'Thần y trị điểu' ở An Khê

Dù anh không thu phí, không phô trương, không tự nhận mình là “thầy” nhưng cộng đồng nghệ nhân chơi chim chào mào cả nước vẫn gọi anh bằng danh xưng đầy trân trọng: “Thần y trị điểu”.

Ít ai biết rằng, ngoài việc chữa bệnh cho chim, anh Hoàng Huy còn là chủ nhân của nhiều chú chim từng đạt giải thưởng lớn tại các đấu trường. Đặc biệt hơn, toàn bộ số xe máy nhận được từ những cuộc thi này, anh đều đem tặng học sinh nghèo vượt khó, học giỏi ở An Khê.

“Bác sĩ” của chim chào mào

Với giới nghệ nhân, ngôi nhà nhỏ cuối đường Quang Trung (phường An Khê) được ví như phòng khám đặc biệt, nơi người đàn ông trẻ tuổi làm nghề bằng đam mê và cái tâm thuần khiết.

Huy kể rằng, tình yêu dành cho chim chào mào đến với anh từ thuở nhỏ. Mỗi chuyến lên rẫy, anh thường say mê đứng dưới bóng cây lắng nghe tiếng chim gọi bầy vang vọng giữa núi rừng.

Lớn lên, khi có điều kiện nuôi những chú chim đầu tiên, anh dành hàng giờ quan sát từng thay đổi nhỏ: từ ánh mắt, màu lông, dáng đứng, cách bám cầu cho đến những biểu hiện bất thường như tiếng khò nhẹ, lười hót, xù lông hay đuôi cụp xuống.

“Chim không biết nói, nhưng những thay đổi dù rất nhỏ đều là tín hiệu cho thấy nó đang khỏe hay gặp vấn đề. Chỉ cần kiên nhẫn quan sát, mình sẽ hiểu ngay nó đang “lên tiếng” theo cách riêng để từ đó đoán bệnh chính xác” - anh Huy chia sẻ.

Những chú chim chào mào được anh Huy chữa khỏi bệnh, bàn giao cho chủ nhân. Ảnh: Minh Phương

Để không chữa bệnh theo cảm tính, anh Huy quyết định theo học lớp sơ cấp thú y. Những kiến thức về hệ tiêu hóa, hô hấp, vi khuẩn, nấm và ký sinh trùng giúp anh hiểu sâu hơn về cơ chế bệnh lý của các loài chim cảnh.

Cùng với đó, anh đọc thêm tài liệu, mày mò thử nghiệm phác đồ điều trị trên chính đàn chim của mình. Mỗi ca bệnh đều được anh ghi chép cẩn thận: thể trạng ban đầu, diễn biến bệnh, liều lượng thuốc, phản ứng phụ, thời gian phục hồi… để đúc kết kinh nghiệm. Nhờ vậy, việc chẩn đoán và điều trị ngày càng chính xác.

Ban đầu, anh Huy chỉ chữa bệnh cho những chú chim chào mào của bạn bè thân quen. Thế nhưng, hiệu quả điều trị khiến “tiếng lành đồn xa”.

Nhiều nghệ nhân từ Hà Nội, Phú Thọ, Quảng Trị, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ… gửi chim chào mào về An Khê nhờ anh chữa trị. Phần lớn trong số đó là những “chiến tướng” đã có tên tuổi trên các đấu trường. Nhưng điều khiến mọi người nể phục là anh Huy chưa bao giờ nhận tiền công.

Tận tâm, tỉ mỉ

Trong giới chơi chim chào mào, người ta vẫn truyền tai nhau câu nói: “Đưa chim đến An Khê là còn cửa sống” như một sự khẳng định dành cho tay nghề của vị “thần y trị điểu”. Niềm tin ấy không đến từ lời quảng bá, mà từ cách anh Huy làm việc tỉ mỉ đến mức khó tin.

Phòng điều trị chim chào mào của anh không có thiết bị công nghệ cao nhưng luôn sạch sẽ, gọn gàng. Mỗi chú chim đều được theo dõi sát sao từng chi tiết.

Trước khi nhận chim, anh Huy yêu cầu chủ gửi hình ảnh mắt, phân, dáng đứng, thức ăn và môi trường lồng để phân tích ban đầu. Khi chim đến nơi, anh kiểm tra lại toàn bộ và phân loại cấp độ bệnh: nhẹ, trung bình hay nặng. Có trường hợp chỉ cần 7-10 ngày điều trị nhưng cũng có con phải “nằm viện” vài tháng, thậm chí nửa năm.

Mỗi chú chim khi “nhập viện” đều được cách ly theo đúng tiêu chuẩn, điều chỉnh ánh sáng, nhiệt độ và thời gian nghỉ ngơi nhằm giảm stress tối đa. Anh theo dõi từng thay đổi nhỏ: giọng hót đục hay trong, hơi thở nhanh hay chậm, lực bám cầu mạnh hay yếu để kịp thời điều chỉnh phác đồ điều trị tốt nhất.

Với những ca nặng như nhiễm trùng hô hấp sâu, nấm tiêu hóa, rối loạn chuyển hóa hay suy kiệt do di chuyển đường dài, anh áp dụng quy trình chăm sóc giống một ca hồi sức thu nhỏ: pha thuốc đúng liều, kết hợp thảo dược tránh sốc thuốc, giữ phòng yên tĩnh, ổn định nhiệt độ và tăng cường dinh dưỡng theo từng giai đoạn.

Không ít lần, anh Huy thừa nhận cảm thấy… run tay. Có chú chim giá vài chục triệu đồng nhưng cũng có con được định giá bằng… cả chiếc ô tô. “Giá trị kinh tế lớn thật, nhưng áp lực lớn nhất là niềm tin, kỳ vọng của chủ chim gửi gắm vào mình. Chính điều đó buộc mình phải cẩn trọng đến từng chi tiết nhỏ” - anh tâm sự.

Để hỗ trợ những nghệ nhân không thể trực tiếp đưa chim chào mào đến An Khê chữa trị, anh Huy lập trang Facebook chia sẻ kinh nghiệm nhận biết bệnh, hướng dẫn sơ cứu và điều trị từ xa. Có ngày, anh thực hiện video call hàng chục lượt, chỉ dẫn từng bước.

Hơn cả đam mê

Trong cuốn sổ ghi chép bằng trí nhớ của mình, anh Huy đã cứu chữa cho hàng trăm ca bệnh đặc biệt. Đó là những chú chim tưởng chừng “vô phương cứu chữa” nhưng rồi hồi sinh ngoạn mục.

Nghệ nhân vui mừng vì chim chào mào của mình được anh Hoàng Huy chữa khỏi bệnh. Ảnh: Ngọc Sang

“Đại tướng” - chú chim chào mào của nghệ nhân Nguyễn Văn Mến (phường Bình Hưng Hòa, TP. Hồ Chí Minh) từng bị sình lông, không thể thay lông suốt 2 năm, giọng yếu, tật lỗi nhiều.

Nhiều người khuyên bỏ nhưng anh Mến vẫn gửi hy vọng cuối cùng đến An Khê. Khi anh Huy tiếp nhận, chú chim yếu đến mức đứng không vững.

Nhưng sau 4 tháng điều trị, “Đại tướng” đã khoác lên mình bộ giáp mới, giọng bung mạnh và giành giải ngay lần tái xuất sau đó. “Không chỉ cứu chim, Huy còn cứu luôn cả đam mê của tôi” - anh Mến xúc động nói.

“Tứ A Ka” là chú chim trị giá hơn 300 triệu đồng của nghệ nhân Lê Minh Vũ (xã Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị). Chú chim bị bệnh nấm bàn chân nặng, giảm lực và giọng.

Gửi vào An Khê điều trị hơn 6 tháng, chú chim hồi phục ngoạn mục. “Nhận chim về mà tay run. Tài và tâm như Huy thật sự hiếm lắm” - anh Vũ chia sẻ.

Trong khi đó, chiến binh “Gấu trúc” trị giá 100 triệu đồng của nghệ nhân Lê Ngô Khải (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) bị rối loạn tiêu hóa nặng ngay trước mùa giải. Anh Khải liên lạc với anh Huy lúc gần nửa đêm.

Chỉ ít phút sau, phác đồ điều trị online được anh Huy gửi qua video call. Sau 1 tháng điều trị kiên trì, “Gấu trúc” lấy lại phong độ, thi đấu ổn định. “Huy từ chối nhận tiền khiến tôi thật sự xúc động. Gửi chim đến An Khê là yên tâm tuyệt đối. Cái tâm của Huy khiến ai cũng nể” - anh Khải nói.

Ngoài vai trò “thầy thuốc của chim”, điều khiến nhiều người kính trọng anh Huy hơn cả là tấm lòng thiện nguyện. Anh trải lòng: “Nghề gì cũng cần có đam mê và hiểu biết mới theo lâu dài được. Tôi cũng sở hữu một vài chiến binh hay đi thi ở khắp các đấu trường. Nếu nói về giải thưởng, cờ lưu niệm thì chắc phải… bỏ cả bao tải mới hết”.

Điều đáng quý là anh dành tất cả những chiếc xe máy giải thưởng để tặng học sinh nghèo vượt khó học giỏi tại An Khê. “Người chơi giỏi đã hiếm, người có lòng như Huy thì càng hiếm hơn” - anh Mến nhận xét.

NGỌC SANG