Thặng dư thương mại của Trung Quốc vượt 1.000 tỷ USD, hướng tới kỷ lục mới

Bến container tại Giang Tô, Trung Quốc. (Ảnh: Reuters).

Cỗ máy xuất khẩu của Trung Quốc tiếp tục vận hành mạnh mẽ trong tháng 10, đưa thặng dư thương mại lũy kế từ đầu năm vượt mốc 1.000 tỷ USD.

Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc, kim ngạch xuất khẩu của nước này trong tháng 10 tăng 35,2% so với cùng kỳ năm trước, tính theo USD. Trong khi đó, kim ngạch nhập khẩu tăng 41,6%, ghi nhận tốc độ tăng nhanh nhất kể từ tháng 12/2021. Động lực chủ yếu đến từ nhu cầu đối với các sản phẩm liên quan đến AI, trong đó có chip bán dẫn.

Kết quả, thặng dư thương mại của nền kinh tế thứ hai thế giới đạt 105,3 tỷ USD trong tháng 10. Lũy kế trong 10 tháng đầu năm, con số này lên tới 1.040 tỷ USD, giúp Trung Quốc tiến gần hơn tới khả năng phá kỷ lục 1.200 tỷ USD thiết lập trong năm ngoái.

Bà Sheana Yue, nhà kinh tế cấp cao tại Oxford Economics, nhận định trong lưu ý ngày 10/11: “Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu các sản phẩm công nghệ cao tiếp tục vượt xa mức tăng chung, nhờ chu kỳ đầu tư AI toàn cầu và lợi thế của Trung Quốc trong lĩnh vực sản xuất tiên tiến”.

Thặng dư thương mại lớn một mặt góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế Trung Quốc, nhưng mặt khác cũng có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng thương mại giữa Bắc Kinh và các đối tác.

Trong nỗ lực ổn định quan hệ với nền kinh tế lớn nhất thế giới, vào ngày 9/11, Bắc Kinh đã gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại với Washington thêm hai tháng, kéo dài đến ngày 10/1/2027.

Đồng thời, Bắc Kinh cũng tạm dừng các biện pháp hạn chế xuất khẩu đối với một số loại khoáng sản và công nghệ trọng yếu, cũng như đình chỉ các biện pháp trả đũa nhắm vào một số công ty Mỹ và tàu có liên quan đến Mỹ.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến ​​sẽ gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump vào tuần tới tại hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) ở Thâm Quyến.

Tại đây, hai nhà lãnh đạo sẽ tìm cách thúc đẩy sự ổn định chiến lược trong quan hệ song phương. Cuộc gặp này sẽ đánh dấu lần thứ ba các nhà lãnh đạo hai nước gặp nhau trong vòng chưa đầy một năm - một điều chưa từng có tiền lệ.

Trong 10 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu từ Trung Quốc sang Mỹ tăng 12,1% so với cùng kỳ, trong khi đó xuất khẩu sang ASEAN tăng 30,5%.

Dù sở hữu cỗ máy xuất khẩu mạnh mẽ, triển vọng tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc vẫn bị phủ bóng bởi nhu cầu nội địa yếu. Tình trạng này cũng thúc đẩy các hãng xe Trung Quốc đẩy mạnh tìm kiếm cơ hội tại thị trường nước ngoài.

Theo dữ liệu từ một hiệp hội ngành, xuất khẩu ô tô của Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng mạnh trong tháng 10. Trái lại, doanh số bán xe tại thị trường nội địa ghi nhận tháng suy giảm thứ 12 liên tiếp.

Tuy nhiên, sự phụ thuộc ngày càng lớn vào xuất khẩu có thể khiến nền kinh tế Trung Quốc dễ bị tổn thương trước bất kỳ đợt suy giảm nào của nhu cầu toàn cầu. Một số nhà phân tích cảnh báo đà tăng xuất khẩu có nguy cơ chững lại khi chu kỳ đầu tư vào AI dần bước sang giai đoạn trưởng thành.