Thanh Liệt khơi dậy nguồn lực văn hóa, kiến tạo điểm đến mới của Thủ đô

Từ nền tảng vùng đất địa linh nhân kiệt, Thanh Liệt xác định bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống không chỉ để gìn giữ ký ức cộng đồng mà còn để tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội bền vững trong bối cảnh đô thị hóa mạnh mẽ.

Đình thờ Danh nhân Tiên Triết Chu Văn An - biểu tượng của đạo học và nhân cách Việt. Ảnh: Nghiêm Liên

Vùng đất “địa linh nhân kiệt”

Nghị quyết số 80-NQ/TƯ của Bộ Chính trị nhấn mạnh yêu cầu phát triển văn hóa ngang tầm với kinh tế, chính trị, xã hội; đưa văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, động lực phát triển đất nước.

Bám sát tinh thần đó, Đảng ủy, UBND phường Thanh Liệt đã xác định rõ: Phát triển văn hóa không dừng ở bảo tồn di tích hay tổ chức lễ hội, mà phải chuyển hóa thành nguồn lực cụ thể, tạo giá trị gia tăng cho địa phương.

Thanh Liệt vốn được biết đến là vùng đất “địa linh nhân kiệt”, quê hương của nhiều danh nhân lớn như: Phạm Tu, Chu Văn An và Thích Thanh Hanh. Trải qua nhiều thế kỷ, mảnh đất này tích tụ hệ thống di sản vật thể và phi vật thể phong phú, phản ánh chiều sâu văn hóa của vùng đất Thăng Long xưa.

Đình thờ Lão tướng Phạm Tu - nơi bồi đắp tinh thần yêu nước. Ảnh: Nghiêm Liên

Hiện nay, trên địa bàn phường có nhiều di tích được xếp hạng cấp quốc gia, như: Đình Ngoại, đình Nội, chùa Quang Ân, chùa Linh Quang (chùa Thanh Liệt), Cụm di tích đình, đền, chùa Triều Khúc, Cụm di tích đình, đền, chùa Yên Xá.

Trong đó, Cụm di tích Triều Khúc nổi bật với Lễ hội Triều Khúc, Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, nổi tiếng với điệu múa “con đĩ đánh bồng” độc đáo. Đền thờ Phạm Tu, Di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia là điểm nhấn quan trọng trong không gian văn hóa của phường.

Theo lãnh đạo phường, việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TƯ được cụ thể hóa bằng chương trình hành động sát với thực tiễn địa phương: Rà soát, đánh giá lại toàn bộ tài nguyên văn hóa; xây dựng đề án phát triển du lịch văn hóa; lồng ghép mục tiêu phát triển văn hóa vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm.

Điệu múa bồng nổi tiếng ở Lễ hội làng Triều Khúc. Ảnh: PV

Trên cơ sở tiềm năng sẵn có, Thanh Liệt định hướng phát triển ba nhóm sản phẩm du lịch đặc trưng. Thứ nhất là du lịch văn hóa, tâm linh. Hệ thống đình, đền, chùa cùng các lễ hội truyền thống là “trục xương sống” của loại hình này. Phường chú trọng chỉnh trang cảnh quan, tu bổ di tích, xây dựng tuyến tham quan kết nối các điểm di sản, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong thuyết minh, giới thiệu lịch sử.

Thứ hai là du lịch học đường - giáo dục truyền thống. Với lợi thế là quê hương của Chu Văn An biểu tượng của đạo học Việt Nam, địa phương đang triển khai dự án Nhà khách và khu lưu niệm Chu Văn An, đồng thời đề xuất xây dựng Công viên tưởng niệm danh nhân Chu Văn An quy mô khoảng 100ha. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành không gian giáo dục trải nghiệm, nơi học sinh, sinh viên có thể tìm hiểu lịch sử, văn hóa thông qua các hoạt động thực tế.

Lễ hội Triều Khúc được công nhận "Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia”. Ảnh: Phạm Trang

Thứ ba là du lịch làng nghề ẩm thực và trải nghiệm nghệ thuật dân gian. Thanh Liệt có môi trường sinh hoạt cộng đồng phong phú, lưu giữ nhiều giá trị văn hóa dân gian đặc sắc. Phường định hướng xây dựng các không gian trải nghiệm ẩm thực, trình diễn nghệ thuật truyền thống, qua đó tạo thêm sản phẩm phục vụ du khách và nâng cao thu nhập cho người dân.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, địa phương đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: thiết kế logo và bộ nhận diện thương hiệu du lịch; xây dựng bãi đỗ xe, nhà vệ sinh công cộng; cải thiện hệ thống biển chỉ dẫn; tổ chức tập huấn kỹ năng làm du lịch cho cán bộ và cộng đồng dân cư. Công tác truyền thông, quảng bá được tăng cường thông qua nền tảng số, mạng xã hội và phối hợp với các doanh nghiệp lữ hành.

Liên kết, nâng chất lượng dịch vụ

Một trong những yêu cầu quan trọng của Nghị quyết số 80-NQ/TƯ là phát huy vai trò của các chủ thể xã hội trong phát triển văn hóa. Nhận thức rõ điều này, Thanh Liệt chủ động phối hợp với Sở Du lịch Hà Nội, các chuyên gia và doanh nghiệp hỗ trợ định hướng sản phẩm, kết nối tour tuyến, đào tạo nhân lực.

Chủ tịch UBND phường Thanh Liệt Bùi Huy Hoàng cho biết, phường xác định nâng cao chất lượng dịch vụ là yếu tố then chốt. Không chỉ cải thiện hạ tầng đón khách, phường còn chú trọng xây dựng môi trường du lịch an toàn, văn minh; khuyến khích người dân tham gia làm du lịch cộng đồng với thái độ thân thiện, chuyên nghiệp. Đồng thời, việc ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá, quản lý điểm đến, bán sản phẩm và tương tác với du khách được coi là giải pháp đột phá. Khi văn hóa được “số hóa”, các giá trị truyền thống không chỉ được bảo tồn tốt hơn mà còn lan tỏa mạnh mẽ hơn trong không gian mạng.

Tân Triều - Truyền thống cách mạng và bước chuyển đô thị mạnh mẽ. Ảnh: PV

Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, Thanh Liệt đang chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ về hạ tầng và cơ cấu dân cư. Tuy nhiên, thay vì để quá trình đô thị hóa làm phai nhạt bản sắc, phường lựa chọn hướng đi ngược lại: Lấy văn hóa truyền thống làm nền tảng cho phát triển hiện đại.

Việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TƯ tại phường không chỉ là sự hưởng ứng về mặt chủ trương, mà là quá trình đưa Nghị quyết vào thực tiễn. Từ bảo tồn di tích, tổ chức lễ hội đến xây dựng sản phẩm du lịch, đào tạo nhân lực, mọi hoạt động đều hướng đến mục tiêu biến di sản thành tài sản, biến bản sắc thành thương hiệu.

Thanh Liệt chủ động phối hợp với Sở Du lịch Hà Nội, các chuyên gia và doanh nghiệp hỗ trợ định hướng sản phẩm, kết nối tour tuyến, đào tạo nhân lực. Ảnh: Nghiêm Liên

Phát triển văn hóa truyền thống gắn với đô thị hóa giúp Thanh Liệt giữ được “hồn cốt” làng quê giữa không gian đô thị mở rộng, đồng thời tạo ra nguồn lực mới cho tăng trưởng kinh tế. Khi các giá trị lịch sử, tín ngưỡng và nghệ thuật dân gian được khai thác hợp lý, chúng không chỉ nuôi dưỡng đời sống tinh thần cộng đồng mà còn góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện chất lượng sống cho người dân.

Quỳnh Dung