Tháng nào cũng phải rút tiền tiết kiệm để tiêu, bạn nên thay đổi 4 điều này

Tiết kiệm được một khoản tiền đã khó, duy trì số tiền ấy lại càng khó hơn nếu tháng nào cũng phát sinh nhu cầu phải rút ra sử dụng. Có người cần tiền đóng học, sửa xe, khám bệnh; người khác lại thiếu ngân sách sinh hoạt hoặc mua sắm vượt kế hoạch.

Nếu tình trạng này lặp lại thường xuyên, nguyên nhân chưa chắc nằm ở thu nhập quá thấp hay thiếu quyết tâm. Đôi khi, kế hoạch tiết kiệm chưa phù hợp với khả năng tài chính, trong khi những khoản chi không thường xuyên lại chưa được tính đến.

Dưới đây là 4 điều bạn nên điều chỉnh để hạn chế việc liên tục rút tiền tiết kiệm.

Đặt mục tiêu tiết kiệm phù hợp với thu nhập

Một sai lầm thường gặp là cố dành ra 40–50% thu nhập mỗi tháng mà chưa tính kỹ các khoản chi thiết yếu. Khi tiền sinh hoạt không đủ, khoản tiết kiệm trở thành nguồn bù đắp đầu tiên. Sau vài lần rút tiền, kế hoạch tích lũy ban đầu dễ bị phá vỡ.

Thay vì áp dụng một tỷ lệ tiết kiệm cố định, hãy nhìn lại thu nhập và chi tiêu thực tế trong 2–3 tháng gần nhất. Các khoản như tiền thuê nhà, ăn uống, đi lại, hóa đơn, tiền gửi về gia đình và nghĩa vụ trả nợ cần được tính trước. Sau đó, dành thêm một phần cho những chi phí có thể phát sinh.

Phần còn lại mới là cơ sở để xác định số tiền có thể tiết kiệm đều đặn.

Chẳng hạn, nếu thu nhập mỗi tháng là 15 triệu đồng, chi phí thiết yếu và các khoản dự phòng đã chiếm 12 triệu đồng, việc cố tiết kiệm 5 triệu đồng có thể khiến ngân sách thiếu hụt ngay từ đầu. Bắt đầu với 2 triệu đồng mỗi tháng, duy trì đều đặn rồi tăng dần khi thu nhập cải thiện hoặc chi phí giảm sẽ thực tế hơn.

Mục tiêu quan trọng không phải tiết kiệm thật nhiều trong một tháng, mà là duy trì được thói quen tích lũy trong thời gian dài.

Tách quỹ dự phòng khỏi tiền tiết kiệm dài hạn

Không phải khoản tiền nào gửi vào ngân hàng cũng nên được xem là tiền tuyệt đối không được sử dụng. Những tình huống như ốm đau, sửa chữa phương tiện hoặc mất nguồn thu nhập có thể khiến bạn cần tiền ngay.

Nếu toàn bộ tiền nhàn rỗi đều nằm trong một khoản tiết kiệm có kỳ hạn dài, mỗi lần cần tiền gấp, bạn có thể phải tất toán trước hạn và chịu thiệt về lãi suất theo điều kiện của sản phẩm.

Giải pháp là phân chia tiền thành các nhóm có mục đích rõ ràng. Quỹ dự phòng dùng để xử lý những tình huống bất ngờ, trong khi khoản tiết kiệm dài hạn phục vụ các mục tiêu như mua nhà, học tập hoặc tích lũy tài sản.

Quỹ dự phòng cần ưu tiên tính thanh khoản, chẳng hạn giữ một phần trong tài khoản thanh toán hoặc sản phẩm tiền gửi có thể tiếp cận nhanh. Không nên mặc định gửi toàn bộ quỹ này vào kỳ hạn dài chỉ vì mức lãi suất hấp dẫn hơn.

Về lâu dài, bạn có thể hướng đến quỹ dự phòng tương đương 3–6 tháng chi phí thiết yếu, tùy mức độ ổn định của thu nhập, trách nhiệm gia đình và khả năng tài chính. Nếu chưa đủ khả năng, hãy bắt đầu từ một khoản nhỏ rồi bổ sung dần.

Lên kế hoạch cho những khoản chi không xuất hiện hằng tháng

Ngân sách có thể vẫn nằm trong giới hạn ở các khoản cố định nhưng lại bị phá vỡ bởi những chi phí chỉ xuất hiện vài lần mỗi năm, chẳng hạn tiền bảo hiểm, quà biếu dịp lễ Tết, vé máy bay về quê, sửa chữa đồ điện tử hoặc chi phí y tế.

Những khoản này đôi khi không thực sự bất ngờ, mà chỉ chưa được tính vào kế hoạch chi tiêu. Khi đến hạn thanh toán, nhiều người buộc phải lấy tiền từ khoản tích lũy để bù đắp.

Để hạn chế tình trạng này, hãy liệt kê các chi phí dự kiến trong 6–12 tháng tới, ước tính tổng số tiền và chia đều cho từng tháng.

Ví dụ, nếu dự kiến chi 6 triệu đồng cho bảo hiểm và 3 triệu đồng cho chuyến về quê dịp Tết, tổng cộng 9 triệu đồng, bạn có thể dành riêng 750.000 đồng mỗi tháng trong 12 tháng để chuẩn bị cho hai khoản này.

Khoản tiền đó nên được quản lý riêng với quỹ dự phòng khẩn cấp và tiết kiệm dài hạn. Khi đến thời điểm thanh toán, bạn đã có sẵn ngân sách thay vì phải rút tiền từ khoản tích lũy khác.

Cách làm này giúp phân biệt rõ chi phí thực sự bất ngờ với những khoản hoàn toàn có thể dự tính trước, từ đó chủ động hơn trong quản lý dòng tiền.

Đặt giới hạn cho chi tiêu linh hoạt

Khi thấy tiền tiết kiệm liên tục giảm, nhiều người chọn cách cắt bỏ hoàn toàn việc mua sắm, ăn uống bên ngoài hoặc giải trí. Tuy nhiên, kế hoạch quá khắt khe có thể khó duy trì, khiến bạn dễ chi tiêu bù vào những thời điểm khác.

Thay vì loại bỏ mọi khoản chi không thiết yếu, hãy xác định ngân sách riêng cho những nhu cầu linh hoạt sau khi đã tính đủ chi phí bắt buộc, nghĩa vụ tài chính và mục tiêu tiết kiệm.

Chẳng hạn, nếu có thể dành 2 triệu đồng mỗi tháng cho mua sắm, cà phê và giải trí, bạn có thể chia ngân sách này theo tuần để dễ theo dõi. Khi gần hết hạn mức, hãy cân nhắc hoãn một món đồ chưa cần thiết hoặc giảm chi trong tuần tiếp theo thay vì lập tức rút tiền tiết kiệm.

Bạn cũng nên ghi lại các khoản chi nhỏ như đồ uống, phí giao hàng, mua sắm trực tuyến hoặc đăng ký dịch vụ định kỳ. Từng khoản có thể không đáng kể, nhưng khi cộng dồn, chúng có thể chiếm một phần lớn ngân sách.

Mục tiêu không phải loại bỏ mọi niềm vui, mà là biết mình có thể chi bao nhiêu mà không ảnh hưởng đến các kế hoạch tài chính quan trọng hơn.