Tháo gỡ điểm nghẽn an toàn thực phẩm: Kiểm soát từ gốc, siết chặt toàn chuỗi

Trước những tồn tại trong quản lý, đặc biệt tại các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, sản xuất manh mún và nguy cơ mất an toàn thực phẩm tại một số khâu trong chuỗi cung ứng, Hà Nội đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ các "điểm nghẽn", hướng tới xây dựng hệ thống quản lý hiện đại, minh bạch và bền vững.

Nâng cao năng lực kiểm nghiệm, tăng cường giám sát nguy cơ

Thực hiện Kế hoạch khắc phục điểm nghẽn về an toàn thực phẩm của UBND thành phố Hà Nội, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đang tập trung hoàn thiện hệ thống giám sát, kiểm nghiệm và cảnh báo sớm nhằm phát hiện, ngăn chặn nguy cơ mất an toàn thực phẩm ngay từ đầu nguồn.

Theo Trưởng phòng Chất lượng và Phát triển thị trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Nguyễn Thị Thu Hằng, thành phố vừa thực hiện đánh giá, chỉ định thêm 3 cơ sở kiểm nghiệm phục vụ công tác quản lý nhà nước.

Đến nay, Hà Nội có 10 cơ sở kiểm nghiệm an toàn thực phẩm thuộc lĩnh vực nông nghiệp và môi trường đủ điều kiện phục vụ công tác quản lý. Đáng chú ý, trong số này có 4 phòng thử nghiệm được Tổng cục Hải quan Trung Quốc công nhận đủ năng lực kiểm tra các chỉ tiêu chất vàng O và Cadimi (Cd). Đây là điều kiện quan trọng giúp đáp ứng yêu cầu kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu nông sản sang thị trường Trung Quốc, góp phần nâng cao uy tín và giá trị nông sản Việt Nam.

Cùng với việc nâng cao năng lực kiểm nghiệm, thành phố cũng đẩy mạnh công tác giám sát nguy cơ theo vùng sản xuất, nhóm sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP và các nhóm thực phẩm có nguy cơ cao. Ảnh: PV

Cùng với việc nâng cao năng lực kiểm nghiệm, thành phố cũng đẩy mạnh công tác giám sát nguy cơ theo vùng sản xuất, nhóm sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP và các nhóm thực phẩm có nguy cơ cao.

Trong năm 2026, Hà Nội xây dựng kế hoạch lấy 1.550 mẫu nông, lâm, thủy sản để giám sát chất lượng an toàn thực phẩm. Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia được lựa chọn thực hiện phân tích các chỉ tiêu theo kế hoạch, qua đó kịp thời phát hiện các nguy cơ, phục vụ công tác cảnh báo và quản lý. Một trong những nội dung được thành phố đặc biệt quan tâm là bảo đảm an toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể và trường học.

Trong năm học 2025-2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp chặt chẽ với Sở Y tế và Sở Giáo dục và Đào tạo tham mưu UBND thành phố ban hành nhiều giải pháp quản lý bữa ăn bán trú cho học sinh. Các đơn vị đã xây dựng hướng dẫn bảo đảm an toàn thực phẩm trong tổ chức bữa ăn bán trú; tham gia xây dựng Đề án tổ chức bữa ăn bán trú và Nghị quyết hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh trên địa bàn Hà Nội.

Đoàn kiểm tra liên ngành của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội kiểm tra bếp ăn tập thể ở trường tiểu học Văn Yên (phường Hà Đông). Ảnh: Hương Giang

Đồng thời, đoàn kiểm tra liên ngành của thành phố đã kiểm tra việc tổ chức bữa ăn bán trú tại nhiều trường học thuộc các xã, phường như: Quảng Bị, Kim Liên, Yên Hòa, An Khánh, Quang Minh, Nội Bài... Qua kiểm tra, các đơn vị kịp thời hướng dẫn khắc phục những tồn tại, đồng thời tăng cường kết nối giữa các cơ sở sản xuất nông sản an toàn với đơn vị chế biến suất ăn, bảo đảm nguồn nguyên liệu sạch cho trường học.

Siết chặt kiểm tra, xử lý vi phạm

Cùng với công tác giám sát, Hà Nội đang tăng cường kiểm tra chuyên ngành, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với Công an thành phố, gồm: Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường; Phòng An ninh kinh tế và Phòng An ninh chính trị nội bộ tổ chức nhiều đợt kiểm tra chuyên ngành đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Qua kiểm tra 79 cơ sở, lực lượng chức năng phát hiện 26 cơ sở vi phạm và đã ban hành 26 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền hơn 811,5 triệu đồng.

Tình trạng vi phạm vẫn còn diễn ra, nhất là tại các hộ sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ. Ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận cơ sở chưa nghiêm, vẫn còn hiện tượng cố tình vi phạm các quy định về điều kiện sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Cùng với công tác giám sát, Hà Nội đang tăng cường kiểm tra chuyên ngành, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm. Ảnh: PV

Đây cũng là một trong những "điểm nghẽn" lớn mà Hà Nội đang tập trung tháo gỡ. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, Sở tiếp tục phối hợp với các địa phương đẩy nhanh tiến độ cải tạo, hoàn thiện các khu vực giết mổ lợn tập trung tạm thời theo chỉ đạo của UBND thành phố.

Mục tiêu đặt ra là từng bước chấm dứt hoạt động của các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ không bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm, đồng thời đưa các hộ giết mổ nhỏ lẻ vào hoạt động tại các cơ sở giết mổ tập trung hoặc cơ sở giết mổ tập trung tạm thời.

Sở sẽ hướng dẫn các xã, phường triển khai đồng bộ các giải pháp giải quyết điểm nghẽn tại vùng sản xuất trồng trọt, chăn nuôi tập trung theo hướng an toàn; giảm dần sản xuất nhỏ lẻ, phát triển các chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ nông, lâm, thủy sản.

Hà Nội tiếp tục triển khai hiệu quả các chương trình giám sát, đánh giá nguy cơ và phòng ngừa rủi ro về an toàn thực phẩm trên toàn bộ chuỗi sản xuất, sơ chế, chế biến, kinh doanh và tại các chợ đầu mối nông sản. Ảnh: PV

Bên cạnh đó, các đơn vị chức năng tăng cường quản lý việc sử dụng vật tư nông nghiệp trong trồng trọt, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản nhằm hạn chế tồn dư hóa chất, kháng sinh, thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng cho phép; tiếp tục triển khai hiệu quả các chương trình giám sát, đánh giá nguy cơ và phòng ngừa rủi ro về an toàn thực phẩm trên toàn bộ chuỗi sản xuất, sơ chế, chế biến, kinh doanh và tại các chợ đầu mối nông sản. Việc lấy mẫu sẽ được ưu tiên theo nhóm nguy cơ, vùng sản xuất tập trung, sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP và các mặt hàng có nguy cơ cao nhằm nâng cao hiệu quả giám sát.

Ngoài ra, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cũng đang xây dựng kế hoạch phối hợp với các tỉnh, thành phố triển khai Chương trình nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản giai đoạn 2026-2030. Chương trình được kỳ vọng sẽ tạo sự liên kết chặt chẽ giữa Hà Nội với các địa phương trong quản lý chất lượng thực phẩm từ nơi sản xuất đến thị trường tiêu thụ.

Việc khắc phục các điểm nghẽn trong quản lý an toàn thực phẩm đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp. Với việc tăng cường năng lực kiểm nghiệm, siết chặt kiểm tra, xử lý vi phạm, phát triển các chuỗi sản xuất an toàn và từng bước xóa bỏ các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ không bảo đảm điều kiện, Hà Nội đang hướng tới xây dựng một hệ thống thực phẩm an toàn, minh bạch và bền vững.