Thành phố của Cleopatra dưới đáy biển và những bí mật chưa được giải mã

Khi nhắc đến thành phố Alexandria cổ đại, người ta thường nghĩ tới ngọn hải đăng Pharos – một trong Bảy kỳ quan thế giới cổ đại – hay thư viện huyền thoại từng quy tụ các học giả từ khắp Địa Trung Hải. Nhưng ít ai biết rằng ngay ngoài khơi thành phố Alexandria hiện đại, một phần đáng kể của Alexandria cổ đại đang nằm dưới biển, với những cung điện, tượng khổng lồ, cột đá, bến cảng và nhiều công trình kiến trúc bị nhấn chìm qua hàng thế kỷ.

Ảnh: independentarabia

Alexandria được Alexander Đại đế thành lập vào năm 331 TCN trên bờ Địa Trung Hải. Dưới triều đại Ptolemaios, thành phố nhanh chóng trở thành thủ đô của Ai Cập và một trong những trung tâm thương mại, khoa học, văn hóa quan trọng nhất thế giới cổ đại. Khu vực cảng phía Đông, nơi ngày nay nằm dưới nước, từng là khu Hoàng gia, tập trung các cung điện và những công trình quyền lực của vương triều Ptolemaios.

Ảnh: tanea

Điều kỳ lạ là phần thành phố chìm dưới nước không biến mất hoàn toàn. Những trận động đất liên tiếp, hiện tượng sụt lún đất và sự dâng lên của mực nước biển đã khiến một phần bờ biển cổ đại từ từ chìm xuống. Theo các nghiên cứu khảo cổ, nhiều tàn tích hiện nằm ở độ sâu khoảng 6–8 m, biến đáy biển thành một “bảo tàng” khổng lồ của Alexandria cổ đại.

Các nhà khảo cổ dưới nước đã tìm thấy hàng nghìn cấu kiện kiến trúc, trong đó có chân cột, tượng nhân sư, tượng khổng lồ, obelisk, những khối đá cẩm thạch và hoa cương nặng hàng chục tấn. Một số hiện vật có nguồn gốc từ Ai Cập cổ đại, trong khi những hiện vật khác thuộc thời Hy Lạp và La Mã, cho thấy Alexandria thực sự là nơi giao thoa của nhiều nền văn minh.

Ảnh: hiltifoundation

Đặc biệt hấp dẫn là những gì còn sót lại của ngọn hải đăng Pharos. Công trình được hoàn thành vào khoảng thế kỷ III TCN và từng cao khoảng 135 m. Sau nhiều trận động đất, phần còn lại của nó cuối cùng đổ xuống biển. Những khối đá khổng lồ dưới đáy cảng được cho là có liên quan đến công trình này, dù việc tái dựng chính xác toàn bộ ngọn hải đăng vẫn là một bài toán khảo cổ phức tạp.

Ngày nay, khảo cổ học hiện đại đang biến “thành phố dưới biển” thành một phòng thí nghiệm lịch sử. Các nhà nghiên cứu sử dụng khảo sát địa hình, chụp ảnh dưới nước và công nghệ dựng mô hình 3D để lập bản đồ từng khối đá, thậm chí tái dựng kỹ thuật số những công trình đã biến mất.

Điều khiến Alexandria dưới đáy biển đặc biệt hấp dẫn không chỉ là những kho báu cổ đại. Đó là hình ảnh một đô thị từng đứng ở trung tâm thế giới Địa Trung Hải, rồi từng chút một bị biển cả nuốt chửng. Và dưới lớp nước đục ngoài khơi Alexandria, lịch sử vẫn đang nằm đó – không biến mất, chỉ đang chờ được khám phá.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước