Tiếp tục thúc đẩy cải cách pháp luật, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp

Ghi nhận nỗ lực trong bãi bỏ điều kiện kinh doanh và đơn giản thủ tục hành chính

Chiều 27/10, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp cùng Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức Hội nghị tham vấn kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Hội nghị tham vấn kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật diễn ra vào chiều 27/10.

Phát biểu tại hội nghị, ông Cao Xuân Thạo - Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho biết, thực hiện Nghị quyết số 2092/NQ-UBTVQH15 ngày 3/4/2026 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và Kế hoạch triển khai của Ban Chỉ đạo tổng rà soát, thời gian qua, các cơ quan, bộ, ngành đã tổ chức tổng rà soát và hoàn thiện báo cáo chính thức kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi, trách nhiệm quản lý và đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Theo Kế hoạch của Ban Chỉ đạo tổng rà soát, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có nhiệm vụ tổ chức tham vấn, lấy ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, đối tượng chịu sự tác động, cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân liên quan về kết quả tổng rà soát và đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Với tinh thần chủ động, linh hoạt, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với VCCI tổ chức hội nghị nhằm tạo diễn đàn để các cơ quan, tổ chức, chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp, hiệp hội và các đối tượng chịu sự tác động trao đổi, đóng góp ý kiến, bổ sung góc nhìn đa chiều, bảo đảm việc đánh giá kết quả tổng rà soát của các bộ, ngành được khách quan, toàn diện, sát thực tiễn.

Qua đó, góp phần nhận diện đầy đủ những bất cập, hạn chế, mâu thuẫn, chồng chéo và khoảng trống pháp lý; nâng cao chất lượng các kiến nghị xử lý, hoàn thiện hệ thống pháp luật, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, khả thi, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân, doanh nghiệp.

Phát biểu tại hội nghị, ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đánh giá, hội nghị là khâu rất có ý nghĩa của cuộc tổng rà soát. Sau nhiều tháng các cơ quan nhà nước tự rà soát văn bản thuộc phạm vi quản lý, việc lấy ý kiến từ các tổ chức, cá nhân trực tiếp tuân thủ pháp luật sẽ giúp đối chiếu kết quả rà soát với những vấn đề phát sinh trong thực tiễn.

Cũng theo ông Đậu Anh Tuấn, trong tháng 10/2026, VCCI đã nghiên cứu dự thảo báo cáo tổng rà soát của Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Nội vụ, Bộ Giáo dục và Đào tạo... và có văn bản góp ý gửi Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. “Chúng tôi cũng đối chiếu các báo cáo này với những vướng mắc mà doanh nghiệp phản ánh qua VCCI hằng tháng. Trước hết, xin ghi nhận nhiều đề xuất rất thiết thực, đó là những nỗ lực đáng trân trọng” - ông Đậu Anh Tuấn khẳng định.

Hội nghị nhằm thực hiện Nghị quyết số 2092/NQ-UBTVQH15 ngày 3/4/2026 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Đẩy mạnh cải cách thực chất, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp

Bên cạnh việc ghi nhận những kết quả tích cực, ông Đậu Anh Tuấn cho rằng, quá trình tổng rà soát cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng chú trọng hơn đến hiệu quả thực chất đối với người dân và doanh nghiệp. Việc sửa đổi, bãi bỏ văn bản là cần thiết, song kết quả cải cách cần được đánh giá trên cơ sở những thay đổi cụ thể về thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, thời gian và chi phí tuân thủ.

Cùng với đó, việc rà soát cần được thực hiện từ góc nhìn của đối tượng chịu sự tác động, thay vì chủ yếu dựa trên việc đối chiếu tính thống nhất giữa các văn bản. Những khó khăn về hồ sơ, thời gian chờ đợi, chi phí thực hiện hay sự trùng lặp trong các yêu cầu quản lý chỉ có thể được nhận diện đầy đủ khi có sự tham gia của người dân, doanh nghiệp và các hiệp hội ngành hàng.

Một nội dung khác được ông Đậu Anh Tuấn đề cập là yêu cầu nâng cao tính cụ thể của các kiến nghị xử lý văn bản. Theo đó, mỗi đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ cần chỉ rõ điều khoản còn bất cập, nguyên nhân phát sinh vướng mắc và phương án xử lý. Điều này sẽ giúp các cơ quan có cơ sở kiểm chứng kết quả, đồng thời tạo thuận lợi cho việc theo dõi, đánh giá hiệu quả sau khi chính sách được điều chỉnh.

Đại diện VCCI cũng lưu ý cần bảo đảm tính nhất quán trong quá trình cắt giảm điều kiện kinh doanh. Đối với những đề xuất làm phát sinh nghĩa vụ mới cho doanh nghiệp, cần có đánh giá tác động đầy đủ, bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước nhưng không làm gia tăng những rào cản không cần thiết đối với hoạt động đầu tư, kinh doanh.

Để nâng cao hiệu quả tổng rà soát, VCCI đề xuất phân loại các điểm nghẽn theo khả năng và thời gian xử lý, ưu tiên tháo gỡ những vướng mắc có thể giải quyết ngay bằng hướng dẫn áp dụng hoặc điều chỉnh các văn bản dưới luật. Đồng thời, cần bổ sung cơ chế đối chiếu độc lập giữa kết quả rà soát của cơ quan quản lý với phản ánh từ thực tiễn. VCCI sẵn sàng phối hợp với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổng hợp các vướng mắc cụ thể theo từng văn bản, từng điều khoản để các bộ, ngành nghiên cứu, xử lý.

Phát biểu tại hội nghị, đại diện các hiệp hội, ngành hàng đánh giá cao nỗ lực của các bộ, ngành trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, đồng thời chỉ ra những vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp. Ông Nguyễn Quốc Hiệp - Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu Việt Nam kiến nghị, quá trình xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật đang được đẩy nhanh nhưng phải bảo đảm chất lượng, tính chính xác và hiệu quả khi áp dụng vào thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp.

Cùng quan điểm cần nâng cao tính thực chất của kết quả tổng rà soát, ông Cao Xuân Thạo đề nghị các đại biểu tập trung phản ánh những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn, nhất là các quy định còn chồng chéo, thiếu thống nhất, chưa rõ ràng hoặc không còn phù hợp. Các ý kiến cần xác định rõ quy định gây khó khăn, chi phí tuân thủ, thời gian thực hiện và mức độ ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh; đồng thời phân biệt những bất cập xuất phát từ quy định pháp luật với hạn chế trong tổ chức thực hiện. Đồng thời, quan tâm đến những vấn đề có tính hệ thống, liên ngành, liên lĩnh vực, nhất là phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, quản lý và chia sẻ dữ liệu, cũng như việc thực hiện thủ tục trên môi trường điện tử. Các giải pháp hoàn thiện pháp luật cần bảo đảm tính đồng bộ, khả thi, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. 

Theo ông Cao Xuân Thạo, các ý kiến tham vấn cần hướng tới xác định những vấn đề ưu tiên xử lý, những quy định cần tiếp tục rà soát và các giải pháp có thể triển khai ngay. Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ tổng hợp, nghiên cứu các ý kiến để hoàn thiện báo cáo tham vấn gửi Ban Chỉ đạo tổng rà soát và các bộ, ngành liên quan.