Tháo điểm nghẽn để nâng chỉ số đổi mới sáng tạo

Theo kết quả PII năm 2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng công bố mới đây, tỉnh Phú Thọ xếp thứ 11/34 tỉnh, thành phố về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026, tăng 4 bậc so với năm 2025.

Tỉnh Phú Thọ có 592 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên còn hiệu lực của 356 chủ thể. Ảnh: Nguyễn Thảo - TTXVN

Trong 7 trụ cột trong Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII), thì trụ cột Tác động là điểm sáng nổi bật nhất của Phú Thọ đạt 63,79 điểm, xếp thứ nhất toàn quốc. Hai chỉ số thành phần quan trọng là Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) và Giá trị xuất khẩu/GRDP đều đạt 100 điểm quy đổi. Giá trị thực tế của chỉ số sản xuất công nghiệp đạt 117,66; tỷ lệ giá trị xuất khẩu/GRDP đạt 2,23.

Tốc độ tăng năng suất lao động của tỉnh đạt 14,62%, xếp thứ 4 toàn quốc; chỉ số tính năng động của chính quyền đạt 91,18 điểm, xếp thứ 5/34 tỉnh, thành phố. Số doanh nghiệp có chứng chỉ ISO đạt 20,73 doanh nghiệp/1.000 doanh nghiệp, xếp thứ 5 cả nước.

Kết quả trên cho thấy sản xuất công nghiệp, xuất khẩu, năng suất lao động và năng lực điều hành đang tạo lợi thế cho Phú Thọ trong phát triển kinh tế - xã hội, thu hút đầu tư và nâng cao sức cạnh tranh. Tuy nhiên, kết quả giữa các trụ cột còn chênh lệch. Tại trụ cột Trình độ phát triển của doanh nghiệp đạt 37,42 điểm, trong khi Sản phẩm tri thức, sáng tạo và công nghệ chỉ đạt 25,61 điểm. Đáng chú ý, chỉ số Chính sách thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển kinh tế - xã hội đạt 23,37 điểm, xếp thứ 32/34 tỉnh, thành phố.

Ở trụ cột Cơ sở hạ tầng, hai chỉ số thành phần về Cơ sở hạ tầng chung và Quản trị môi trường lần lượt xếp thứ 24 và 25 toàn quốc. Những hạn chế này cho thấy yêu cầu tiếp tục hoàn thiện chính sách, nâng cao chất lượng hạ tầng và tăng cường năng lực đổi mới công nghệ của doanh nghiệp.

Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Chu Thị Bích Thủy, Chỉ số PII năm 2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng, gồm 52 chỉ số thành phần thuộc 7 trụ cột: Thể chế; Vốn con người và nghiên cứu, phát triển; Cơ sở hạ tầng; Trình độ phát triển của thị trường; Trình độ phát triển của doanh nghiệp; Sản phẩm tri thức, sáng tạo và công nghệ; Tác động. Trong đó, 5 trụ cột đầu vào phản ánh các điều kiện thúc đẩy đổi mới sáng tạo, 2 trụ cột đầu ra đánh giá kết quả và tác động đối với phát triển kinh tế - xã hội.

Việc đánh giá dựa trên hệ thống chỉ số này giúp các địa phương nhận diện rõ hơn lợi thế, hạn chế trong phát triển, từ đó xác định những lĩnh vực cần ưu tiên đầu tư, cải thiện chính sách và nâng cao hiệu quả quản trị. Đối với Phú Thọ, kết quả xếp hạng năm 2026 không chỉ thể hiện sự cải thiện về thứ bậc mà còn phản ánh những lợi thế từ nền tảng sản xuất, khả năng tạo ra giá trị kinh tế và năng lực điều hành của chính quyền địa phương.

Công ty TNHH Công nghiệp Chính xác Việt Nam 1, khu công nghiệp Bá Thiện 2 chuyên sản xuất và gia công linh kiện ô tô, xe máy và thiết bị công nghiệp. Ảnh: Nguyễn Thảo - TTXVN

Để tiếp tục thăng hạng Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII), thời gian tới, tỉnh sẽ tập trung rà soát, xây dựng giải pháp cải thiện các chỉ số thành phần còn thấp, nhất là cơ chế, chính sách thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp; hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và phát triển tài sản trí tuệ.

Cùng với đó, Phú Thọ cần thúc đẩy ứng dụng công nghệ số, tự động hóa trong sản xuất; hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận hoạt động tư vấn, đào tạo, chuyển giao công nghệ; cải thiện hạ tầng, năng lực logistics và quản lý môi trường tại các khu, cụm công nghiệp. Tỉnh cũng chú trọng phát triển nguồn nhân lực khoa học, công nghệ, khai thác lợi thế sản phẩm đặc trưng và nâng cao giá trị tài sản trí tuệ.

Việc tăng 4 bậc, xếp thứ 11/34 địa phương về PII năm 2026 là những chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, đồng thời tạo nền tảng thuận lợi để Phú Thọ tiếp tục phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong thời gian tới.