Thanh niên là lực lượng chủ lực hành động ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường
Ngày 26-2, tại Hà Nội, 150 thanh niên Việt Nam và thanh niên các nước ASEAN, cùng đại diện lĩnh vực tài nguyên môi trường, báo chí, truyền thông… đã tham gia tọa đàm 'Thanh niên chung tay hành động ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường'; nhìn lại những kết quả đạt được của Dự án P2ACE - Hành động vì biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường, đồng thời cùng nhau bàn thảo mục tiêu trong giai đoạn tới.

Quang cảnh chương trình. Ảnh: Phạm Hùng
Chương trình do Trường Cao đẳng Kinh tế công nghiệp Hà Nội, phối hợp với ActionAid Quốc tế tại Việt Nam, Quỹ hỗ trợ Chương trình Dự án an sinh xã hội Việt Nam (AFV) - Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện.
Dự án P2ACE - Hành động vì biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường) được triển khai trong giai đoạn 2023–2026 tại Việt Nam, Campuchia và Philippines, tập trung vào đối tượng thanh niên từ 15-35 tuổi, nhằm tăng cường sự tham gia và đóng góp của thanh niên trong công tác bảo vệ môi trường, giảm nhẹ rủi ro thiên tai và giảm thiểu các tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu. Thông qua các hoạt động đào tạo, tập huấn, truyền thông, hội thảo và nghiên cứu khoa học, dự án hướng tới nâng cao năng lực cho thanh niên, sinh viên trong ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs). Đồng thời, dự án đã thúc đẩy nhiều sáng kiến thanh niên nhằm góp phần giảm phát thải, bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, và khởi nghiệp xanh…
Phát biểu tại chương trình, Thạc sĩ Dương Thị Bích, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kinh tế công nghiệp Hà Nội nhận định, biến đổi khí hậu là một vấn đề toàn cầu, đòi hỏi sự chung tay của tất cả mọi người. Thanh niên, đặc biệt sinh viên, là lực lượng năng động, có vai trò quan trọng trong công cuộc ứng phó với biến đổi khí hậu. Để thể hiện đúng vai trò của mình, sinh viên cần nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen sinh hoạt, tham gia các hoạt động nghiên cứu và vận động chính sách, lan tỏa thông điệp về biến đổi khí hậu để bảo vệ hành tinh xanh cho thế hệ mai sau.

Thạc sĩ Dương Thị Bích, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kinh tế công nghiệp Hà Nội phát biểu. Ảnh: Phạm Hùng
“Mong rằng, tọa đàm sẽ truyền đi thông điệp mạnh mẽ góp phần thay đổi nhận thức, hành vi trong việc bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Chúng tôi cũng kỳ vọng, hoạt động này góp thêm tiếng nói để cơ quan chức năng có thêm những chính sách hỗ trợ ứng phó với biến đổi khí hậu; tạo điều kiện, cơ hội để thanh niên tham gia các chương trình bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu trong tình hình mới, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước”, Thạc sĩ Dương Thị Bích nhấn mạnh.

Các đại biểu tham gia tọa đàm. Ảnh: Phạm Hùng
Tại tọa đàm, PGS.TS Bùi Thị An, Viện trưởng Viện Tài nguyên môi trường và phát triển cộng đồng, nguyên đại biểu Quốc hội khóa XIII cùng đại diện thanh niên của Việt Nam, Campuchia đã chia sẻ về những kinh nghiệm đúc rút từ thực tế để cùng gợi ý những cách thức triển khai hiệu quả trong vấn đề thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường.

PGS.TS Bùi Thị An, Viện trưởng Viện Tài nguyên môi trường và phát triển cộng đồng, nguyên đại biểu Quốc hội khóa XIII chia sẻ. Ảnh: Phạm Hùng
Theo PGS.TS Bùi Thị An, trong giai đoạn vừa qua, cùng với các lực lượng, thanh niên đã tham gia tích cực vào công tác bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu bằng những hành động cụ thể, thiết thực, hiệu quả, như tổ chức các câu lạc bộ tham gia trồng cây, thu gom rác thải, tái chế… Các hành động đó đã lan tỏa mạnh trong xã hội. Ngoài ra, thanh niên cũng tham gia tham vấn chính sách khá thiết thực. Tuy nhiên, lực lượng này vẫn chưa chủ động và thời gian tới cần trao quyền mạnh hơn cho thanh niên để họ phát huy năng lực, tham vấn chính sách, tổ chức các hoạt động chung tay bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu hiệu quả hơn.

Lương Nhật Linh, sinh viên, Bí thư Liên Chi đoàn Viện Báo chí - Truyền thông (Học viện Báo chí và Tuyên truyền) chia sẻ. Ảnh: Phạm Hùng
Tham gia tích cực vào các hoạt động bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu thời gian qua, Lương Nhật Linh, sinh viên, Bí thư Liên Chi đoàn Viện Báo chí - Truyền thông (Học viện Báo chí và Tuyên truyền) chia sẻ, trước khi thực sự quan tâm sâu đến vấn đề này, các bạn trẻ nhìn biến đổi khí hậu như một câu chuyện “vĩ mô”. Nhưng khi trực tiếp tham gia, cũng như theo dõi và biết đến các hoạt động của sinh viên Việt Nam - những người trẻ chủ động hành động vì môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu, bản thân bạn nhận ra rằng biến đổi khí hậu hiện diện trong đời sống của chúng ta mỗi ngày. Từ đó, bản thân Nhật Linh và các bạn trẻ chuyển từ tâm thế “nhận thức” sang “trách nhiệm”.
Theo Lương Nhật Linh, nhiệm vụ của thế hệ trẻ không chỉ là làm những chiến dịch “lan tỏa”, mà phải làm những chiến dịch “tạo tác động”. Không chỉ tạo hashtag, mà phải tạo thói quen mới. Không chỉ tạo hình ảnh đẹp, mà phải góp phần định hình chuẩn mực hành vi xanh trong cộng đồng sinh viên…

Đại diện Hiệp hội Mạng lưới Thanh niên Campuchia Vann Bônna chia sẻ. Ảnh: Phạm Hùng
Đại diện Hiệp hội Mạng lưới Thanh niên Campuchia Vann Bônna tham gia tọa đàm chia sẻ, tại Campuchia, thanh niên là “mắt xích” quan trọng trong chính sách ứng phó biến đổi khí hậu. Họ là lực lượng nòng cốt, không chỉ trong các hoạt động nâng cao nhận thức mà còn trực tiếp tham gia vào quá trình hoạch định chính sách.
Không dừng lại ở phạm vi quốc gia, tiếng nói của thanh niên Campuchia còn vươn tầm khu vực thông qua các cuộc thảo luận với Ủy ban Liên chính phủ ASEAN về Nhân quyền (AICHR) và Diễn đàn Nhân dân ASEAN. Sự tham gia chủ động này không chỉ giúp thế hệ trẻ nâng cao trách nhiệm với cộng đồng mà còn đảm bảo rằng các chính sách môi trường trong tương lai sẽ mang tính thực tiễn và bền vững hơn.
Theo Vann Bônna, “chìa khóa” để thu hút sự tham gia của cộng đồng không nằm ở những bài thuyết trình lý thuyết mà phải bắt nguồn từ những hành động thực tế và sự minh bạch tuyệt đối. Đặc biệt, yếu tố văn hóa địa phương và tính minh bạch trong quản lý dự án được coi là “kim chỉ nam” cho mọi hoạt động.
“Thanh niên có năng lượng và sự cam kết, nhưng để tạo ra tác động sâu rộng và lâu dài, chúng tôi cần một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện từ cả nguồn lực, chính sách đến sự dẫn dắt của thế hệ đi trước”, Vann Bônna khẳng định.

Tổng kết Dự án P2ACE. Ảnh: Phạm Hùng
Về kết quả của Dự án P2ACE, theo bà Lý Nhạc Linh – cán bộ quản lý Dự án, ActionAid Việt Nam, thời gian qua, dự án đã đạt được một số kết quả nổi bật thông qua các hợp phần. Trong đó, Hợp phần Giáo dục Môi trường đã tạo dựng được 1 nền tảng học trực tuyến với 3 Module về chủ đề Mục tiêu phát triển bền vững, Biến đổi khí hậu, Chuyển đổi số; 524 tiết học trực tiếp và trực tuyến được tổ chức tại 134 trường đại học, trung học phổ thông và trung học cơ sở; gần 25.000 thanh niên hoàn thành khóa học giáo dục môi trường.

Các đại biểu tham quan khu trưng bày các sáng kiến tiêu biểu của thanh niên với chủ đề “Thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường”. Ảnh: Phạm Hùng
Hợp phần Sáng kiến và hành động do thanh niên lãnh đạo đã đạt được kết quả: 41 nhóm Thanh niên vì Phát triển bền vững (Y4SDGs) được thành lập và hoạt động tích cực; 41 sáng kiến thanh niên được thực hiện, mang lại lợi ích cho gần 5.000 thanh niên và cư dân ASEAN.
Hợp phần Truyền thông và vận động chính sách đã đạt được kết quả là 3 chuyến thăm và trao đổi kinh nghiệm về hành động thích ứng với biến đổi khí hậu cho thanh niên tại ASEAN; 2 hội thảo chính sách được tổ chức tại Việt Nam; 6 thanh niên, nhà báo trẻ, nhà hoạch định chính sách trẻ được hỗ trợ để tham gia các diễn đàn thanh niêm/biến đổi khí hậu và các chủ đề liên quan tại khu vực ASEAN và quốc tế...

Ban tổ chức tặng hoa các đại biểu tham gia tọa đàm. Ảnh: Phạm Hùng
Bế mạc chương trình, bà Trần Bích Hạnh, thành viên Quỹ AFV, thành viên Ban tổ chức khẳng định, với những kết quả và thành công đạt được từ các chương trình, dự án, Quỹ AFV bày tỏ niềm tin và mong muốn tiếp tục đồng hành cùng ActionAid Việt Nam, các đối tác và đặc biệt là thanh niên Việt Nam và khu vực ASEAN trong hành trình sắp tới.
Trong đó, đặc biệt là các nội dung như nâng cao sự tham gia và đóng góp của thanh niên trong việc đồng thiết kế, triển khai, giám sát và báo cáo các chính sách, kế hoạch liên quan của Việt Nam, trong giai đoạn đến năm 2030; hỗ trợ các ý tưởng, dự án hợp tác giữa thanh niên Việt Nam, Campuchia, Philippines và trong khu vực ASEAN.













