Thanh tra Chính phủ: Petimex có dấu hiệu vi phạm hình sự

Ngày 2/10, Thanh tra Chính phủ ban hành Kết luận thanh tra số 709/KL-TTCP về việc chấp hành các quy định pháp luật trong hoạt động mua bán, kinh doanh xăng dầu tại Petimex.

Bán xăng dầu không có hóa đơn, chứng từ

Theo kết luận thanh tra, trong tháng 3/2026, Petimex bán 16,268 triệu lít xăng dầu trước các kỳ điều hành giá, với giá thấp hơn giá thành cho 14 khách hàng, gây thiệt hại ước tính khoảng 58,433 tỷ đồng.

Cùng thời gian này, doanh nghiệp bán 5,9 triệu lít dầu diesel 0,001S cho Công ty cổ phần Nhiên liệu Phúc Lâm theo đơn hàng ngày 6/3/2026, trái quy định và các thỏa thuận giữa hai bên, gây thiệt hại ước tính khoảng 41,59 tỷ đồng. Các hành vi này có dấu hiệu của tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí theo Điều 219 Bộ luật Hình sự.

Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ đánh giá Petimex đã bán khoảng 185 triệu lít xăng dầu, tương đương khoảng 2.841,8 tỷ đồng, không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc. Vụ việc có dấu hiệu của các tội trốn thuế, buôn lậu và vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Đối với các vụ việc nêu trên, Thanh tra Chính phủ đã chuyển hồ sơ, tài liệu và kiến nghị cơ quan điều tra xem xét, khởi tố, xử lý theo thẩm quyền. Ngày 8/7/2026, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an thông báo chuyển kiến nghị khởi tố của Thanh tra Chính phủ đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp để giải quyết.

Theo Thanh tra Chính phủ, Petimex có nhiều hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự trong hoạt động kinh doanh xăng dầu.

Nhiều hành vi khác có dấu hiệu vi phạm hình sự

Kết luận thanh tra cũng nêu một số hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự cần tiếp tục được cơ quan điều tra làm rõ.

Cụ thể, từ ngày 27/1 đến ngày 24/2/2026, Petimex bán xăng dầu cho Công ty Phúc Lâm với giá thấp hơn giá bán được xác định tại thời điểm ký xác nhận 15 đơn đặt hàng, gây thiệt hại ước tính khoảng 2,3 tỷ đồng.

Petimex còn bán hàng tạm nhập tái xuất cho 6 đối tác nước ngoài với giá thấp hơn chi phí kế toán, gây thiệt hại ước tính khoảng 322 tỷ đồng. Việc nâng định mức nợ cho Công ty cổ phần Thương mại Dầu khí Cửu Long, cho nợ không cần tài sản thế chấp và không có bảo lãnh ngân hàng, được đánh giá gây thiệt hại ước tính khoảng 86,188 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, chính sách bán hàng của Petimex cho phép khoản nợ của hai công ty con là Công ty cổ phần Nhiên liệu Đồng Tháp và Công ty cổ phần Nhiên liệu Tây Đô vượt quá giá trị tài sản bảo đảm, gây thiệt hại ước tính khoảng 1.408 tỷ đồng.

Thanh tra Chính phủ cũng xác định Tổng giám đốc Petimex và lãnh đạo Phòng Kinh doanh đã bổ sung biên bản sửa đổi, bổ sung ngày 2/3/2026, ký lùi ngày sau khi đoàn thanh tra làm việc về đơn hàng bán 5,9 triệu lít dầu diesel cho Công ty Phúc Lâm. Hành vi này có dấu hiệu của tội giả mạo trong công tác theo Điều 359 Bộ luật Hình sự.

Ngoài ra, việc không sử dụng hệ thống đo mức, nhiệt độ và báo tràn tự động tại các bồn để theo dõi, quản lý lượng hàng nhập, xuất; đơn vị lắp đặt không kiểm định lần đầu thiết bị trước khi sử dụng; và công chức hải quan không đối chiếu số liệu thiết bị đo mức tự động với kết quả giám định đều được nêu trong kết luận thanh tra là các hành vi có dấu hiệu của tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng theo Điều 360 Bộ luật Hình sự.

Ba nhóm vi phạm hành chính trong kinh doanh xăng dầu

Về vi phạm hành chính, Thanh tra Chính phủ xác định trong tháng 3/2026, Petimex sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu 4,279 tỷ đồng đối với 958.624 lít xăng dầu mua từ thương nhân đầu mối trong các kỳ điều hành có quỹ bình ổn giá, không đúng quy định.

Từ ngày 1/1 đến ngày 31/3/2026, có 28 ngày lượng xăng RON 95 tồn kho của Petimex thấp hơn mức dự trữ lưu thông bắt buộc tối thiểu 12,945 triệu lít/ngày. Lượng tồn kho trong các ngày này dao động từ 3,01 triệu lít đến 12,783 triệu lít.

Tại Petimex và hai công ty con là Công ty cổ phần Nhiên liệu Đồng Tháp, Công ty cổ phần Nhiên liệu Tây Đô, trong tháng 3/2026 có những ngày lượng tồn kho xăng dầu vượt 150% so với mức tồn kho trung bình của ba tháng liền kề trước đó. Số ngày vi phạm liên tục dao động từ 15 đến 29 ngày trong tháng, có ngày lượng tồn kho vượt đến 500%.

Thanh tra Chính phủ đã lập biên bản làm việc đối với các hành vi vi phạm hành chính nêu trên và chuyển hồ sơ đến Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp để xử lý theo thẩm quyền.

Tại kết luận thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công an và UBND tỉnh Đồng Tháp tổ chức thực hiện các nội dung liên quan; giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các địa phương đề xuất giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Thanh tra Chính phủ đồng thời kiến nghị Bộ Công an chỉ đạo cơ quan điều tra giải quyết các kiến nghị khởi tố và tiếp nhận, xử lý những hành vi có dấu hiệu tội phạm cần tiếp tục làm rõ; yêu cầu UBND tỉnh Đồng Tháp xử lý vi phạm hành chính theo thẩm quyền.

Đối với Petimex, Thanh tra Chính phủ yêu cầu doanh nghiệp chủ động khắc phục các tồn tại, hạn chế; tuân thủ quy định pháp luật trong kinh doanh xăng dầu, quản lý và sử dụng vốn, tài sản nhà nước; đổi mới, nâng cao năng lực quản trị và điều hành. Petimex và UBND tỉnh Đồng Tháp phải báo cáo kết quả thực hiện kết luận thanh tra trước ngày 20/11/2026.

Petimex có trụ sở tại số 472 đường Nguyễn Huệ, phường Mỹ Trà, tỉnh Đồng Tháp, được chuyển đổi từ Công ty TNHH MTV Thương mại Dầu khí Đồng Tháp. Doanh nghiệp có vốn điều lệ hơn 873,2 tỷ đồng, trong đó Nhà nước nắm giữ 98,63%.

Về cơ cấu tổ chức, Petimex có 8 chi nhánh, 4 công ty con và 5 công ty liên kết. Trong đó, 2 công ty con hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu; Công ty cổ phần Thương mại Dầu khí Cửu Long từng là thương nhân phân phối xăng dầu nhưng đã bị Bộ Công Thương thu hồi giấy xác nhận.

Theo báo cáo tài chính hợp nhất đã kiểm toán giai đoạn 2022-2025, hoạt động kinh doanh xăng dầu của Petimex đóng góp 7.878 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước. Doanh nghiệp có hệ thống phân phối xăng dầu tại nhiều tỉnh, thành phố.