian Perica.

Định hướng của Apple có thể rõ ràng hơn sau khi Cue công bố lãnh đạo mới cho mảng Apple Pay. Hiện tại, Schusser phụ trách mảng TV, Beats, âm nhạc, thể thao và dịch vụ quốc tế. Trong khi đó, Perica lãnh đạo nhóm mua bán & sáp nhập, dịch vụ iCloud và thị trường Trung Quốc.