Tháng 6 nắng nóng gia tăng trên cả nước, Bắc Bộ và Trung Bộ có thể vượt trung bình nhiều năm

Nắng nóng gia tăng thời gian tới

Ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo Thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, từ nay đến 10/6, nhiệt độ trung bình trên phạm vi toàn quốc phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1 độ C, một số nơi cao hơn. Trong bối cảnh nền nhiệt tăng, nắng nóng được nhận định có xu hướng gia tăng tại nhiều khu vực, đặc biệt là Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế.

Dự báo nắng nóng sẽ gia tăng mạnh trong thời gian tới. Ảnh: Tuấn Anh

Cơ quan khí tượng cho biết, trong thời kỳ dự báo, số ngày nắng nóng có khả năng xuất hiện nhiều hơn so với trung bình nhiều năm, tập trung chủ yếu ở Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa-Huế. Duyên hải Nam Trung Bộ cũng được cảnh báo gia tăng nắng nóng trong thời gian tới. Riêng khu vực Nam Bộ, nắng nóng có khả năng giảm dần từ khoảng tuần cuối tháng 5/2026.

Về lượng mưa, tổng lượng mưa tại khu vực từ Hà Tĩnh đến Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm từ 15-30%. Các khu vực còn lại trên cả nước phổ biến ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Trong khoảng thời gian từ giữa tháng 5 đến đầu tháng 6, trên phạm vi toàn quốc có khả năng xuất hiện một số đợt mưa rào và dông diện rộng. Đáng chú ý, khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có khả năng xảy ra mưa lớn diện rộng từ khoảng cuối tháng 5/2026, trong khi Bắc Bộ có thể xuất hiện mưa lớn từ khoảng tháng 6/2026.

Ngoài mưa lớn, các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có khả năng xuất hiện trên phạm vi cả nước, tập trung nhiều hơn ở Bắc Bộ, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ.

Đối với tình hình bão và áp thấp nhiệt đới, dự báo trên khu vực Biển Đông có khả năng xuất hiện bão hoặc áp thấp nhiệt đới ở mức tương đương trung bình nhiều năm. Trung bình nhiều năm trong giai đoạn này trên Biển Đông xuất hiện khoảng 0,7 cơn, trong đó khoảng 0,1 cơn ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam.

Cơ quan khí tượng cũng cảnh báo, trên đất liền, không khí lạnh phía Bắc hoạt động yếu kết hợp nén rãnh áp thấp hoặc gió mùa Tây Nam ở phía Nam có thể gây ra các đợt mưa rào và dông, làm gia tăng nguy cơ xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Trên biển, cần đề phòng gió mạnh do ảnh hưởng của gió mùa tại các khu vực thuộc Biển Đông, gây nguy hiểm cho hoạt động của tàu thuyền.

Đặc biệt, tình trạng nắng nóng và nắng nóng gay gắt tại Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế được nhận định sẽ ảnh hưởng đáng kể đến đời sống dân sinh và hoạt động sản xuất của người dân.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp, cơ quan khí tượng khuyến cáo các địa phương và người dân thường xuyên cập nhật các bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn ngắn hạn từ 1-3 ngày để chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất, đồng thời xây dựng phương án ứng phó phù hợp nhằm bảo đảm an toàn cho người và tài sản.

Cao điểm El Nino là tháng mấy?

Nhận định về ảnh hưởng của El Nino, ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia (Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, hiện tượng ENSO có khả năng duy trì trạng thái trung tính đến khoảng tháng 6/2026. Sau đó, El Nino có thể hình thành với cường độ từ trung bình đến mạnh trong giai đoạn từ tháng 6–8/2026, xác suất khoảng 80–90%. Đáng chú ý, khả năng xuất hiện "siêu El Nino" vào cuối năm 2026 được dự báo ở mức 20–25% và có thể kéo dài sang năm 2027.

Trong điều kiện El Nino, ở hầu hết các vùng của Việt Nam, nhiệt độ các tháng có xu thế cao hơn trung bình. Nắng nóng có thể xuất hiện nhiều hơn và gay gắt hơn, khả năng xuất hiện nhiều kỷ lục về nhiệt độ cao nhất tuyệt đối.

Nắng nóng xảy ra nhiều hơn và gay gắt hơn so với trung bình nhiều năm, số ngày nắng nóng trong năm 2026 xuất hiện nhiều hơn so với năm 2025. Tại khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ nắng nóng có khả năng suy giảm và kết thúc từ khoảng nửa cuối tháng 5. Trong khi đó, tại khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ, nắng nóng tập trung từ khoảng tháng 5-8, sau đó sẽ suy giảm dần từ tháng 9 và kết thúc vào tháng 10. Nhiệt độ các tháng năm 2026 dự báo cao hơn từ 0,5-1,5 độ C so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Cùng với đó, trong các đợt mưa lớn diện rộng có khả năng bắt đầu từ tháng 5 ở Bắc Bộ, sau đó các đợt mưa dịch dần về phía Nam và kết thúc vào khoảng tháng 11 ở các tỉnh Trung Bộ. Trong tháng 5, chưa có dấu hiệu xuất hiện lũ tiểu mãn trên các sông chính ở khu vực Bắc Bộ (lũ tiết tiểu mãn từ ngày 21/5-5/6).

Hoạt động của bão/áp thấp nhiệt đới có thể không nhiều nhưng tiềm ẩn khả năng có những tính chất dị thường hơn, cả về cường độ và quỹ đạo.

Điều đáng lưu ý là El Nino thường gây thâm hụt lượng mưa ở đa phần diện tích cả nước với mức phổ biến từ 25-50%. Vì thế nguy cơ cao xảy ra khô hạn cục bộ, hoặc diện rộng ở những nơi có nhu cầu dùng nước nhiều cho sản xuất và sinh hoạt, trong các tháng mùa khô năm 2026.

Cơ quan khí tượng thủy văn cảnh báo, các địa phương cần đề phòng tình trạng ít mưa dẫn đến tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn, thiếu nước trong những tháng đầu năm 2027 trên phạm vi toàn quốc. Ví dụ dễ hình dung nhất về tác động của El Nino đã gây ra các đợt hạn mặn kỷ lục ở khu vực phía nam vào năm 2015/2016 và 2019/2020.