Thái Nguyên: Lấy văn hóa bản địa kiến tạo mũi nhọn kinh tế du lịch

Tái cấu trúc toàn diện, tích hợp đa giá trị

Chủ đề “Hồ trên núi - Trà trong mây” cho thấy Thái Nguyên tập trung phát huy hai nguồn lực tiêu biểu nhất của địa phương gồm: hệ sinh thái lòng hồ tự nhiên và vùng nguyên liệu chè truyền thống, biến chúng thành các sản phẩm dịch vụ có hàm lượng giá trị gia tăng cao.

Khu vực hồ Núi Cốc từ lâu đã được xác định là tọa độ trung tâm trong bản đồ quy hoạch du lịch của tỉnh Thái Nguyên. Tuy nhiên, trong giai đoạn phát triển mới, tư duy tiếp cận của chính quyền và các nhà đầu tư đã có sự thay đổi căn bản. Thay vì duy trì mô hình du lịch tham quan thuần túy - vốn mang lại giá trị gia tăng thấp và dễ gây áp lực lên môi trường - tỉnh đã thực hiện chiến lược tái cấu trúc toàn diện theo hướng tích hợp đa giá trị: sinh thái, nghỉ dưỡng, thể thao và văn hóa bản địa.

Năm 2026, Thái Nguyên đặt mục tiêu đón khoảng 8 triệu lượt khách, tổng thu từ du lịch ước đạt 11.000 tỷ đồng

Mùa du lịch Thái Nguyên năm 2026 cũng đã lựa chọn hướng tiếp cận mới trong xây dựng thương hiệu. Thay vì quảng bá một chiều, ngành du lịch tập trung kiến tạo những không gian văn hóa giàu trải nghiệm để du khách trực tiếp cảm nhận và tự chia sẻ. Chuỗi sự kiện đóng vai trò như “mồi lửa”, còn sự hào hứng của công chúng chính là yếu tố giúp hiệu ứng quảng bá được lan tỏa tự nhiên và bền vững...

Đặc biệt, giá trị cốt lõi làm nên sức hấp dẫn bền vững cho khu vực hồ Núi Cốc chính là việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể. Huyền thoại về Chàng Cốc - Nàng Công đã được chuyển thể thành các chương trình nghệ thuật thực cảnh quy mô lớn, ứng dụng công nghệ ánh sáng và âm thanh hiện đại. Cách tiếp cận này không chỉ giúp bảo tồn câu chuyện dân gian trong đời sống đương đại mà còn biến di sản tinh thần thành một thứ tài sản kinh tế hữu hình, trực tiếp tạo ra sinh kế cho cộng đồng dân cư địa phương thông qua mô hình du lịch cộng đồng.

Việc gắn kết quyền lợi của người dân bản địa với công tác bảo tồn sinh thái lòng hồ chính là nền tảng để bảo đảm sự phát triển bền vững, chống lại xu hướng thương mại hóa cực đoan.

Phát triển "du lịch trà" và định hướng tăng trưởng xanh

Nếu hồ Núi Cốc là đại diện cho năng lực phát triển du lịch sinh thái quy mô lớn, thì vùng chè Tân Cương lại là biểu tượng của tinh thần văn hóa trà gắn liền với nông nghiệp công nghệ cao. Theo định hướng phát triển của Thái Nguyên, trà không chỉ là một sản phẩm nông nghiệp xuất khẩu chủ lực mà phải trở thành một thực thể văn hóa - dịch vụ thông qua mô hình liên kết "Teatourism" (du lịch nông nghiệp trải nghiệm trà).

Đây là một mô hình kinh tế tuần hoàn tiêu biểu. Ở đó, quy trình canh tác nông nghiệp theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và hữu cơ không chỉ nhằm nâng cao năng suất quả trà mà còn tạo ra không gian cảnh quan nông nghiệp sạch để phục vụ dịch vụ trải nghiệm.

Thái Nguyên chú trọng phát triển du lịch gắn với sản phẩm và văn hóa trà

Du khách khi tham gia vào chuỗi liên kết này sẽ được trực tiếp tương tác với quy trình sản xuất truyền thống, từ khâu thu hái, sao sấy thủ công đến nghệ thuật thưởng trà. Sự chuyển đổi từ "người bán trà" sang "người kể chuyện văn hóa trà" của nông dân Tân Cương là minh chứng sinh động cho việc nâng cao giá trị thặng dư của sản phẩm nông nghiệp bằng con đường dịch vụ hóa.

Để mô hình này vận hành hiệu quả, Thái Nguyên đã đẩy mạnh chương trình chuyển đổi số đồng bộ trong ngành nông nghiệp và du lịch. Toàn bộ các mã số vùng trồng, thông tin doanh nghiệp, các homestay trải nghiệm tại vùng chè đều được chuẩn hóa dữ liệu trên nền tảng số. Việc ứng dụng công nghệ giúp du khách dễ dàng thiết lập lộ trình cá nhân hóa, đồng thời giúp các nhà quản lý kiểm soát chặt chẽ chất lượng dịch vụ và bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm.

Chiến lược phát triển du lịch của Thái Nguyên không vận hành đơn lẻ mà đặt trong mối quan hệ liên kết vùng chặt chẽ. Tuyến du lịch trải nghiệm văn hóa trà Tân Cương được kết nối trực tiếp với vùng di tích lịch sử ATK Định Hóa - "Thủ đô gió ngàn". Sự kết hợp giữa du lịch xanh, du lịch nông nghiệp và du lịch đỏ (lịch sử cách mạng) tạo nên trục phát triển cân bằng và bền vững. Nó không chỉ bồi đắp niềm tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ mà còn giúp đa dạng hóa tệp khách hàng, từ những người yêu thích thiên nhiên, trải nghiệm văn hóa đến những đoàn khách nghiên cứu lịch sử.

Bằng việc kiên trì theo đuổi các mục tiêu tăng trưởng xanh, nâng cao hàm lượng tri thức và công nghệ trong các sản phẩm du lịch, Thái Nguyên đang từng bước khẳng định vị thế là một trong những trung tâm kinh tế dịch vụ hiện đại của khu vực miền núi phía Bắc, xứng đáng là điểm đến hấp dẫn và tin cậy cho cả dòng vốn đầu tư lẫn du khách trong và ngoài nước.