Thanh Hóa: Tạo sinh kế bền vững trên lòng hồ thủy điện

Nghề nuôi cá lồng trên lòng hồ Thủy điện Trung Sơn đang mang lại sinh kế bền vững cho người dân. Ảnh: N.Chung.

Ổn định nguồn thu cho người dân

Đầu tháng 7, chúng tôi có dịp ghé thăm mô hình nuôi cá lồng của bà con xã Trung Sơn (Thanh Hóa). Theo ghi nhận, ven bờ là từng dãy lồng cá của bà con nối tiếp nhau trải dài. Đây là thành quả của quá trình chuyển đổi sinh kế của gần 60 hộ dân, từ đánh bắt cá tự nhiên sang nuôi cá lồng, từng bước nâng cao thu nhập và ổn định cuộc sống.

Gắn bó với nghề nuôi cá lồng nhiều năm nay, anh Ngô Văn Chiến (37 tuổi) - ở bản Tà Bán, là một trong những hộ phát triển mô hình với quy mô lớn tại địa phương. Anh Chiến cho biết, trước đây, kinh tế của gia đình anh chủ yếu sống dựa vào nương rẫy và nghề đánh bắt cá tự nhiên trên sông Mã. Thu nhập bấp bênh khiến cuộc sống gặp nhiều khó khăn. Nhận thấy tiềm năng từ diện tích mặt nước rộng lớn của lòng hồ thủy điện, anh mạnh dạn đầu tư làm lồng nuôi cá. Thành công ban đầu từ 1 - 2 bè cá, anh đã vay vốn ngân hàng, làm thêm nhiều lồng để tăng sản lượng và đa dạng hóa chủng loại cá, phục vụ cho nhu cầu của thị trường.

Theo anh Chiến, hiện gia đình anh có 12 lồng cá, chủ yếu nuôi những loại có giá trị kinh tế cao như cá lăng, cá trắm, cá rô phi và cá chép. Nhờ nguồn nước trong, sạch của lòng hồ thủy điện, cá sinh trưởng tốt, ít dịch bệnh, thịt thơm ngon nên luôn được thương lái tìm đến thu mua. Từ 12 lồng cá, mỗi năm gia đình xuất bán hàng chục tấn cá thương phẩm. Sau khi trừ chi phí, thu nhập đạt khoảng 120 - 150 triệu đồng, giúp cuộc sống khấm khá hơn.

Không chỉ gia đình anh Chiến, anh Đinh Công Chức, ở bản Tà Bán cũng là một trong những hộ tiên phong chuyển đổi từ nghề đánh bắt cá tự nhiên sang nuôi cá lồng trên lòng hồ thủy điện Trung Sơn. Từ những lồng cá đầu tiên, đến nay gia đình anh đã phát triển lên 6 lồng, nuôi cả cá đặc sản và các loại cá truyền thống. Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật chăm sóc, đàn cá phát triển ổn định, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Hiện nghề nuôi cá mang về cho gia đình anh khoảng 100 triệu đồng/năm. Không chỉ phát triển kinh tế gia đình, anh Chức còn hướng dẫn nhiều hộ dân trong bản cùng đầu tư nuôi cá lồng trên lòng hồ.

Nguồn sinh kế bền vững

Tìm hiểu thêm từ phía các hộ dân đang nuôi thả cá lồng ở đây, chúng tôi được biết: Do điều kiện tự nhiên của lòng hồ thủy điện Trung Sơn khá ổn định và trong sạch, đã tạo ra môi trường rất thuận lợi cho nghề nuôi cá lồng phát triển. Nguồn nước, lưu thông tốt, ít chịu tác động của ô nhiễm nên cá sinh trưởng nhanh, chất lượng cao. Đặc biệt, việc tận dụng diện tích mặt nước để nuôi cá lồng không ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, đồng thời góp phần khai thác hiệu quả tài nguyên sẵn có, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân vùng cao.

Ông Ngô Sĩ Tâm - Phó Bí thư Đảng ủy xã Trung Sơn, cho biết: Sau khi công trình thủy điện Trung Sơn hoàn thành, địa phương xác định phát triển nuôi cá lồng là một trong những hướng đi quan trọng nhằm chuyển đổi sinh kế cho người dân khu vực lòng hồ. Chính quyền xã đã phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức nhiều lớp tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn người dân lựa chọn con giống, chăm sóc, phòng, chống dịch bệnh và kết nối tiêu thụ sản phẩm. Từ chỗ manh mún, nhỏ lẻ ban đầu, đến nay ghề nuôi cá lồng trên lòng hồ ở xã Trung Sơn đang từng bước khẳng định là hướng phát triển phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương. Theo ông Tâm, năm 2025, toàn xã có 173 lồng cá của 57 hộ dân. Địa phương đặt mục tiêu đến năm 2030 duy trì khoảng 190 - 200 lồng, nâng số hộ nuôi lên 65 - 70 hộ, sản lượng đạt 45 - 47 tấn mỗi năm, doanh thu từ nghề nuôi cá ước đạt gần 10 tỷ đồng.

“Đến nay, nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư nuôi cá lồng và đạt hiệu quả kinh tế rõ rệt. Không ít gia đình đã vươn lên thoát nghèo, có nguồn thu ổn định hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Đây là mô hình phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương và sẽ tiếp tục được xã khuyến khích nhân rộng trong thời gian tới” - ông Tâm nói.

Nói về hiệu quả của mô hình nuôi cá lồng trên lòng hồ Thủy điện Trung Sơn, ông Đỗ Phi Hùng - Chủ tịch UBND xã Trung Sơn cho biết: Việc phát triển nuôi cá lồng trên lòng hồ thủy điện Trung Sơn không chỉ giúp khai thác hiệu quả diện tích mặt nước, tạo sinh kế bền vững cho người dân trong xã, mà còn góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo, phát triển kinh tế - xã hội khu vực miền núi. Từ những lồng cá nổi giữa lòng hồ, nhiều gia đình đã có cuộc sống ổn định, khấm khá hơn, mở ra triển vọng làm giàu ngay trên chính quê hương mình.