'Thanh âm Gốm' viết tiếp dòng chảy di sản ở làng nghề Bát Tràng
Trong hai ngày 19 và 20-9, trong khuôn khổ hoạt động Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026, không gian làng gốm Bát Tràng trở thành sân khấu đặc biệt của chương trình nghệ thuật “Thanh âm Gốm”, mang đến cách tiếp cận mới với di sản làng nghề qua âm thanh, ánh sáng và nghệ thuật trình diễn đương đại.

Từ những bước chân đầu tiên, du khách được hòa mình trong không gian văn hóa làng nghề Bát Tràng, với việc trải nghiệm trực tiếp công đoạn làm gốm trên bàn xoay. Ảnh: Vi Giáng

Cách tiếp cận này giúp công chúng “chạm” tay vào di sản làng nghề, để mỗi người không chỉ được ngắm nhìn mà còn được trải nghiệm, thực hành và cảm nhận bằng nhiều giác quan.

Nhiều em nhỏ hào hứng khám phá kỹ thuật trang trí gốm truyền thống, đồng thời cảm nhận sự tinh tế được tích lũy qua nhiều thế hệ người thợ Bát Tràng.

Nghệ nhân Bát Tràng vừa trình diễn, vừa hướng dẫn du khách thực hành nghề, truyền lại những kỹ năng và kinh nghiệm được đúc kết qua nhiều thế hệ. Trong không gian trải nghiệm, người giữ nghề cũng trở thành người kể chuyện về di sản. Nghệ nhân Nguyễn Quang Huy cho biết, lần đầu tiên những nghệ nhân, thợ giỏi Bát Tràng được tham gia một chương trình nghệ thuật quy mô lớn ngay tại chính quê hương làng nghề, vừa là niềm vinh dự, vừa là cơ hội để nghề gốm được kể bằng một ngôn ngữ mới.

Khi tiếng trống hội vang lên, người dân và du khách trở về không gian làng nghề xưa, giữa sân khấu lấy cảm hứng từ những lò bầu cổ, dòng sông và bờ lau ven bãi. Hình bóng làng gốm Bát Tràng hiện lên vừa thân thuộc, vừa mới mẻ qua ngôn ngữ kể chuyện di sản.

Từ hành trình “Mở đất” gợi về những người thợ đầu tiên, đến “Lửa nghề” tôn vinh tinh hoa được kết tinh từ đất, lửa và đôi bàn tay nghệ nhân, chương trình mang đến cho khán giả một trải nghiệm giàu cảm xúc, nối dài “Dòng chảy di sản” của làng nghề sáng tạo.

Đặc biệt, trong “Lửa nghề Bát Tràng”, những thao tác quen thuộc của người thợ được chuyển hóa thành múa, xiếc và chuyển động sân khấu, kể câu chuyện về đất, người và lửa nghề.

Với đôi tay tài hòa của nghệ nhân, những thao tác làm gốm quen thuộc được đưa lên sân khấu, hòa quyện cùng âm thanh, ánh sáng và chuyển động, tạo nên cách kể đa dạng về di sản Bát Tràng.

Những kinh nghiệm được trao truyền qua nhiều thế hệ được chuyển hóa thành ngôn ngữ biểu diễn, giúp khán giả hình dung rõ hơn về công việc, kỹ thuật và sự công phu của người thợ phía sau mỗi sản phẩm gốm.

Không chỉ được nhìn qua hình dáng, màu men hay hoa văn, gốm Bát Tràng trong chương trình còn được “lắng nghe” bằng âm thanh và cảm nhận qua chuyển động của cơ thể, ánh sáng, sân khấu và nghệ thuật trình diễn.

Điểm nhấn của chương trình là GOm Show - “Âm thanh từ gốm”, dự án nghệ thuật do nhóm Đàn Đó nghiên cứu và phát triển trong gần 15 năm. Từ những vật dụng quen thuộc như chum, niêu và các vật thể bằng gốm, sành, các nghệ sĩ nghiên cứu, chế tác thành những nhạc cụ có khả năng tạo ra nhiều tầng âm sắc.

Đông đảo người dân và du khách hòa mình vào không gian “Thanh âm Gốm”, cùng thưởng thức, trải nghiệm và trở thành một phần của hành trình đưa di sản làng nghề đến gần hơn với đời sống đương đại.

Từ đất thành hình, từ lửa thành gốm, từ gốm thành thanh âm, “Thanh âm Gốm” mở ra một cách kể mới về Bát Tràng. Không dừng ở một sự kiện văn hóa, chương trình được dàn dựng như một hành trình trải nghiệm, qua đó gợi mở hướng phát triển làng gốm Bát Tràng gắn với du lịch và kinh tế đêm.

