Tháo gỡ điểm nghẽn quản lý, khơi thông nguồn lực văn hóa cộng đồng

Tọa đàm thu hút gần 100 đại biểu tham dự, gồm các chuyên gia, nhà quản lý, hội viên hiệp hội và đông đảo văn nghệ sĩ. Năm diễn giả cùng các đại biểu đã tập trung phân tích thực trạng, nhận diện cơ hội, thách thức và đề xuất giải pháp bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa trong bối cảnh mới.

TS. Hồ Minh Sơn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hoá Cộng đồng Việt Nam (VCCDA) phát biểu tại hội thảo.

Phát biểu khai mạc, Tiến sĩ Hồ Minh Sơn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa Cộng đồng Việt Nam (VCCDA) nhấn mạnh, văn hóa không chỉ là những di sản cần gìn giữ mà còn là dòng chảy sống động, được thực hành, trao truyền và sáng tạo trong đời sống đương đại. Việc phát huy văn hóa cộng đồng cần gắn với nhu cầu thực tiễn, tạo điều kiện để nghệ nhân, nghệ sĩ và người dân tham gia các hoạt động giao lưu, quảng bá bản sắc Việt Nam.

Từ thực tiễn địa phương, Tiến sĩ Văn Đình Ưng, Phó Chủ tịch VCCDA, đề cập những cơ hội và thách thức tại phường Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội sau sắp xếp đơn vị hành chính. Địa bàn quản lý mở rộng tạo thêm dư địa phát triển, nhưng đồng thời gia tăng áp lực đối với đội ngũ cán bộ và công tác tổ chức hoạt động văn hóa ở cơ sở.

Theo Tiến sĩ Văn Đình Ưng, cần phát huy các không gian văn hóa cộng đồng thông qua hoạt động văn nghệ quần chúng, dân vũ, thơ ca, âm nhạc và các câu lạc bộ tự nguyện. Đồng thời, tổ chức các chương trình văn hóa – thể thao thường niên, tôn vinh gia đình văn hóa, tổ dân phố kiểu mẫu, xây dựng nếp sống văn minh và tăng cường sự gắn kết giữa các nhóm dân cư.

Phân tích tác động của mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Tiến sĩ Bùi Đặng Dũng, nguyên đại biểu Quốc hội cho rằng, việc phân cấp có thể giúp giảm khâu trung gian, tăng tính chủ động và đẩy nhanh triển khai các dự án văn hóa, sáng tạo, du lịch di sản. Tuy nhiên, cấp xã, phường đang đối mặt với áp lực về nhân lực, tài chính và thẩm quyền trong quản lý di tích, tổ chức lễ hội, huy động nguồn lực đầu tư và phát triển du lịch cộng đồng.

Để tháo gỡ khó khăn, Tiến sĩ Bùi Đặng Dũng đề xuất hoàn thiện thể chế, phân định rõ trách nhiệm và thẩm quyền giữa các cấp; xây dựng quy hoạch tích hợp, phát triển chuỗi giá trị văn hóa, đa dạng hóa nguồn vốn và nâng cao năng lực đội ngũ quản lý. Việc chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và thí điểm các cụm liên kết phát triển văn hóa – du lịch cũng được xác định là những hướng đi cần quan tâm.

Ban tổ chức trao giấy khen cho các đơn vị.

Tại buổi tọa đàm, các đại biểu đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đặt người dân vào vị trí trung tâm của quá trình bảo tồn và phát huy văn hóa. Những giá trị truyền thống chỉ có thể tồn tại bền vững khi được cộng đồng thực hành, trao truyền và hưởng lợi. Việc kết hợp văn hóa với du lịch, làng nghề và các sản phẩm sáng tạo cần đi đôi với bảo vệ bản sắc, tránh thương mại hóa quá mức.

Tọa đàm góp phần gợi mở các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của thiết chế văn hóa cộng đồng, biến nguồn lực văn hóa thành động lực phát triển kinh tế – xã hội, đồng thời quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trong tiến trình hội nhập quốc tế.