Thanh lọc cơ thể sau Tết như nào cho hiệu quả?

Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán với đặc trưng ăn uống dư thừa đạm, chất béo, đồ ngọt và rượu bia, nhiều người có xu hướng tìm đến các phương pháp “thanh lọc cơ thể” (detox) với mong muốn nhanh chóng phục hồi sức khỏe. Tuy nhiên, không ít quan niệm phổ biến lại thiếu cơ sở khoa học, thậm chí tiềm ẩn rủi ro.

Nhiều người có xu hướng tìm đến các phương pháp “thanh lọc cơ thể” (detox) với mong muốn nhanh chóng phục hồi sức khỏe

Các chuyên gia y tế khuyến cáo, thay vì áp dụng các chế độ cực đoan, việc điều chỉnh lối sống hợp lý mới là cách giúp cơ thể trở lại trạng thái cân bằng một cách an toàn.

Cơ thể đã có cơ chế “thải độc” tự nhiên

Theo các chuyên gia của Cleveland Clinic, cơ thể con người vốn có hệ thống giải độc hiệu quả thông qua gan, thận, hệ tiêu hóa, phổi và da. Những cơ quan này liên tục lọc và loại bỏ chất thải chuyển hóa ra khỏi cơ thể mà không cần đến các sản phẩm detox đặc biệt.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cũng khẳng định, gan đóng vai trò trung tâm trong quá trình chuyển hóa và khử độc, trong khi thận giúp đào thải chất cặn bã qua nước tiểu. Vì vậy, trong đa số trường hợp, cơ thể khỏe mạnh không cần các biện pháp “thải độc cấp tốc” như quảng cáo trên mạng xã hội.

Những điều nên làm để phục hồi cơ thể sau Tết

Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng sau giai đoạn ăn uống thất thường, việc quay lại thói quen sinh hoạt lành mạnh sẽ giúp cơ thể phục hồi nhanh chóng.

Thứ nhất, điều chỉnh chế độ ăn cân bằng.

Tăng cường rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu chất xơ giúp cải thiện tiêu hóa và hỗ trợ chuyển hóa. Chế độ ăn giàu thực vật có thể giúp giảm viêm, cải thiện sức khỏe tim mạch và hỗ trợ chức năng gan.

Thứ hai, uống đủ nước.

Nước đóng vai trò quan trọng trong quá trình vận chuyển chất dinh dưỡng và đào thải chất cặn bã. Việc uống đủ nước cũng giúp giảm cảm giác mệt mỏi, khô da và táo bón - những triệu chứng thường gặp sau Tết.

Uống đủ nước cũng giúp giảm cảm giác mệt mỏi, khô da và táo bón. Ảnh: Adobe Stock

Thứ ba, ngủ đủ và vận động trở lại.

Kỳ nghỉ dài thường khiến nhiều người thức khuya, rối loạn nhịp sinh học. Khôi phục giấc ngủ 7 - 9 giờ mỗi đêm và duy trì vận động nhẹ như đi bộ, đạp xe, yoga có thể giúp cải thiện năng lượng và tâm trạng.

Thứ tư, hạn chế rượu bia và thực phẩm chế biến sẵn.

Sau giai đoạn tiêu thụ nhiều đồ uống có cồn, việc giảm hoặc tạm ngưng rượu bia giúp gan có thời gian phục hồi, đồng thời giảm nguy cơ rối loạn chuyển hóa.

Những hiểu lầm phổ biến về “detox” sau Tết

Dù nhu cầu cải thiện sức khỏe là chính đáng, một số phương pháp thanh lọc lại bị thổi phồng lợi ích.

Uống nước ép hoặc nhịn ăn để thải độc nhanh: Nhiều chế độ detox khuyến khích chỉ uống nước ép trong vài ngày hoặc nhịn ăn hoàn toàn. Tuy nhiên, theo British Dietetic Association, các chế độ ăn cực đoan có thể gây thiếu hụt dinh dưỡng, mất cơ, rối loạn đường huyết và mệt mỏi, trong khi không có bằng chứng khoa học cho thấy hiệu quả “thải độc” vượt trội.

Nhiều chế độ detox khuyến khích chỉ uống nước ép nhưng không có bằng chứng khoa học cho thấy hiệu quả “thải độc” vượt trội

Sản phẩm detox giúp làm sạch gan: Không ít sản phẩm quảng cáo có thể “làm sạch gan”, “thải độc ruột”. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo gan không cần làm sạch bằng thực phẩm chức năng trong điều kiện bình thường. Một số sản phẩm thậm chí có thể gây tổn thương gan nếu sử dụng không đúng cách.

Detox giúp giảm cân nhanh và bền vững: Giảm cân nhanh sau khi áp dụng detox thường chủ yếu do mất nước và giảm lượng glycogen, không phải giảm mỡ thực sự. Khi quay lại chế độ ăn bình thường, cân nặng dễ tăng trở lại.

Khi nào cần đi khám?

Nếu sau Tết xuất hiện các triệu chứng kéo dài như mệt mỏi nghiêm trọng, đau bụng, vàng da, rối loạn tiêu hóa nặng hoặc tăng huyết áp, người dân nên đi khám thay vì tự áp dụng các biện pháp thanh lọc tại nhà. Đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý cần được chẩn đoán và điều trị.

Thanh lọc cơ thể đúng cách là thay đổi lối sống

Các chuyên gia nhấn mạnh, “thanh lọc” hiệu quả nhất không nằm ở các biện pháp cấp tốc mà ở việc duy trì thói quen lành mạnh lâu dài: ăn cân bằng, ngủ đủ, vận động thường xuyên, kiểm soát căng thẳng và hạn chế chất kích thích.

Sau kỳ nghỉ Tết, việc trở lại nhịp sống khoa học không chỉ giúp cơ thể phục hồi mà còn tạo nền tảng cho sức khỏe bền vững trong suốt năm mới.

Hồng Nhung