Thanh tra chỉ ra nhiều hạn chế trong quản lý đất rừng tại Phú Quốc

Vườn quốc gia Phú Quốc nhìn từ trên cao. Ảnh: THỤY DU

Từ ngày 8/5/2026 đến 26/6/2026, đoàn Thanh tra tỉnh An Giang tiến hành thanh tra tại Vườn quốc gia Phú Quốc. Thanh tra tỉnh cho biết thực hiện các dự án phục vụ Hội nghị APEC 2027, UBND tỉnh An Giang ban hành các quyết định về ban hành lệnh xây dựng công trình khẩn cấp các dự án khu tái định cư Hàm Ninh, khu tái định cư Cửa Cạn, hồ nước Cửa Cạn; trong đó có diện tích đất rừng phòng hộ thuộc Vườn quốc gia Phú Quốc quản lý. Tính đến thời điểm thanh tra, UBND đặc khu Phú Quốc đã thu hồi diện tích 315,67ha, trong đó nhận bàn giao thực địa 303,02ha, chờ nhận bàn giao 12,64ha và diện tích 123,729ha chưa ban hành quyết định thu hồi đất.

Thanh tra tỉnh kết luận Ban Quản lý rừng phòng hộ Phú Quốc (Vườn quốc gia Phú Quốc) quản lý không chặt chẽ diện tích đất rừng phòng hộ được giao và cấp giấy chứng nhận dẫn đến từng thời điểm có hộ gia đình, cá nhân vào chiếm đất cất nhà, canh tác..., không kịp thời phát hiện để kiến nghị và đề xuất thực hiện các biện pháp bảo vệ đất là chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm của người sử dụng đất được Nhà nước giao. Ban Quản lý rừng phòng hộ Phú Quốc không tổ chức rà soát, phân loại đối tượng khoán, nội dung giao khoán để xem xét, giải quyết theo quy định; không thực hiện đầy đủ quyền và trách nhiệm của bên giao khoán, không có hồ sơ gốc giao khoán, để các hộ tự ý xây dựng các công trình trên đất rừng nhận giao khoán, không xác định được vị trí đất giao khoán.

Vườn quốc gia Phú Quốc không tổ chức kiểm kê rừng theo quy định, quản lý không chặt chẽ diện tích đất rừng phòng hộ được giao và cấp giấy chứng nhận dẫn đến từng thời điểm có hộ gia đình, cá nhân vào chiếm đất cất nhà, canh tác... chưa kịp thời phát hiện để kiến nghị và đề xuất thực hiện các biện pháp bảo vệ đất là chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm của người sử dụng đất được Nhà nước giao theo quy định. Đơn vị không tổ chức rà soát, phân loại đối tượng khoán, nội dung giao khoán để xem xét, giải quyết, không thực hiện đầy đủ quyền và trách nhiệm của bên giao khoán.

Vườn quốc gia Phú Quốc lập hồ sơ thanh lý không đúng quy định đối với 6 hợp đồng giao khoán, dẫn đến ngày 30/12/2025, Chủ tịch UBND đặc khu Phú Quốc phê duyệt phương án hỗ trợ về cây trồng, vật kiến trúc cho Vườn quốc gia Phú Quốc chi trả thanh lý cho 6 cá nhân nhận giao khoán mới với tổng số tiền hơn 817 triệu đồng. Chậm thanh lý 5 hợp đồng giao khoán là thực hiện chưa nghiêm lệnh của Chủ tịch UBND tỉnh.

Sở Tài nguyên và Môi trường (trước sáp nhập) tham mưu UBND tỉnh cấp đổi theo giấy chứng nhận ngày 6/3/2013 với diện tích 333,7ha cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Phú Quốc, trong đó có diện tích 6,48ha có 12 hộ gia đình, cá nhân kê khai nghiệm thu trên bản địa chính năm 2011 nằm ngoài diện tích đất rừng phòng hộ nhưng không lập thủ tục thu hồi đất của các hộ gia đình, cá nhân và không tham mưu ban hành quyết định giao đất cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Phú Quốc là không đúng với quy định của Luật Đất đai.

Thanh tra tỉnh kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh giao Giám đốc Sở Nội vụ căn cứ quy định pháp luật về cán bộ, công chức và pháp luật có liên quan tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với Giám đốc, Phó Giám đốc (phụ trách giúp Giám đốc trong lĩnh vực quản lý bảo vệ và phát triển rừng) Vườn quốc gia Phú Quốc giai đoạn từ năm 2020 đến tháng 4/2026 về trách nhiệm trong việc lãnh đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ được giao, để xảy ra những hạn chế, vi phạm. Qua kiểm điểm, căn cứ tính chất, mức độ để xử lý theo quy định pháp luật.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường căn cứ quy định pháp luật về cán bộ, công chức và pháp luật có liên quan chỉ đạo Chi cục Kiểm lâm tỉnh tổ chức kiểm điểm trách nhiệm Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Phú Quốc giai đoạn 2017 - 2019 (nay là Phó trưởng Phòng Hành chính tổng hợp thuộc Chi cục Kiểm lâm tỉnh), Phó Giám đốc Vườn quốc gia Phú Quốc giai đoạn từ năm 2020 đến tháng 1/2022 (nay là Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực II) để xảy ra hạn chế, vi phạm. Qua kiểm điểm, căn cứ tính chất, mức độ để xử lý theo quy định pháp luật. Tổ chức kiểm điểm trách nhiệm hai Phó Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Phú Quốc giai đoạn từ năm 2017 đến năm 2019 trong việc tham mưu để xảy ra hạn chế, vi phạm. Qua kiểm điểm, căn cứ tính chất, mức độ để xử lý theo quy định pháp luật.

Giám đốc Vườn quốc gia Phú Quốc tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với trưởng phòng, các phó trưởng phòng quản lý và bảo vệ rừng giai đoạn từ tháng 7/2020 đến tháng 4/2026 trong việc tham mưu, để xảy ra hạn chế, vi phạm. Qua kiểm điểm, căn cứ tính chất, mức độ để xử lý theo quy định pháp luật.

Theo kiến nghị của Thanh tra tỉnh, UBND đặc khu Phú Quốc có trách nhiệm thu hồi, nộp ngân sách theo quy định từ Vườn quốc gia Phú Quốc số tiền hơn 817 triệu đồng đã lập phương án hỗ trợ về cây trồng, vật kiến trúc đối với 6 cá nhân nhận giao khoán tại dự án khu tái định cư Hàm Ninh.