Tháo gỡ 6 điểm nghẽn để khơi thông nguồn lực doanh nghiệp

Đại diện các DN tham dự hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng". Ảnh: VGP/Nhật Bắc.

6 nhóm khó khăn lớn của doanh nghiệp

Phát biểu tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng" diễn ra ngày 18-7 tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, qua tổng hợp ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp, các hiệp hội doanh nghiệp cùng kết quả rà soát của các bộ, ngành, Bộ Tài chính nhận định vẫn còn 6 nhóm khó khăn lớn cần sớm được tháo gỡ.

Thứ nhất, về thể chế và tổ chức thực hiện. Đây vẫn là điểm nghẽn lớn nhất. Một số quy định pháp luật còn chồng chéo, thiếu đồng bộ; việc ban hành văn bản hướng dẫn ở một số lĩnh vực còn chậm; cách hiểu và tổ chức thực hiện giữa các cơ quan, địa phương chưa thống nhất. Thủ tục hành chính tuy đã được cải cách nhưng vẫn còn tình trạng phân tán, thiếu liên thông; chuyển đổi số chưa đồng bộ, doanh nghiệp vẫn phải khai báo nhiều lần, nộp hồ sơ giấy ở một số thủ tục.

Bên cạnh đó, ở một số nơi vẫn còn tâm lý e ngại trách nhiệm, né tránh, đùn đẩy trong giải quyết công việc, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Thứ hai, về tiếp cận các nguồn lực phát triển. Doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận tín dụng, đất đai và các nguồn lực sản xuất. Thị trường vốn, quỹ đầu tư, cho thuê tài chính và các kênh huy động vốn trung, dài hạn chưa phát huy đầy đủ vai trò. Những vướng mắc về quỹ đất, xác định giá đất, giải phóng mặt bằng và thực hiện nghĩa vụ tài chính tiếp tục làm tăng chi phí, kéo dài thời gian đầu tư.

Thứ ba, về chi phí sản xuất, kinh doanh và dòng tiền. Giá nguyên liệu, năng lượng, logistics, vốn và lao động vẫn ở mức cao; trong khi các yêu cầu mới về tiêu chuẩn xanh, phát triển bền vững, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội làm gia tăng chi phí tuân thủ. Việc chậm thanh toán, hoàn thuế, giải ngân hoặc xử lý các thủ tục liên quan cũng tạo thêm áp lực đối với dòng tiền và vốn lưu động của doanh nghiệp.

Thứ tư, về thị trường và chuỗi cung ứng. Xu hướng bảo hộ thương mại, các biện pháp phòng vệ thương mại, yêu cầu về ESG, giảm phát thải và cơ chế điều chỉnh carbon đang đặt ra những thách thức ngày càng lớn đối với doanh nghiệp Việt Nam.

Thứ năm, về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực. Cơ chế khuyến khích nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm mới chưa thật sự mạnh; liên kết giữa doanh nghiệp với các viện nghiên cứu, trường đại học còn hạn chế. Nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là nhân lực số, nhân lực công nghệ và lao động kỹ thuật, vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Thứ sáu, về liên kết giữa các khu vực doanh nghiệp. Mối liên kết giữa doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài còn lỏng lẻo, giảm hiệu quả lan tỏa của các nguồn lực và ảnh hưởng đến năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Đề xuất giải pháp khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, việc khơi thông và huy động nguồn lực từ các thành phần kinh tế, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp, cần đặt trong tổng thể mục tiêu tăng trưởng cao, nâng cao năng lực nội sinh, sức chống chịu và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Cụ thể, Bộ Tài chính đề xuất tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện thực chất môi trường đầu tư, kinh doanh. Đồng thời thực hiện thủ tục hành chính trên nền tảng số thay vì chỉ số hóa hồ sơ giấy, hướng tới mục tiêu doanh nghiệp chỉ phải cung cấp thông tin một lần, các cơ quan kết nối và chia sẻ dữ liệu, công khai tiến độ xử lý hồ sơ và tự động cảnh báo đối với hồ sơ quá hạn.

Song song đó, Bộ Tài chính cho rằng cần phát triển đồng bộ thị trường vốn, thị trường trái phiếu doanh nghiệp, quỹ đầu tư, cho thuê tài chính và tài trợ chuỗi cung ứng; đồng thời thiết lập cơ chế bảo đảm thanh toán đúng hạn đối với hoàn thuế, dự án đầu tư công, mua sắm công và các hợp đồng sử dụng ngân sách nhà nước…

Bộ Tài chính yêu cầu các doanh nghiệp nhà nước cần tập trung nguồn lực vào các ngành nền tảng, hạ tầng và công nghiệp chiến lược; đẩy nhanh các dự án trọng điểm; nâng cao hiệu quả quản trị và sử dụng vốn…

Trong khi đó, khu vực tư nhân cần được bảo đảm bình đẳng trong tiếp cận vốn, đất đai, đầu tư công, mua sắm công và các dự án hạ tầng; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuẩn hóa quản trị, kế toán, công nghệ và tiêu chuẩn để mở rộng quy mô, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị; phát triển mô hình "doanh nghiệp 1 người" nhằm thúc đẩy khởi nghiệp và khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp.